Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Tussen politiek en publiek

27 november 2019 Siebrand Krul

Bladeren in een boek vol politieke prenten is een waar genot. In Nederland verschenen al flink wat van dergelijke publicaties. Kunsthistorica Eveline Koolhaas-Grosfeld en docent politieke geschiedenis Marij Leenders voegen met hun boek een nieuw thema toe: de veranderende relatie tussen politici en kiezers.

Hun overzicht begint in 1880 en eindigt in 1919, met de invoering van het algemeen kiesrecht voor mannen èn vrouwen in Nederland. De politieke prent kwam in deze tijd van grote maatschappelijke veranderingen tot ontwikkeling. Het begin waren liberale satirische tijdschriften, die politieke tekenaars de ruimte boden. Volgens de auteurs werden zij de schakel tussen politiek en publiek en gaven mede vorm aan het publieke debat. Daardoor kreeg de politiek een plaats in de samenleving, die het daarvoor niet had. Met de sociaal-democratie, die in de jaren 1890 de politieke prent tot hun strijdwapen maakte, trad een nieuwe fase in.

De Tweede Kamer debatteert over een Grondwetsherziening, 1887. Tekening van Josselin de Jong.


Een heel hoofdstuk is gewijd aan de portretten en tekeningen van Pieter de Josselin de Jong in Eigen Haard. Hij gaf de Kamerleden een gezicht. Josselin de Jong tekende hen aan het werk, maar ook slapend of in de koffiekamer.
Tussen politiek & publiek is een prachtig boek. De teksten lezen goed en de fraaie afbeeldingen zijn zorgvuldig gekozen. Maar waarom gebruiken de auteurs de term ‘publiek’ als ze er de ene keer het publieke domein mee bedoelen en een andere keer een specifiek lezerspubliek? Soms lijken ze met al hun kennis niet in de gaten te hebben hoe klein het lezerspubliek van de satirische blaadjes was en hoe langzaam de uitbreiding van het kiesrecht ging.
Johan Frieswijk

Eveline Koolhaas-Grosfeld en Marij Leenders,
Tussen politiek & publiek. Politieke prenten uit een opstandige tijd, 1880-1919
Scriptum Publishers, Schiedam 2019. 136 blz., € 24,99 ISBN 978 94 631 9166 1

Lees nog veel meer recensies van historische boeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder