Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Vampierkind

18 december 2018 Siebrand Krul

Vreemd en eng, zo omschreef de leider van een Amerikaans archeologisch team onlangs de vondst van het skelet van een tienjarig kind met een grote steen in zijn of haar mond. Het kind werd aangetroffen op een midden 5de-eeuwse begraafplaats in het dorp Lugnano in Umbrië, zo’n honderd kilometer ten noorden van Rome.

In die tijd werd deze streek getroffen door een ongekende malariaepidemie die vooral veel baby’s en kinderen het leven kostte. Zij werden begraven op een aparte plek, in een verlaten Romeinse villa uit de 1ste eeuw v.Chr. Inmiddels zijn in deze Necropoli dei Bambini al zo’n vijftig lichaampjes opgegraven, allemaal jonger dan vier jaar. In sommige van deze graven werden tevens ravenklauwen, gedroogde padden en skeletten van puppies gevonden en een kind van wie de handen en voeten waren vastgebonden met stenen.

De archeologische site van Lugnano.

Volgens het onderzoeksteam wijzen deze ‘grafgiften’ en die stenen erop dat we hier te maken hebben met magische rituelen die moesten voorkomen dat deze kinderen uit hun graf zouden oprijzen om dood en verderf, in dit geval malaria, te zaaien of op een andere manier onheil te verrichten. De nieuwe vondst van het tienjarige kind, dat op zijn zijde lag begraven onder twee grote dakpannen, lijkt deze vooronderstelling te bevestigen. De steen in zijn mond moest blijkbaar voorkomen dat een of ander kwaadaardig wezen dat het met zich meedroeg in zijn graf, zou kunnen ontsnappen en zodoende zou verhongeren.

Het skelet van het tienjarige kind.

In vele oude volksverhalen wordt aan deze angst geappelleerd, namelijk dat mythische wezens, zoals vampiers, zich in lijken schuilhouden om dan in de nachtelijke uren uit het graf te komen om kwaad te berokkenen. Dat deze angst nog onbewust voortleeft, bewijst het feit dat toen de vondst van het kind bekend werd, het bij de plaatselijke bevolking al snel de bijnaam ‘de vampier van Lugnano’ kreeg. Vroeger was de meest gebruikelijke methode om deze, waarvan men vermoedde dat daarin een kwade geest doolde, monddood te maken door hen te doorboren met een paal dwars door het hart. Vele honderden van dit soort praktijken zijn bekend. Het opzettelijk aanbrengen van een steen in de mond is ook geen unicum. Zo werd een jaar geleden in het Engelse North Hampshire een graf gevonden uit de 4de eeuw met daarin een man wiens tong was uitgesneden en vervangen door een steen.
(Ben Speet)

Het middeleeuwse dorpje Lugnano.

Lees het volledige artikel in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder