Stelling

Alle mondiale problemen hebben één oorzaak: er zijn teveel mensen

Stem

Agenda

Oorlogsgetuigen
De Tachtigjarige Oorlog leeft vooral voort als de moedige opstand van de nietige Lage Landen tegen het oppermachtige en brute Spanje. De werkelijkheid was complexer. Sociale ongelijkheid, godsdiensttwisten, verstedelijking en verburgerlijking zijn maar een paar ingrediënten van het verhaal, dat ooit begon als een schreeuw om meer individuele vrijheid. 80 jaar oorlog in het Rijksmuseum in Amsterdam wil het hele verhaal vertellen.
Anonieme Richter
Gerhard Richter, een grote Duitse kunstenaar, inspireerde filmmaker Florian Henckel von Donnersmarck (‘Das Leben der Anderen’) voor de film ‘Werk ohne Autor’, dat een beklemmend beeld schetst van Duitsland in en na de Tweede Wereldoorlog. Ook geeft de film een goed overzicht van de verschillende kunststromingen in de vorige eeuw.
Koloniaal museum Tervuren
Eind vorig jaar heropende het Afrikamuseum in Tervuren. Al ver voor daarvoor daverde het in de media over de manier waarop het museum, quasi-modern Africamuseum genaamd, het koloniale verleden zou presenteren. Zoals de stichter, Leopold II, bedoeld had? Of met uitleg over de zwarte kanten van het verleden, ongeacht het koninklijk tintje?

Meditatieritueel in beeld

04 december 2018 Siebrand Krul

De schilderingenreeks ‘Sarvavid Vairocana’ bestaat uit 54 vierkante miniaturen op papier van ongeveer 27 bij 27 cm. Ze werden in het Chinese klooster van Wangzimiao (provincie Chengde, vroeger Jehol) geschilderd en zijn minstens 300 jaar oud. Samen vormen ze een leidraad bij de meditatie op een mandala waarin de transcendente godheid Sarvavid Vairocana centraal staat.

De afbeeldingen tonen stap voor stap wat iemand die mediteert zich voorstelt. Deze techniek is typisch voor het Vajrayana, een stroming in het boeddhisme, die in India is ontstaan en vooral in het Tibetaans boeddhisme in Tibet, Nepal, Bhutan en Mongolië wordt gepraktiseerd.
De schilderingenreeks dateert waarschijnlijk uit de tweede helft van de 18de eeuw, maar vertoont kenmerken uit de Mingtijd, wat doet vermoeden dat het een kopie van een 15de-eeuws origineel is. Het enige andere min of meer vergelijkbare manuscript wordt bewaard in de Nationale Bibliotheek van Beijing.

 

 

Het was de Vlaamse scheutist Raphael Verbois (1885-1979), van 1910 tot 1939 missionaris in de provincie Jehol, Binnen-Mongolië, die de miniaturen naar Vlaanderen bracht. In 1923 schonk een monnik van het klooster van Wangzimiao de verzameling miniatuurschilderingen aan de pater. Toen hij in 1977 met pensioen ging, verkocht hij de schilderingen, samen met een verzameling rituele objecten, aan het Etnografisch Museum Antwerpen, dat nu in het Museum Aan de Stroom (MAS) is opgenomen.
De collectie brengt de missieactiviteiten in herinnering van de Belgische missiecongregatie Scheut in China en Binnen-Mongolië. Ze illustreert onder andere de hoogwaardige en tot hiertoe weinig bestudeerde culturele interactie die door de missie tot stand is gekomen. Ook de actuele maatschappelijke betekenis van de collectie moet tegen deze achtergrond worden gezien. Waar in de 19de en vroege 20ste eeuw het contact vooral van west naar oost verliep – van het technisch superieure Westen naar het politiek instabiele Oosten – lijkt de beweging nu eerder andersom te verlopen: de oosterse tradities als bron van inspiratie voor het zoekende Westen.
In 2016 organiseerde het MAS de tentoonstelling ‘Buddha & Mind’, die rond deze reeks van 54 schilderingen was opgebouwd. Curator Chris De Lauwer plaatste het in de context van de hedendaagse zoektocht naar rust en verstilling. De expo trok meer dan 60.000 bezoekers, onder wie veel westerse boeddhisten. Een bewijs dat het kunstwerk nog steeds een actuele maatschappelijke waarde heeft.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Friet voor de vogels

Terwijl ik dit boek in de tuin lees, hoor ik een groene halsbandparkiet. Kleurrijk voorbeeld van een stadsexoot, die zich, komend uit tropische bosgebieden, perfect heeft aangepast aan het koelere Europese stadsleven (in De Brusselse Neckstraat slapen er ’s avonds 4.000).

Lees verder

Kroniek

Ivanhoe

Tweehonderd jaar geleden, in 1819, creëerde Walter Scott een geheel nieuw literair genre, de historische roman. Met in de hoofdrol de held Ivanhoe. Hierna verschenen 'De Leeuw van Vlaanderen' van Hendrik Conscience, 'De drie musketiers' en 'Robin Hood'. Walter Scott verzon een figuur in een historische werkelijkheid. Zeker in de 19de eeuw speelde nationalistische elementen een belangrijke rol. Bij Ivanhoe zijn de Saksen de goeden, de (Franse) Normandiërs de kwaaierikken.

Lees verder

Heilige van de week

Rachel

15 januari(† ca. 1600 voor Chr.) Deze naam betekent in het Hebreeuws schaap. Rachel wordt genoemd in het Oude Testament. Op een dag komt er een jongen, Jakob, naar het dorp waar Rachel woont. Hij is verliefd op haar en wil met haar trouwen. Haar vader Laban wil dat Jakob eerst zeven jaar zijn kudde schapen hoedt. Jakob stemt toe.

Lees verder