Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Ook de schaduwkanten

05 november 2019 Siebrand Krul

Het Koninklijk Legermuseum in Brussel werkt rustig aan de vernieuwing van de presentatie van zijn zalen. De herdenking van 75 jaar bevrijding was een ideale gelegenheid om de zaal over de Tweede Wereldoorlog aan te pakken. De nadruk op het wapentuig is getemperd en de aandacht voor de ruimere context en de burgermaatschappij verruimd. Daarbij hoort ook een nieuw boek over België in de Tweede Wereldoorlog.

Het is een mengeling van museale objecten die als rustpunt in een breder verband worden beschreven. Geen honderd objecten, zoals veelal het geval is, maar slechts zesendertig. Gevarieerd, van militaire hardware tot politiek getinte archiefstukken, ze hebben allemaal een bijzonder verhaal te vertellen. Die verscheidenheid wordt aangevuld met synthesebijdragen door een hele reeks auteurs met als startpunt de politiek in België tijdens het Interbellum. De koning en het leger zijn in het kader van de Achttiendaagse Veldtocht en de breuk tussen vorst en regering altijd een belangrijk aandachtspunt geweest. Alleen is er hier meer aandacht voor de tekortkomingen van dat meer dan 650.000 man tellende leger, de hoogste legerleiding en de officiële neutraliteitspolitiek tussen 1936 en 1940.

Hitler bezoekt op 16 maart 1941 een tentoonstelling van buitgemaakte militaria van de Blitzkrieg. (War Heritage Institute, coll. CDH, Brussel)

De oorlogsperiode zelf wordt behandeld in (over)leven in een bezet land, de (militaire, politieke en economische) collaboratie, de (roof-)kunst, het verzet, de harde Duitse repressie van (politieke) verzetsdaden en het verzamelen van Joden op weg naar de uitroeiingskampen, de bevrijding, de V-bommen, de ontreddering door het Duitse winteroffensief van 1944 en de epuratie van collaborateurs na de bevrijding van België en de hagiografische slachtofferrol die zij zichzelf nadien aanmaten.
Het grote verschil met oudere overzichtswerken is de ruime aandacht voor de rol van de Belgische kolonies, zowel als grondstoffenleverancier als voor de rol die het koloniaal leger heeft gespeeld in het militair engagement van de regering in Londen met als eerste actie de herovering van Ethiopië. In de officiële verhaallijn is er nu ook aandacht voor de schade die de geallieerden veroorzaakten met hun luchtbombardementen en de spanningen met op demobilisatie wachtende geallieerde soldaten in het najaar van 1945. Dit boek maakt duidelijk welke (collaboratie-)mythes niet meer houdbaar zijn en welke (verzets-)elementen meer aandacht verdienen. In het royale aanbod over de Tweede Wereldoorlog is dit boek, ondanks een paar foutjes, een nieuw ijkpunt met een zeer uitgebreide bibliografie.
Harry van Royen

Wannes Devos en Kevin Gony (red.), België 1940-1945. Oorlog, bezetting, bevrijding
Lannoo, Tielt 2019. 238 blz., € 29,99 ISBN 978 94 014 5526 8

Lees nog veel meer recensies van boeiende geschiedenisboeken, in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder