Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Net op tijd!

27 januari 2020 Siebrand Krul

Het Amsterdamse Scheepvaartmuseum heeft twee weken voor de Brezit een spectaculaire kunstaankoop in Engeland tot een goed einde gebracht. Het gaat om twee zeldzame wandtapijten naar ontwerp van Willem van de Velde de Oude (1611-1693) en het is de grootste aankoop uit de geschiedenis van het museum. De kunstwerken zijn vanaf 2 oktober 2020 zichtbaar voor het publiek.

Ondanks de brede steun van verschillende fondsen, was het lange tijd onzeker of de aankoop doorgang kon vinden. Er is nog overwogen om maar één tapijt aan te kopen of de aankoop samen met een Brits museum te doen, maar dankzij een extra bijdrage van de Vereniging Rembrandt en steun van museale collega’s in Londen, is het toch mogelijk beide tapijten samen te behouden en de langverwachte exportvergunning te verwerven.

Willem van de Velde de Oude.

Kunstwerk van topformaat
De twee Van de Velde wandtapijten maken onderdeel uit van een serie van zes. Zij tonen verschillende scènes uit de zeeslag bij Solebay in 1672. De twee werken zijn de laatste twee exemplaren die nog op de markt zullen verschijnen. Vier tapijten uit de serie zijn in het bezit van Amerikaanse musea en niet toegankelijk voor publiek. De monumentale wandtapijten die het museum heeft aangekocht, zijn de afgelopen jaren met grote zorgvuldigheid gerestaureerd. Voor het publiek zijn de tapijten voor het eerst te zien tijdens de grote Van de Velde-tentoonstelling die op 2 oktober 2020 in Het Scheepvaartmuseum opent.

Het tweede tapijt.

Willem van de Velde de Oude (1611-1693) wordt gezien als een van de meest vooraanstaande maritieme kunstenaars die de 17de eeuw heeft voortgebracht. Zijn minitieus uitgewerkte penschilderingen waren zeer gewild in welgestelde kringen in binnen- en buitenland. In de winter van 1672/73 vertrok Van de Velde samen met zijn zoon Willem, eveneens zeeschilder, naar Engeland om op uitnodiging van de koning aan het Engelse hof te werken. Daar maakte hij naast diverse penschilderingen en enkele olieverfschilderijen, ook de ontwerpen voor de serie imposante wandtapijten. Deze wandtapijten tonen de deskundigheid, het veelzijdige talent en het observatievermogen van Van de Velde de Oude. De monumentale tapijten zijn een belangrijke aanvulling op de tekeningen, penschilderingen en schilderijen van Willem van de Velde de Oude en zijn zoon Willem van de Velde de Jonge uit de collectie van Het Scheepvaartmuseum en van de Collectie Nederland.

De brandende Royal James.

Slag bij Solebay
Beide wandtapijten tonen scènes uit de Slag bij Solebay die op 7 juni 1672 voor de Engelse oostkust plaatsvond. Het zeegevecht tussen de Nederlandse en gecombineerde Engels-Franse vloot vormde de openingsstrijd van de Derde Engels-Nederlandse Oorlog (1672-1674). De Nederlandse vloot van meer dan honderd oorlogsschepen en twitnigduizend bemanningsleden stond onder leiding van luitenant-admiraal Michiel Adriaensz de Ruyter. Van de Velde de Oude was zelf bij deze zeeslag aanwezig en legde als oorlogsjournalist vanuit een zeilschip de gebeurtenissen op zee vast in tekeningen. Deze werkte hij later in zijn atelier in detail uit. De zeeslag bleef onbeslist, maar werd aan beide kanten als een overwinning gevierd.
Op verzoek van de Engelse koning James II paste Van de Velde de Oude zijn oorspronkelijke tekeningen aan als een ontwerp voor de wandtapijtserie. De tapijten werden geweven door Thomas Poyntz in de koninklijke weverij van Mortlake bij Londen. Het grootste tapijt, met een indrukwekkend formaat van bijna 6 bij 3,3 meter, toont de opstelling van de vloten voorafgaand aan de slag. Het tweede tapijt van 4,5 bij 3,3 meter laat het moment zien van een succesvolle branderaanval op het imposante Engelse vlaggeschip Royal James van de graaf van Sandwich.

Het vlaggeschip De Zeven Provinciën naar tekening van Willem van de Velde.

Wandtapijten in de Van de Velde tentoonstelling
De wandtapijten zijn voor het eerst voor het publiek te zien tijdens de grote Van de Velde tentoonstelling die van 2 oktober 2020 tot en met 5 april 2021 in Het Scheepvaartmuseum plaatsvindt. Het museum toont gedurende deze periode een retrospectief over de kunstenaars Willem van de Velde de Oude en zijn zoon Willem van de Velde de Jonge. Het Scheepvaartmuseum brengt hiermee een wereldprimeur: niet eerder is een oeuvretentoonstelling met zoveel werk van beide schilders uit binnen- en buitenland bijeengebracht.
Zie www.hetscheepvaartmuseum.nl/vandevelde

Openingsbeeld: De oorlogsvloten voor de slag. Tapijt geweven naar een ontwerp van Willem van de Velde de Oude, 5,87 x 3,30 meter. Geweven na 1685.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder