Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

’tamsterdam int paradys’

27 januari 2020 Siebrand Krul

Het Allard Pierson Museum in Amsterdam heeft twee manuscripten uit de bibliotheek van de Amsterdammer Pompejus Occo verworven. Het gebeden- en getijdenboek zijn zeldzame getuigenissen van particulier boekenbezit in Amsterdam tijdens de overgang van Middeleeuwen naar Renaissance. Na vijf eeuwen zijn ze nu terug in Amsterdam.

Omstreeks 1510 vestigde de in Oost-Friesland geboren Pompejus Occo (1483–1537) zich in Amsterdam. Als vertegenwoordiger van het Augsburger koopmanshuis Fugger en bankier van de Deense koning Christiaan II, groeide hij uit tot een van de rijkste en machtigste inwoners van de stad. Als mecenas van de schilder Jacob Cornelisz van Oostsanen drukte hij ook een stempel op de kunst van zijn tijd. In zijn huis Het Paradijs, gelegen tussen Kalverstraat en Rokin, bracht hij een omvangrijke bibliotheek bijeen, die uit ‘wel duizend boeken’ bestond.

Over particulier boekenbezit in Nederland vóór de 17de eeuw is zeer weinig bekend. Tot voor kort kenden we uit Occo’s bibliotheek alleen een bijbeltje, geschonken door de bisschop van Trondheim, en een prachtig verlucht koorboek, in Occo’s opdracht gemaakt bij de kalligraaf Petrus Alamire. Maar onlangs kwamen er twee fraai verluchte manuscripten uit het bezit van Occo op de markt: een getijdenboek waarin ‘Dit boek hoert poppius occo tamsterdam int paradys’ staat en een gebedenboekje met de inscripties ‘liber Pompeij occo civis Amstelredamensis’ (dit boek is van Pompejus Occo, burger van Amsterdam) en ‘Dit boeck hoert tamsterdam int paradijs 1525’.

Beide manuscripten werden vervaardigd in West-Vlaanderen omstreeks 1500. Heeft Occo ze gekocht of gekregen? Hoe dan ook zijn het zeldzame getuigenissen van particulier boekenbezit in Amsterdam tijdens de overgang van Middeleeuwen naar Renaissance. Na vijf eeuwen zijn ze nu terug in Amsterdam, op steenworp afstand van de plek van Het Paradijs.
Wim Hupperetz, directeur van het Allard Pierson: “Deze manuscripten zijn zeldzame restanten van de befaamde bibliotheek van Pompejus Occo, waaruit wij tot nu toe nog maar twee werken kenden. Occo stelde zijn omvangrijke boekerij vrij ter beschikking aan Amsterdamse humanisten, kunstenaars en drukkers. Zo droeg hij sterk bij aan de culturele opgang van de stad. De manuscripten werpen nieuw licht op deze bibliotheek uit de vroege 16de eeuw die zich op een steenworp afstand bevond van het Allard Pierson, de erfgenaam van de stadsbibliotheek.”

Gebedenboek van Pompejus Occo, Allard Pierson, Universiteit van Amsterdam Openingstijden museum open dinsdag t/m vrijdag 10.00 – 17.00 uur, zaterdag en zondag van 13.00 – 17.00 uur
allardpierson.nl


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder