Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Achter de leugen

04 november 2020 Siebrand Krul

In het Huis van de Europese Geschiedenis in Brussel is een reeks drogredenen te bewonderen. Fake (f)or Real is een doolhof van verwarring en misleiding. Je zou kunnen denken dat fake news iets van de laatste tijd is, maar bedenksels om anderen te misleiden zijn al zo oud als de mensheid. De tentoonstelling toont een bonte verzameling leugens, van de Oudheid tot nu.

Bij een gemiddelde leugen snijdt het mes aan twee kanten: er is een verteller en een gelovige. Wat de zender en ontvanger delen is dat ze leven in een snel veranderende wereld, waarin actie geboden is. Fake (f)or Real vertelt niet alleen hoe de leugen regeerde, maar ook hoe hij werd ontmaskerd. Deze wisselwerking vormt de rode draad van de expositie.

Nep-parachutist, door de Duitsers gebruikt om de vijand af te leiden. (Coll. Stichting Verzetsmuseum Fryslân)

Andere leugens werden continu in een nieuwe jas gestoken. Berucht is natuurlijk de aloude complottheorie dat Joden uit zouden zijn op werelddominantie. Beroemd is ook de zoektocht van vroegmoderne Europese staten naar een krachtig Homerisch verhaal, om zo een identiteit te kweken. Het doet denken aan de discussie rond zogeheten boreale wereld, die zich immers ook beroept op een verloren gegane beschaving. Ook de praktijk van het vervalsen komt aan bod. Zo was in de Tweede Wereldoorlog het bewerken van identiteitsbewijzen een strategie om mensen te redden. Tegenover kwalijke fantasieën zijn er dus ook nog noodzakelijke en nobele leugens.

Openingsbeeld: De Piltdownmens (detail) werd in 1912 gevonden en gepresenteerd als een vroege mensachtige, maar bleek een wetenschappelijke vervalsing. Louis Mascré, Aimé Rutot, Reconstruction of Sussex/Piltdown Man, Bruxelles, 1909-1914. (Institut Royal des Sciences Naturelles de Belgique. © Bernard Fontanel, DEC)

Huis van de Europese geschiedenis
Rue Belliard/Belliardstraat 135 – Brussel
0032-22 83 12 20
www.historia-europa.ep.eu
Fake (f)or Real – Een geschiedenis van vervalsingen
Tot oktober 2021, ma 13-18, di-vrij 09-18, za-zo 10-18

Bekijk nog veel meer tips over leuke historische tentoonstellingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder