Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Wie was Bloody Mary?

17 december 2018 Siebrand Krul

Mary I, beter bekend als Mary Tudor, was koningin van Engeland en Ierland van 1553 tot 1558. Streng katholiek opgevoed en gehuwd met de aartskatholieke Spaanse infant Filips II, streed zij fel tegen het protestantisme. Het bloeddorstige beeld dat John Foxe van haar schiep (‘Bloody Mary’) staat onuitwisbaar op het Britse netvlies.

Na de dood van haar vader, koning Hendrik VIII, in 1547, volgde Mary’s halfbroer Edward VI op negenjarige leeftijd zijn vader op. Hij en zijn naaste adviseurs waren vastbesloten de anti-katholieke politiek van Hendrik voort te zetten en van Engeland en Ierland een protestantse natie te maken. Na zijn vroegtijdige dood in 1553 volgde Mary, inmiddels getrouwd met de beoogde Spaanse troonopvolger Filips II, hem op bij gebrek aan mannelijke nakomelingen.

In een tijd waarin weinigen konden lezen, ging de meeste communicatie via goedkope prenten. Suggestieve beelden creëerden een alternatieve werkelijkheid: fake news ten tijde van Mary.

Opgevoed door haar streng katholieke moeder en gehuwd met de man die zich beschouwde als de meest trouwe zoon van de heilige moederkerk, zette zij zich na haar troonbestijging in om de katholieke zaak te verdedigen en het protestantisme met wortel en tak uit te roeien. Door haar toedoen werden 284 prominente protestanten op de brandstapel gezet, van wie Hugh Latimer, de vertrouweling van Edward VII, wel de bekendste is. Het precieze aantal van 284 kennen wij dank zij John Foxe (1516-1587), als geen ander verantwoordelijk voor de beeldvorming van Mary als een meedogenloze en bloeddorstige vorstin, met recht dus een ‘bloody’ persoon. In 1563 plubiceerde Foxe namelijk zijn Actes and Monuments…, in de volksmond bekend als Foxe’s Book of Martyrs. In deze vuistdikke foliant van 1.800 bladzijden herdenkt Foxe, in 1545 tot het protestantisme bekeerd, alle martelaren die voor hun geloof zijn gestorven, maar vooral hen die hun leven lieten tijdens het despotische bewind van Mary.

John Foxe.

Foxe’s martelarenboek, talloze malen herdrukt, maakte zo’n diepe indruk dat de Kerk van Engeland in 1571 bepaalde dat in elke belangrijke kerk het naast de Bijbel op de kansel moest liggen en daaruit moest worden voorgelezen. Geen wonder dus dat dit boek eeuwenlang medebepalend is geweest voor de negatieve beeldvorming van de katholieke kerk in het algemeen en Mary in het bijzonder. Sommige historici beweren zelfs dat het werk van Foxe wezenlijk bijdroeg aan de vorming van de Britse identiteit, namelijk de idee dat de Britten een bijzonder volk zijn, door God uitverkoren, puriteins en met recht wantrouwend tegenover de rest van de wereld, omdat zij tijdens het bewind van ‘Bloody Mary’ aan den lijve voelden wat de gevolgen kunnen zijn als een instituut (lees de katholieke kerk) en zijn handlangers (lees Spanje) de universele macht claimen.
(Ben Speet)

Foxes Book of Martyrs.

Lees nog veel meer interessant historisch nieuws in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder