Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Haat-liefde

16 april 2019 Siebrand Krul

Werden in het verleden handboeken over de geschiedenis van de Katholieke Kerk vooral vanuit de Nijmeegse universiteit geschreven, nu namen Tilburgse collega’s het stokje over. Schelkens, Van Geest en Van Gennip hebben hun colleges over twee millennia christendom uitgewerkt tot een compact handboek. In een heldere stijl zijn de auteurs er goed in geslaagd om, weliswaar laverend, een gulden middenweg te bewandelen tussen enerzijds een institutionele geschiedschrijving en anderzijds een ideeën- en mentaliteitsgeschiedenis.

De passages waarin de nadruk ligt op de ‘institutionele geschiedenis’ maken duidelijk dat ‘kerk’ en ‘politiek’ eigenlijk vanaf het begin een ‘haat-liefde’ verhouding hebben gekend: ze kunnen doorgaans moeilijk met elkaar, maar ze kunnen ook niet zonder elkaar. Wie Het katholicisme in Europa van kaft tot kaft leest, concludeert dat er in elke periode wrijvingen waren. Soms werden deze door het propaganda-apparaat van een van beide partijen breed uitgemeten, maar niet zelden knetterde het binnenskamers.
De onderdelen waarin de ‘ideeën- en mentaliteitsgeschiedenis’ centraal staat, zijn niet de makkelijkste passages (maar dat ligt niet aan de auteurs). Een leek moet er even goed voor gaan zitten om te begrijpen wat er geschreven wordt over bijvoorbeeld gnostiek, doketisme, miafysitisme, pelagianisme, monothelisme, gallicanisme of het ultramontanisme. Dit maakt wel duidelijk dat de Katholieke Kerk ten onrechte gezien wordt als één monolithische instelling, waarbij één persoon op één plaats de dienst uitmaakt. Het is de grote verdienste van Het katholicisme in Europa dat aangetoond wordt dat de Katholieke Kerk veel meer is dan de paus in het Vaticaan. De aandachtige lezer zal ontdekken dat zij vaak juist iets anders is dan dat.
Cor van der Heijden

K. Schelkens, P. van Geest en J. van Gennip, Het katholicisme in Europa. Een geschiedenis
Uitgeverij Boom, Amsterdam 2018. 445 blz., € 34,90 ISBN 978 90 244 2418 4

Lees nog veel meer besprekingen van boeiende geschiedenisboeken, in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder