Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Meditatieritueel in beeld

04 december 2018 Siebrand Krul

De schilderingenreeks ‘Sarvavid Vairocana’ bestaat uit 54 vierkante miniaturen op papier van ongeveer 27 bij 27 cm. Ze werden in het Chinese klooster van Wangzimiao (provincie Chengde, vroeger Jehol) geschilderd en zijn minstens 300 jaar oud. Samen vormen ze een leidraad bij de meditatie op een mandala waarin de transcendente godheid Sarvavid Vairocana centraal staat.

De afbeeldingen tonen stap voor stap wat iemand die mediteert zich voorstelt. Deze techniek is typisch voor het Vajrayana, een stroming in het boeddhisme, die in India is ontstaan en vooral in het Tibetaans boeddhisme in Tibet, Nepal, Bhutan en Mongolië wordt gepraktiseerd.
De schilderingenreeks dateert waarschijnlijk uit de tweede helft van de 18de eeuw, maar vertoont kenmerken uit de Mingtijd, wat doet vermoeden dat het een kopie van een 15de-eeuws origineel is. Het enige andere min of meer vergelijkbare manuscript wordt bewaard in de Nationale Bibliotheek van Beijing.

 

 

Het was de Vlaamse scheutist Raphael Verbois (1885-1979), van 1910 tot 1939 missionaris in de provincie Jehol, Binnen-Mongolië, die de miniaturen naar Vlaanderen bracht. In 1923 schonk een monnik van het klooster van Wangzimiao de verzameling miniatuurschilderingen aan de pater. Toen hij in 1977 met pensioen ging, verkocht hij de schilderingen, samen met een verzameling rituele objecten, aan het Etnografisch Museum Antwerpen, dat nu in het Museum Aan de Stroom (MAS) is opgenomen.
De collectie brengt de missieactiviteiten in herinnering van de Belgische missiecongregatie Scheut in China en Binnen-Mongolië. Ze illustreert onder andere de hoogwaardige en tot hiertoe weinig bestudeerde culturele interactie die door de missie tot stand is gekomen. Ook de actuele maatschappelijke betekenis van de collectie moet tegen deze achtergrond worden gezien. Waar in de 19de en vroege 20ste eeuw het contact vooral van west naar oost verliep – van het technisch superieure Westen naar het politiek instabiele Oosten – lijkt de beweging nu eerder andersom te verlopen: de oosterse tradities als bron van inspiratie voor het zoekende Westen.
In 2016 organiseerde het MAS de tentoonstelling ‘Buddha & Mind’, die rond deze reeks van 54 schilderingen was opgebouwd. Curator Chris De Lauwer plaatste het in de context van de hedendaagse zoektocht naar rust en verstilling. De expo trok meer dan 60.000 bezoekers, onder wie veel westerse boeddhisten. Een bewijs dat het kunstwerk nog steeds een actuele maatschappelijke waarde heeft.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder