Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Friet voor de vogels

09 januari 2019 Siebrand Krul

Terwijl ik dit boek in de tuin lees, hoor ik een groene halsbandparkiet. Kleurrijk voorbeeld van een stadsexoot, die zich, komend uit tropische bosgebieden, perfect heeft aangepast aan het koelere Europese stadsleven (in De Brusselse Neckstraat slapen er ’s avonds 4.000).

‘In de natuur’ verdwijnen veel diersoorten door een schralere biodiversiteit. De positieve boodschap van dit boek – een eye opener – is dat dieren zich door genetische en gedragsaanpassingen in de ‘urban jungle’ veelal sneller aanpassen dan Darwin kon bevroeden: ofwel HIREC (Human Induced Rapid Evolutionary Change). Japanse stadskraaien werpen noten voor autowielen zodat ze open kraken, Londense metromuggen overleven geheel ondergronds, Aziatische huiskraaien nestelen met gekleurde nylonresten en voeren hun jongen friet- en visresten van het Hoek van Hollandse Vispaleis, vlinders die donkerder vleugels ontwikkelden als camouflage tegen luchtvervuilde boombasten en toen dat afnam, weer lichter kleurden. Luipaarden trekken Indiase steden en coyotes Chicago in, het killivisje overleeft in sterk vervuilde Amerikaanse havens, terwijl Franse meervallen, zich op de oever werpend, badende duiven opslokken. Mexicaanse roodmussen weren mijten door sigarettenfilters in hun nest te verwerken en Leidse koolmezen verhogen zangtonen om stadslawaai te trotseren.
Terwijl we ons blindstaren op snel slinkende snippers ongestoorde natuur, zijn compleet nieuwe stedelijke ecosystemen geëvolueerd (in metropolen kan het twaalf graden warmer zijn dan op het omringende land). Schilthuizen roemt de gevarieerde stadshabitat met voor-, achter- en daktuinen, parkjes en hoogbouw (waar rotsduiven goed gedijen). Maar er zijn ook schaduwzijden, zoals de Duitse lichtvervuiling ’s nachts, die zomers tot circa honderd miljard dode insecten leidt, evenveel als er verkeersslachtoffers onder hen vallen.
(Lex Veldhoen)

Menno Schilthuizen, Darwin in de stad. Evolutie in de urban jungle
Atlas Contact, Amsterdam/Antwerpen, 2018. 352 blz., € 24,99 ISBN 978 90 450 3626 7

Lees nog veel meer recensies van historische boeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder