Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Het laatste heksenproces

31 mei 2019 Siebrand Krul

Voor zover bekend vond het laatste heksenproces in de Republiek plaats in 1674. In de zomer van dat jaar werd Entgen Luyten, de weduwe van Jacobus Boven die Erdt, gesommeerd te verschijnen voor het gerecht van het Limburgse Limbricht (thans deel uitmakend van de gemeente Sittard-Geleen) dat toentertijd nog deel uitmaakte van het hertogdom Gulik.

Daar kreeg Entgen te horen dat diverse getuigen haar hadden beschuldigd van hekserij. Zo zou zij verantwoordelijk zijn voor de onverwachte dood van de kastelein van het stadje Neusz omdat hij uit het glas had gedronken dat zij kort daarvoor zelf nog had gebruikt. Ook zou zij een meisje kreupel hebben gemaakt en een koe en een paard hebben vergiftigd. Ondanks dat zij verschillende keren werd overhoord en gemarteld in de kerker van het nog bestaande kasteel Limbricht bleef zij ontkennen. Op 9 oktober 1674 troffen haar bewakers haar dood aan in de kerker met een blauw linnen strop om haar opgezwollen en gestriemde hals. De erbij gehaalde Sittardse arts Jacobi stelde vast dat zij was gewurgd, hetgeen echter door Nicolaus Helger, die het proces voorzat, werd ontkend. Volgens hem was het zelfmoord, wat dus bewees dat zij schuldig was.

Pamflet in 1614 te Nijmegen gedrukt met daarin een beschrijving van de Roermondse heksenprocessen van 1613-1614.

Nadat zij postuum ter dood was veroordeeld, werd het lijk van Entgen met een paard weggesleept naar het galgenveld in het naburige dorp Einighausen waar zij in ongewijde grond werd begraven. Nog steeds herinnert een naar haar vernoemde straatnaam in dit dorp aan haar onfortuinlijk einde.
Voorzichtig geschat zijn in de Nederland in de zestiende en zeventiende eeuw zo’n tweehonderd heksen, voor het merendeel vrouwen, terechtgesteld. Het meest beruchte heksenproces had plaats in Roermond in 1613-1614. Daar werden in twee maanden tijd 63 vrouwen en één man ter dood gebracht op beschuldiging van onder andere het doden van ongeveer zeshonderd baby’s, ruim vierhonderd bejaarden en meer dan zesduizend beesten en het verpesten van zo’n tweehonderd boomgaarden. In Vlaanderen, Vlaams-Brabant en Belgisch Limburg zijn in deze twee eeuwen respectievelijk ongeveer 170, 40 en 70 vrouwen en mannen ter dood veroordeeld wegens hekserij.
Ben Speet

Openingsbeeld: Het kasteel en de kasteelboerderij Limbricht. Het kasteel dateert uit het begin van de 17de eeuw en is opgetrokken in de zogeheten Maaslandse Renaissancestijl.

Benieuwd naar nog veel meer historische verhalen? Koop de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu in de winkel voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder