Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Echte misdaad

19 februari 2020 Siebrand Krul

Criminaliteit is een van de meest succesvolle boekgenres in Europa - mensen zijn gefascineerd door duistere verhalen over moord, misdaad en rechercheurs. Verhalen over criminaliteit en criminelen in het begin van de 20e eeuw in Frankrijk zijn goede voorbeelden, bijvoorbeeld de bende ‘La bande à Bonnot’, die de Franse middenklasse tijdens de Belle Epoque, in 1912 en 1913, terroriseerde.

Ze waren een anarchistische groep mannen en vrouwen die nieuwe technologie gebruikten voor hun overvallen en diefstallen die nog niet beschikbaar waren voor de politie, zoals herhalende geweren en auto’s. Ze waren de eerste bende die ooit een get-away auto gebruikte en werden door de Franse pers bekend als ‘de autobanden’. Deze voordelen leiden ertoe dat ze de politie bespotten en zelfs hun vingerafdrukken stuurden – een techniek die de Franse politie op dat moment niet gebruikte. Hun meest prominente lid was Jules Bonnot, een anarchist uit Noord-Frankrijk, die in 1913 werd neergeschoten terwijl hij probeerde te ontsnappen aan de politie. Tijdens hun proces in 1913 werden de meeste leden ter dood veroordeeld.

De ‘Bande à Bonnot’.

De man achter de mugshot

Dat we foto’s van criminelen kunnen zien, is te danken aan deze man: Alphonse Bertillon. Hij vond het genre van de mugshot pas een paar jaar eerder, in 1900, uit.
De term mugshot dateert eigenlijk uit de 18de eeuw, afgeleid van een Engels jargon voor gezicht. Hoewel mugshots eerder werden gemaakt in België, de VS en het VK, standaardiseerde Bertillon in 1888 de invalshoeken en de procedure van hoe criminelen werden afgebeeld.
Hij was gefrustreerd over hoe criminelen werden geïdentificeerd en het hoge aantal recidivisten in Frankrijk. Dus bedacht hij verschillende technieken om de Franse politie in staat te stellen criminelen beter te identificeren en te vangen. Naast de mugshot vond hij ook manieren om voetafdrukken, ballistiek en forensische technieken te gebruiken om criminelen te vangen.

Mevrouw Caillaux (vrouw van Joseph Caillaux, Franse politicus) die Gaston Calmette, manager van de ‘Figaro’, tijdens haar rechtszaak vermoordde met haar advocaat, Maître Labori. 1914.

Het proces tegen Henriette Caillaux

Processen zijn een grondrecht in de Europese democratische wetgeving. Maar sommigen van hen trekken meer publieke aandacht dan anderen. Het proces tegen Henriette Caillaux was er één. Hoewel ze beiden getrouwd waren, hadden de Franse minister van Financiën en Henriette een affaire. Na hun scheiding en later in 1911 getrouwd, werden ze een van de rijkste stellen van Frankrijk.
Toen haar man door politieke journalist Gaston Calmette onder druk werd gezet vanwege politieke kwesties, vreesde ze dat hij liefdesbrieven zou publiceren waaruit bleek dat ze een affaire hadden gehad terwijl ze getrouwd waren. De enige mogelijke oplossing die ze zag was dat haar man hem uitdaagde in een duel om zijn reputatie te redden, en ze besloot zelf te handelen.

Alphonse Bertillon

Met eigen chauffeur

Ze wachtte op Calmette in het kantoor van zijn krant, trok een automatisch pistool uit haar bontmof en schoot hem dood. Ze wachtte rustig tot de politie arriveerde en weigerde door hen naar het politiebureau te worden gereden. Ze werd er liever door haar eigen chauffeur heen gebracht.
Tijdens haar proces waren veel van de machtigste leden van de Franse samenleving aanwezig. Haar advocaat overtuigde de jury ervan dat haar oncontroleerbare vrouwelijke emoties resulteerden in deze misdaad, die ze niet ontkende. Ze werd in 1914 vrijgesproken en vervolgde haar leven. Ze publiceerde zelfs een boek en ontving een diploma van de École du Louvre.
(Europeana/Larissa Borck)

Openingsbeeld: Caillaux-affaire. Joseph Caillaux (midden) en Pascal Ceccaldi (links), plaatsvervanger van de regio Aisne, verlaten de rechtbanken van Parijs, juli 1914.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder