Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Belgen op de vlucht

16 september 2020 Siebrand Krul

Een museumbezoek heeft het leven van Sarah De Vlam ingrijpend veranderd. Deze naar de Catalaanse Pyreneeën uitgeweken historica bezocht het museumpje van Sort, niet meer dan een cel groot, in de veronderstelling dat via dat stadje republikeinen de Spaanse burgeroorlog probeerden te ontvluchten. Niets was minder waar, bleek uit de bewaarde namenlijsten van passanten.

Na twee jaar onderzoek brengt ze in dit goed gedocumenteerde boek het relaas van de Belgische vluchtelingen die in de Tweede Wereldoorlog de omgekeerde weg volgden: van het bezette West-Europa naar de vrijheid via Lissabon of Gibraltar. Ze hangt dat relaas op aan het verhaal van drie vluchtelingen die ze zeventig jaar na datum nog heeft weten te interviewen. Die drie maken ook duidelijk hoe uiteenlopend de redenen en de middelen waren om te kiezen voor een vlucht in het onbekende: Jean ging zijn jongensdroom om het vaderland te verdedigen achterna; de bemiddelde Joodse Pola wist via consulaire weg uiteindelijk Belgisch Congo te bereiken en Henriette maakte ‘carrière’ in de Komeetlijn, een door de Britten gefinancierde organisatie om piloten te evacueren uit bezet gebied. Drie verschillende levensverhalen, maar de vlucht had veel gemeenschappelijk: het lange wachten, de honger en ontbering, de angst voor verraders of malafide gidsen, de spannende passages over drie landsgrenzen en tot november 1942 over de demarcatielijn tussen vrij en bezet Frankrijk, de zware oversteek van de Pyreneeën. Een veelbelovend, met empathie geschreven debuut. Het schippert tussen wetenschappelijke geschiedschrijving en haar eigen zoektocht in archieven en plaatsen van herinneringen naar de betekenis van Belgische vaderslandsliefde, vroeger en nu: ‘een skelet dat in Vlaanderen alleen nog overleeft met wat voetbalgejuich, Belpopsongs en Belgisch bier’.
Luc Minten

Sarah De Vlam, Passage Pyreneeën. Een vergeten verhaal van Belgische vluchtelingen tijdens de Tweede Wereldoorlog
Uitgeverij Vrijdag, Antwerpen 2020
301 blz., € 22,50 ISBN 978 94 600 1867 1

Lees nog veel meer recensies van boeiende geschiedenisboeken, in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder