Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

De ELTA

12 september 2019 Siebrand Krul

Na zes weken, op 14 september 1919, sluit de Eerste Luchtverkeer Tentoonstelling Amsterdam (ELTA) haar deuren. De twee initiatiefnemers, Albert Plesman en Marinus Hofstee, beiden vliegers bij de in 1913 opgerichte militaire Luchtvaartafdeling (LVA), kunnen tevreden zijn. Er kwamen liefst 545.167 betalende bezoekers.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog heeft de militaire luchtvaart een enorme vlucht genomen, vooral in Duitsland waar de Nederlander Anthony Fokker zo’n 700 vliegtuigen bouwt voor de Duitse luchtmacht. In het neutrale Nederland gebeurt echter weinig. Plesman en Hofstee willen daar met een luchtvaarttentoonstelling verandering in brengen.

De twee tentoonstellingshallen.

Op 1 augustus opent koningin Wilhelmina in Amsterdam-Noord de ELTA. Het gaat meteen al mis, wanneer een watervliegtuig tegen een huis vliegt. De piloot overleeft de crash, maar zijn medevlieger overlijdt. In twee enorme hallen van (95x72x9 meter) staan 51 vliegtuigen en tientallen informatiestands. Met een kaartje van ƒ 1,20 kan men ook het lunapark en de vliegweide met vliegdemonstraties en parachutespringen bezoeken. Voor veertig gulden (2,5 arbeidersweekloon) maken 3.265 mensen een rondvlucht. Voor een extra gulden tekent de piloot een persoonlijke oorkonde.

Een enorme menigte wacht aan de Ruyterkade op de pont om het IJ over te steken naar Amsterdam-Noord.

Naast de ruim half miljoen betalende bezoekers hebben vele tienduizenden buiten het terrein naar de demonstraties gekeken: een ongekend succes. Reden voor Plesman op 7 oktober 1919 de ‘Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën’ op te richten met als thuisbasis de militaire vliegweide Schiphol. Op 17 mei landt 1920 landt hier het eerste in Londen opgestegen burgervliegtuig met aan boord in de nog open cabine twee journalisten, gevolgd door Anthony Fokker met zijn nieuwste toestel met een gesloten cabine voor vier personen. Plesman is onder de indruk en jarenlang zal de KLM bij Fokker toestellen kopen. Zij worden gebouwd in Amsterdam-Noord in de fabriek op het voormalige ELTA-terrein, dat Fokker heeft gekocht. Pas in 1951 verhuist de Fokkerfabriek naar Schiphol.
Ben Speet

Openingsbeeld: Vliegdemonstratie tijdens de ELTA. Met zijn vleugelwijdte van dertig meter, vier motoren en 41 zitplaatsen was de Handley Page het grootste vliegtuig dat op de ELTA te zien was.

Lees het volledige artikel in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder