Stelling

De wonderen zijn wel degelijk de wereld uit

Stem

Agenda

Bruegeljaar
Naar aanleiding van het herdenkingsjaar rond Pieter Bruegel de Oude, staat het voorjaar van BOZAR, het voormalige Paleis voor Schone Kunsten in Brussel, in het teken van de artistieke productie tijdens de bruisende 16de eeuw. Met de double-bill Bruegel en zijn tijd, presenteert het museum twee grote tentoonstellingen rond de Renaissance in de Lage Landen: Bernard van Orley en Prenten in de eeuw van Bruegel.
Hadj in Amsterdam
Voor een kwart van de wereldbevolking is Mekka dé plek waar je een keer in je leven geweest moet zijn. Jaarlijks nemen miljoenen moslims deel aan de hadj, de belangrijkste islamitische bedevaart naar Mekka, waaronder duizenden Nederlanders en Belgen. Wat trekt de pelgrims? Welk verlangen drijft hen? Welke indrukken en ervaringen doen zij op, onderweg, ter plekke en na terugkomst?
Meesterschapsnacht
Geschiedenis- en cultuurliefhebbers noteren dinsdagavond 19 maart in hun agenda: dan vinden er in heel Vlaanderen en Brussel geschiedenisactiviteiten rond ‘meesterschap’ plaats. Op veel plaatsen staan Vlaamse Meesters uit de schilderkunst in de schijnwerpers, maar ook andere vormen van meesterschap komen aan bod tijdens de 17de Nacht van de Geschiedenis.

Prachtband

29 januari 2019 Siebrand Krul

De kerkfabriek van de Heilig Kerstparochie in Gent bewaarde in zijn archiefkamer eeuwenlang een ‘afschrift nummer 517 uit 1618’. Achter deze dorre titel gaat een schitterend versierd register schuil, een prachtband met zilver en stenen belegd op rood fluweel. Het is een materieel topstuk dat recent is overgedragen aan het Rijksarchief in Gent.

Maurits Gysseling beschreef het stuk in 1956 nogal loconiek: Net afschrift van nr. 517, 1618’.
Maar om wat voor document gaat het nu? Zoals de beschrijving aangeeft, is het register een verzorgde kopie van een ouder stuk, in dit geval een ledenlijst van de broederschap van de Heilige Jozef. Het werd op aansturen van de Vier Leden van Vlaanderen (de steden Gent, Brugge en Ieper en het Brugse Vrije) in 1618 geredigeerd en aan de broederschap geschonken.

Deze bijzonder rijke schenking (met een eigentijdse waarde van honderd florijnen) aan een broederschap in een minder aanzienlijke stadsparochie lijkt op zijn zachtst gezegd niet alledaags. De verklaring is te vinden bij de oorsprong van de broederschap: deze werd met de steun van de aartshertogen Albert en Isabella in 1604 gesticht door hofdame Magdalena de Trazegnies. Het project paste perfect in de aartshertogelijke politiek van reconciliatie en katholiek herstel na de woelige tweede helft van de 16de eeuw en de confrérie kwam onder patronaat van het echtpaar.

De ledenlijsten getuigen van het bijzondere gewicht dat dit aan de stichting gaf: niet enkel leden van de Gentse elite, maar ook tal van hovelingen, hele religieuze congregaties en zelfs leden van internationale vorstenhuizen worden als lid vermeld. De keuze voor de Heilige Jozef was eveneens een bewuste zet: na het Concilie van Trente werd immers actief en succesvol op deze heilige ingezet bij het ‘heroveren’ van de katholieke zielen, wat zijn populariteit flink deed toenemen. Het ledenaantal steeg navenant en de broederschap kende een grote bloei. De schenking van het stuk aan een Gentse parochie onderstreepte bovendien het feit dat Gent als de meest vooraanstaande stad van Vlaanderen werd beschouwd.

Al in 1967 werd het oud kerkarchief van de Gentse Heilig Kerstparochie overgebracht naar het Rijksarchief te Gent, dat toen nog in het Duivelsteen huisde. Het broederschapsregister bleef evenwel ter plaatse. In 2015 werd het voor onderzoeksdoeleinden een tijdlang in bruikleen gegeven aan het Rijksarchief, waarna het naar de kerk terugkeerde. In het voorjaar van 2018 oordeelde de kerkfabriek echter dat het stuk ter plaatse niet aan de ideale bewaringsvoorwaarden kon voldoen. Het register werd daarom overgedragen aan het Rijksarchief, om het na meer dan vijftig jaar definitief te herenigen met het overige kerk- en parochiearchief en het in optimale omstandigheden te bewaren en raadpleegbaar te maken.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Plagen aan Europa’s rafelrand

Centraal in het boek Tussen drie plagen staat de overlevingsdrang van een onderdrukt volk in een klein land aan de rafelrand van Europa. Lijfland (het gebied van het hedendaagse Estland en Letland samen) was eeuwenlang een speelbal van elkaar beconcurrerende grootmachten

Lees verder

Kroniek

Bruidsstoet door wolven overvallen

De Weensche Zeit bevat een zeer sensationeel verhaal van een bruiloftsstoet, die in Russisch Azië door wolven overvallen werd. De bruiloftsstoet, 130 personen, reed in een dertigtal sleden van het dorp Obstipoff naar Tashkent op ongeveer dertig wersten vandaar. Haast was men in de stad aangekomen, toen de paarden plotseling teekenen van schrik gaven, die spoedig ook op de deelnemers van den stoet oversloeg. Troepen van honderden hongerige wolven kwamen van alle kanten opzetten en omringden de sleden.'

Lees verder

Heilige van de week

Walburga van Eichstätt

25 februari († 775 of 779) Deze naam betekent beschermster van het slagveld. Walburga is de dochter van de koning van Engeland. Als ze tien jaar is, sterft haar vader. Walburgis wordt in een klooster opgevoed. Als ze volwassen is gaat ze als missionaris naar Duitsland. Daar geneest ze zieken en redt een kind van de hongersdood. Na de dood van haar broer wordt ze abdis van het klooster in Heidenheim (Frankenland). Daar sterft ze. Later worden haar relieken naar Eichstätt overgebracht. Nu nog loopt er geneeskrachtige olie uit de rots waarop Walburga’s relieken zijn geplaatst.

Lees verder