Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Gambatta door de lucht

07 oktober 2020 Siebrand Krul

150 jaar geleden, op 7 oktober 1870, ontsnapt Léon Gambetta uit het belegerde Parijs. Het bijzondere, ook voor die tijd, is dat hij dat in een luchtballon deed, over de Pruisische linies die de Franse hoofdstad hadden omsingeld. Gambetta wordt beschouwd als een van de stichters van de Derde Franse Republiek.

Léon Gambetta was advocaat en fervent tegenstander van het bonapartistische bewind van keizer Napoleon III. In 1869 raakte hij verzeild in de politiek door zijn kandidaatstelling voor de republikeinen. In Parijs versloeg hij in de tweede stemronde Ferdinand de Lesseps, de bouwer van het Suezkanaal en een aanhanger van Napoleon III.

Gambatta gefotografeerd door Etienne Cajat.
Gambetta verloor als jongeling zijn rechteroog waardoor hij zich later liever van de linkerzijde liet afbeelden. Daar maakten karikaturisten graag gebruik van, door bijvoorbeeld een scheefstaande hoed te tekenen.


Toen de Fransen tijdens de Frans-Pruisische oorlog van 1870 bij Sedan een smadelijke nederlaag leden en Napoleon in gevangenschap door Bismarck naar Kassel werd afgevoerd, riep Gambetta op 4 september de republiek uit. Hij werd minister van Buitenlandse Zaken in een regering die verder wilde vechten. Maar Parijs raakte ingesloten door de Duitse legers, waaruit Gambetta dus per luchtballon ontsnapte. In Tours en Bordeaux bleef hij fanatiek voortzetting van de oorlog bepleiten, en de wapenstilstand bekritiseren. Zinloos: de oorlog was verloren. Maar de Franse revanchegevoelens bleven virulent en leidden uiteindelijk mede tot de Eerste Wereldoorlog.

Openingsbeeld: De vlucht van Gambetta op 7 oktober 1870.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder