Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Wapenschild ontdekt

05 november 2019 Siebrand Krul

Snuffelen op antiekbeurzen kan aanleiding geven tot rare ontdekkingen. Dat mocht ook Patrick Damiaens ervaren. Als houtsnijder gespecialiseerd in heraldische sculpturen zoekt hij naar sporen van zijn eigen kunstambacht. Een ontdekking van formaat was een verloren gewaand opzetstuk van het grafmonument van de Elizabethaanse hoveling Sir Nicholas Throckmorton.

De familie Throckmorton (toen Trogmorton geschreven) van Coughton Court behoorde in het 16de-eeuwse Engeland tot de prominentere landadel in Warwickshire. Nicholas Throckmorton (1515-1571) werd geboren als vierde zoon en moest niet hopen om het familiebezit te kunnen erven. Hij ging in dienst bij de (hogere) adellijke familie Parr. Lord Parr stuurde hem voor verschillende opdrachten naar Schotland. Toen Catherine Parr in 1543 met koning Henry VIII huwde, werd hij lid van haar hofhouding. Na de dood van de koning in 1547 bleef de relatie met de weduwe van koning Henry VIII goed en aan haar hof leerde hij de jonge prinses Elisabeth en prins Edward kennen. Zijn relaties met de regenten van Edward VI waren uitstekend want hij werd aangesteld als verbindingsman tussen hen en de prins. De zoon van Henry VIII stierf jong en werd in 1553 opgevolgd door de katholieke Mary als koningin.
In 1554 werd Sir Nicholas gearresteerd en berecht voor zijn deelname aan de Wyatt-opstand tegen koningin Mary. Zijn zelf gehouden verdediging was zo goed dat hij een van de weinigen is die een proces van hoogverraad won en uiteindelijk werd vrijgelaten. Hij ging in ballingschap naar Frankrijk, waar hij goed gebruik maakte van zijn tijd en de nodige contacten legde. In 1557 verleende koningin Mary Sir Nicholas genade en nam hem terug in overheidsdienst.

Het gestolen opzetstuk. (Foto Patrick Damiaens)

Voor de protestantse zaak

De dood van Mary in 1558 betekende dat Elisabeth koningin werd. Throckmorton was een van de edelen in haar omgeving die het herstel van een protestantse staatsvorm bij de nieuwe koningin ondersteunden. Hij was ook voorstander van Engelse steun aan andere protestanten in Europa. Het vertrouwen van de koningin bracht hem in 1559 terug naar Frankrijk als ambassadeur waar hij partij koos voor de Hugenoten in de hoop om Calais terug te krijgen voor de Engelse kroon. Dat leverde Sir Nicholas in Frankrijk uiteindelijk huisarrest op. Nadat hij in 1564 terug in Engeland was, werd hij ook betrokken bij de plannen rond Mary, Queen of Scots. Hij kende het best de Fransen aan het Schotse hof en een aantal Schotse hoofdrolspelers.
Vooraleer dit dynastiek probleem vredevol kon worden opgelost, overleed hij, op 12 februari 1571. Dit onder andere tot groot verdriet van Sir Francis Walsingham, het hoofd van de geheime dienst van koningin Elisabeth, door Throckmorton in Frankrijk opgeleid. Sir Nicholas Throckmorton werd begraven in Londen, in St Katharine Cree en ter nagedachtenis werd een fraai albasten grafmonument gemaakt dat zijn standing reflecteerde. De kwaliteit is dusdanig dat vermoed wordt dat het door gevluchte protestantse Vlamingen werd gemaakt. De (hout-)sculpteurs onder hen, veelal afkomstig uit Brabant, vestigden zich in Londen.

Tekening van het volledige grafmonument uit Antique Prints of London and the River Thames uit 1793.

St Katharine Cree

St Katharine werd in de 13de eeuw gebouwd als parochiekerk, onderdeel van de daar in 1107 gestichte augustijnenabdij. De abdij werd in 1532 opgeheven en werd eigendom van de hertog van Norfolk. De fiscale rechten van het domein bleven gehandhaafd en werden door de eigenaar gebruikt om de economisch interessante Vlaamse vluchtelingen te vestigen en er hun ambachtsactiviteit te laten hernemen. De parochiekerk van de Holy Trinity Priory, Christ Church – later verbasterd tot Cree, was een van de weinige overblijfselen van het abdijcomplex. In 1628 begon een grootschalige verbouwingscampagne van de parochiekerk onder leiding van architect Inigo Jones – ook beroemd voor het ontwerp van Banqueting House waar Pieter Paul Rubens later het plafond beschilderde – die in 1630 afgerond werd.
Harry van Royen

Openingsbeeld: Portret van Sir Nicholas Throckmorton. (National Portrait Gallery, Londen)

Lees het volledige artikel in de nieuwe G/GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder