Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

De Heksenhamer

12 september 2019 Siebrand Krul

Er zijn weinig boeken die meer onheil aangericht hebben dan Heinrich Kramers ‘Malleus Maleficarum’, beter bekend als Heksenhamer. Met dit laat 15de-eeuwse geschrift zouden heksenjagers eeuwenlang hun optreden rechtvaardigen. Het geeft een beschrijving van heksen en de schanddaden die zij zouden begaan, gevolgd door juridische adviezen aangaande de bestraffing daarvan. Hierdoor werd de Heksenhamer zo ongeveer het handboek voor de Europese heksenvervolging.

Ook al wordt de invloed ervan inmiddels minder groot geacht: het grootste deel van in totaal 29 oplagen behaalde het boek nog voor 1523. De Heksenhamer dankt zijn ontstaan aan een nederlaag van katholiek inquisiteur Heinrich Kramer. In 1484 wist deze weliswaar te bewerkstelligen dat paus Innocentius VIII de zogeheten ‘heksenbul’ ondertekende, die hem volmacht in het bestrijden van hekserij verleende. Vervolgens echter werd hij in de heksenjacht die hij in Innsbruck op touw zette teruggefloten door de plaatselijke bisschop.
Daarom besloot de dominicaan er een schepje bovenop te doen. Om zijn positie te verstevigen schreef hij de Malleus Maleficarum, die waarschijnlijk in 1485 in Speyer zijn eerste druk beleefde. Hamer, gesel, breekijzer – de titel laat weinig twijfel over de middelen waarvan een doortastend inquisiteur zich hoort te kunnen bedienen.
In een catechismusachtige reeks vragen werpt het boek licht in het duistere bestaan van heksen en de magische praktijken die zij erop nahouden: vliegen, gemeenschap met de duivel, gedaanteverwisselingen, schadetover. Tot dat laatste rekende Kramer het uitlokken van noodweer, misoogsten en ziekten, maar opvallend vaak ook van impotentie. Hij had duidelijk een fascinatie voor de ‘manier waarop het mannelijk lid verwijderd wordt’.
Susanne Wolke

Lees de andere helft van dit bijzondere verhaal in de ‘Heksen’-special van G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder