Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Dapper maar machteloos

07 juli 2020 Siebrand Krul

De levens van JOhanna en Margaretha, gravinnen en prinsessen, in één lijvig boek vertellen, is een goede zet geweest van Thera Coppens, een schrijfster die naam gemaakt heeft met (geromantiseerde) biografieën. Zo vallen de parallellen beter op tussen de beide zussen uit de 13de eeuw die, ondanks verschillende gearrangeerde huwelijken, een rol van betekenis speelden.

Johanna is namelijk wat in de vergetelheid geraakt in vergelijking met Margaretha die een extreem dramatisch leven kende. Johanna heeft haar eerste man ‘maar’ twaalf jaar moeten missen, die zat weg te kwijnen in een Parijse kerker. Margaretha bewoog hemel en aarde om haar eerste huwelijk ongeldig te laten verklaren. De haat was zo groot dat haar kinderen, de Avesnes en de Dampierres, vervolgens een bloederige familievete uitvochten: de zogenoemde Henegouwse-Vlaamse successieoorlog waarin graaf Willem II van Holland de lachende derde werd.
Kortom, beide gravinnen waren wilskrachtige, belezen en vrome vrouwen en bekwame bestuurders maar niet meer dan pionnen in het schaakspel tussen de Franse en Engelse koning, de Duitse keizer en de paus. Die laatste hoopte alsnog het Heilige Land te kunnen heroveren met een kruistocht. Hun vader was roemloos gesneuveld als keizer van Constantinopel waaraan zij de titel van prinsessen te danken hadden.
De schrijfster leunt heel nauw aan bij de eigentijdse bronnen van de troubadours en de kroniekschrijvers. Het is bekend dat die een gezwollen stijl hanteerden en graag hun eruditie tentoonspreiden. Coppens’ aanpak sluit daar naadloos bij aan. Achter die verpakking met veel beeldspraak en hoogdravendheid zit wel een intrigerend tijdsbeeld van een turbulente eeuw.
Luc Minten

Thera Coppens, Johanna en Margaretha. Gravinnen van Vlaanderen en prinsessen van Constantinopel.
Meulenhoff Boekerij, Amsterdam 2019. 399 blz., € 24,99 ISBN 978 90 290 9133 6

Lees nog veel meer recensies van boeiende geschiedenisboeken, in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder