Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Aardse paradijzen

08 mei 2019 Siebrand Krul

Middeleeuwse tuinen komen deze zomer tot bloei in de zomertentoonstelling ‘Middeleeuwse tuinen. Aardse paradijzen in oost en west’ in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Bezoekers kunnen hier genieten van verhalen over de middeleeuwse tuin en zijn planten, kruiden en bloemenpracht, van Europa tot in het Midden-Oosten.

Daarbij komen moes- en siertuinen aan bod, maar ook tuinieren in de Middeleeuwen, lusthoven, het paradijs als tuin en ‘de tuin in huis’. Te zien zijn onder andere eeuwenoude geïllustreerde manuscripten, herbaria, bloementapijten, schilderijen en prenten, opgegraven tuingereedschap, tegeltableaus en servies met bloemmotieven.

Maria en Christuskind in Hortus conclusus. (Koninklijke Bibliotheek Den Haag)

In de tentoonstelling geven archeologische vondsten en kunstwerken een beeld van de weelde, het belang en de diversiteit van tuinen in de westers-christelijke en de oosters-islamitische wereld tussen 1200 en 1600. Bezoekers kunnen genieten van duizendbloemen- en paradijstapijten, herbaria met gedroogde planten, verluchte boeken met ideale tuinen en oosterse tegels met bloemmotieven. Ook zijn er middeleeuwse gereedschappen en een opgegraven gieter, zaden en veertjes, valkenkapjes, schaakstukken, medicijnpotten en muziekinstrumenten te zien. In een zonnige en kleurrijke vormgeving met prieeltjes en vogelgezang kunnen bezoekers kruiden en bloemen ruiken, zelf een tuin ontwerpen en digitaal bladeren in middeleeuwse boeken met tuinvoorstellingen. Zeldzame schilderijen, prenten en miniaturen bieden een kennismaking met een lieflijke Madonna tussen de rozen, een Perzische prins bij de fontein en een stoere Italiaanse tuinman.

Paradijstuin. (Wereldmuseum)

In het leven van de middeleeuwse mens spelen tuinen een grote rol. Niet alleen praktisch voor voedsel en geneesmiddelen, maar ook voor ontspanning, jacht en het minnespel. Het woord ‘paradijs’ is afgeleid van het Oud-Perzische woord voor tuin, ‘pairidaeza’. Zowel in de Koran als in de Bijbel is het paradijs beschreven als een tuin met eeuwig stromende rivieren, groenblijvende planten en dier en mens in harmonie. De tentoonstelling slaat een brug tussen de tuinen in de westerse en oosterse culturen, waarbij de overeenkomsten in het oog springen. In beide sferen gaat het om de luxe van buiten zijn, tussen bloeiende bloemen en gereflecteerd in helder water, met paviljoens voor ontspanning, maaltijden, concerten en poëzievoordrachten. De uitgestrekte, symmetrische tuin bij een kasteel of paleis is ook een statussymbool, waar gasten worden ontvangen en ‘verleid’ tot spel, conversatie of een gestolen kus.

Portret groentenverkoopster door Joachim Breuckelaers. (Museum Mayer-Van den Bergh, Antwerpen)

De tentoonstelling is een samenwerking met de Hortus Botanicus Leiden. Er zijn bruiklenen te zien uit onder andere de collecties van het Rijksmuseum Amsterdam, Universiteitsbibliotheek Leiden, Rijksmuseum Boerhaave, Naturalis Biodiversity Centre, erfgoedinstellingen van Amsterdam, Haarlem, Delft, Alkmaar, ’s-Hertogenbosch en Antwerpen.

Openingsbeeld: Muiderslot met tuinen. (Foto Annemarieke Willemsen)

‘Middeleeuwse tuinen. Aardse paradijzen in oost en west’
Tot en met 1 september 2019
Rijksmuseum van Oudheden
Rapenburg 28
Leiden
www.rmo.nl, facebook.com/Oudheden


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder