Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Massaal huldebetoon

05 november 2019 Siebrand Krul

Vele tienduizenden mensen zijn op 22 november 1919, honderd jaar geleden, in Amsterdam op de been om de laatste eer te bewijzen aan Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919). Na negen jaar vanaf de kansel opgeroepen te hebben christelijke plichten te vervullen, keerde hij de kerk de rug toe om in het publieke domein te preken en te strijden tegen de vijf k’s; kerk, koning, kapitaal, kazerne en kroeg.

Aanvankelijk koos hij de zijde van het socialisme om zich ten slotte met hart en ziel te bekeren tot het anarchisme. Hoe groot zijn invloed en aanhang is geweest blijkt op deze 22ste november. De dag ervoor is zijn stoffelijk overschot vanuit zijn woonplaats Hilversum naar Amsterdam gebracht en opgebaard in het verenigingsgebouw van de Diamantclub Concordia aan het Weesperplein. Zo’n elfduizend mensen, onder wie vertegenwoordigers van een 160-tal verenigingen uit alle delen van het land, elk met hun eigen vaandels en banieren, vormen de rouwstoet die zich via de Sarphatistraat, Weteringschans, Leidseplein, Nieuwezijds Voorburgwal naar het Centraal Station voortbeweegt.

Ferdinand Domela Nieuwenhuis, geschilderd door Baruch Lopes de Leao de Laguna. (Domela Museum/Heerenveen Museum)

Vooraan lopen drie bejaarde mannen met het omfloerste vaandel van de Sociaal Anarchistische Aktie (ook wel de Vrije Socialisten genoemd), de partij van Domela Nieuwenhuis. De kist zelf is bedekt met een rode vlag en witte chrysanten. Langs de route staan de toeschouwers rijen dik. Hoeden en petten gaan af. Een eerbiedige en plechtige stilte heerst, ook in de wijken waar de gegoede burgerij woont. Op perron 1 van het Centraal Station staat het Socialistisch Mannenkoor gereed om Domela Nieuwenhuis uitgeleide te doen op zijn laatste reis met als eindbestemming het in 1914 geopende crematorium Westerveld in Driehuis bij Velsen. Officieel is het cremeren dan nog verboden, maar de overheid gedoogt het.
Ben Speet

Openingsbeeld: Tienduizenden Nederlanders zijn op 22 november 1919 naar Amsterdam gekomen om de laatste eer te bewijzen aan Ferdinand Domela Nieuwenhuis. (Nationaal Archief/Spaarnestad/Het Leven, fotograaf onbekend)

Lees nog veel meer interessant historisch nieuws in de nieuwe G/GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder