Stelling

Alle mondiale problemen hebben één oorzaak: er zijn teveel mensen

Stem

Agenda

Oorlogsgetuigen
De Tachtigjarige Oorlog leeft vooral voort als de moedige opstand van de nietige Lage Landen tegen het oppermachtige en brute Spanje. De werkelijkheid was complexer. Sociale ongelijkheid, godsdiensttwisten, verstedelijking en verburgerlijking zijn maar een paar ingrediënten van het verhaal, dat ooit begon als een schreeuw om meer individuele vrijheid. 80 jaar oorlog in het Rijksmuseum in Amsterdam wil het hele verhaal vertellen.
Anonieme Richter
Gerhard Richter, een grote Duitse kunstenaar, inspireerde filmmaker Florian Henckel von Donnersmarck (‘Das Leben der Anderen’) voor de film ‘Werk ohne Autor’, dat een beklemmend beeld schetst van Duitsland in en na de Tweede Wereldoorlog. Ook geeft de film een goed overzicht van de verschillende kunststromingen in de vorige eeuw.
Koloniaal museum Tervuren
Eind vorig jaar heropende het Afrikamuseum in Tervuren. Al ver voor daarvoor daverde het in de media over de manier waarop het museum, quasi-modern Africamuseum genaamd, het koloniale verleden zou presenteren. Zoals de stichter, Leopold II, bedoeld had? Of met uitleg over de zwarte kanten van het verleden, ongeacht het koninklijk tintje?

Friet voor de vogels

09 januari 2019 Siebrand Krul

Terwijl ik dit boek in de tuin lees, hoor ik een groene halsbandparkiet. Kleurrijk voorbeeld van een stadsexoot, die zich, komend uit tropische bosgebieden, perfect heeft aangepast aan het koelere Europese stadsleven (in De Brusselse Neckstraat slapen er ’s avonds 4.000).

‘In de natuur’ verdwijnen veel diersoorten door een schralere biodiversiteit. De positieve boodschap van dit boek – een eye opener – is dat dieren zich door genetische en gedragsaanpassingen in de ‘urban jungle’ veelal sneller aanpassen dan Darwin kon bevroeden: ofwel HIREC (Human Induced Rapid Evolutionary Change). Japanse stadskraaien werpen noten voor autowielen zodat ze open kraken, Londense metromuggen overleven geheel ondergronds, Aziatische huiskraaien nestelen met gekleurde nylonresten en voeren hun jongen friet- en visresten van het Hoek van Hollandse Vispaleis, vlinders die donkerder vleugels ontwikkelden als camouflage tegen luchtvervuilde boombasten en toen dat afnam, weer lichter kleurden. Luipaarden trekken Indiase steden en coyotes Chicago in, het killivisje overleeft in sterk vervuilde Amerikaanse havens, terwijl Franse meervallen, zich op de oever werpend, badende duiven opslokken. Mexicaanse roodmussen weren mijten door sigarettenfilters in hun nest te verwerken en Leidse koolmezen verhogen zangtonen om stadslawaai te trotseren.
Terwijl we ons blindstaren op snel slinkende snippers ongestoorde natuur, zijn compleet nieuwe stedelijke ecosystemen geëvolueerd (in metropolen kan het twaalf graden warmer zijn dan op het omringende land). Schilthuizen roemt de gevarieerde stadshabitat met voor-, achter- en daktuinen, parkjes en hoogbouw (waar rotsduiven goed gedijen). Maar er zijn ook schaduwzijden, zoals de Duitse lichtvervuiling ’s nachts, die zomers tot circa honderd miljard dode insecten leidt, evenveel als er verkeersslachtoffers onder hen vallen.
(Lex Veldhoen)

Menno Schilthuizen, Darwin in de stad. Evolutie in de urban jungle
Atlas Contact, Amsterdam/Antwerpen, 2018. 352 blz., € 24,99 ISBN 978 90 450 3626 7

Lees nog veel meer recensies van historische boeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Friet voor de vogels

Terwijl ik dit boek in de tuin lees, hoor ik een groene halsbandparkiet. Kleurrijk voorbeeld van een stadsexoot, die zich, komend uit tropische bosgebieden, perfect heeft aangepast aan het koelere Europese stadsleven (in De Brusselse Neckstraat slapen er ’s avonds 4.000).

Lees verder

Kroniek

Ivanhoe

Tweehonderd jaar geleden, in 1819, creëerde Walter Scott een geheel nieuw literair genre, de historische roman. Met in de hoofdrol de held Ivanhoe. Hierna verschenen 'De Leeuw van Vlaanderen' van Hendrik Conscience, 'De drie musketiers' en 'Robin Hood'. Walter Scott verzon een figuur in een historische werkelijkheid. Zeker in de 19de eeuw speelde nationalistische elementen een belangrijke rol. Bij Ivanhoe zijn de Saksen de goeden, de (Franse) Normandiërs de kwaaierikken.

Lees verder

Heilige van de week

Rachel

15 januari(† ca. 1600 voor Chr.) Deze naam betekent in het Hebreeuws schaap. Rachel wordt genoemd in het Oude Testament. Op een dag komt er een jongen, Jakob, naar het dorp waar Rachel woont. Hij is verliefd op haar en wil met haar trouwen. Haar vader Laban wil dat Jakob eerst zeven jaar zijn kudde schapen hoedt. Jakob stemt toe.

Lees verder