Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

IJsberende keizer

09 november 2018 Siebrand Krul

Het is zes uur in de ochtend wanneer de dienstdoende sergeant bij de Limburgse grenspost Witte Huis te Eijsden een stoet van negen auto’s ziet naderen. Groot is zijn verbazing wanneer één van de inzittenden zich bekendmaakt als Wilhelm II von Hohenzollern, dat Nederland hem asiel wil verlenen en dat hij graag verder wil.

Hij zal de grens moeten passeren om naar het station van Eijsden te gaan waar zijn keizerlijke trein hem zal opwachten. De sergeant is echter niet onder de indruk en wacht op nadere instructies. Na het nodige heen en weer getelegrafeer krijgen Wilhelm en zijn gevolg toestemming naar het station te wandelen.

 

Drie van de negen auto’s die vroeg in de ochtend van 10 november 1918 de keizer en zijn gevolg naar Eijsden brachten.

 

Dit nieuws verspreidt zich als een lopend vuurtje, met als gevolg dat een luid boegeroep van de toegestroomde nieuwsgierigen opstijgt wanneer de keizer het station binnenloopt. Zijn trein staat er evenwel nog niet en dus doodt Wilhelm de tijd door te ijsberen op het perron. Om 08.10 uur stoomt de keizerlijke trein Eijsden binnen en kan de keizer het restauratierijtuig betreden waar het ontbijt klaar staat.

 

Het iconische beeld van de wachtende keizer (vierde van zowel rechts als links) op het perron in Eijsden. Nieuw onderzoek wijst er op dat de regering met de situatie in haar maag zat, maar dat koningin Wilhelmina het asiel had voorbereid, in overleg met ‘Onkel Willy’.

 

Ondertussen vindt in Den Haag koortsachtig overleg plaats. Men wil de keizer wel asiel verlenen, maar vreest de woede van de geallieerden, terwijl Nederland zich angstvallig aan zijn neutraliteit blijft vastklampen. Daarom is het ondenkbaar hem een van de paleizen of buitenverblijven van koningin Wilhelmina aan te bieden. Recent maakte hoogleraar Beatrice de Graaf bekend dat zij in Berlijn op documenten is gestuit die doen vermoeden dat de koningin, tot stijgende ergernis van het kabinet, actief zocht naar onderdak voor ‘Onkel Willy’ en daarbij zelfs paleis Het Loo op het oog had.

 

Danktelegram van de ex-keizer aan koningin Wilhelmina voor het verleende asiel. (Website Koninklijk Huis)

 

Waar Wilhelmina mogelijk ook de hand in had, was de hulp van graaf Godard van Aldenburg Bentinck, ook een goede bekende van Wilhelm en net als hij lid van de Johanniterorde. Hij is bereid de keizer tijdelijk onderdak te verlenen op zijn landgoed te Amerongen. En zo geschiedt het dat op 11 november 1918, de dag van de wapenstilstand, om 09.20 uur de keizerlijke trein Eijsden verlaat richting station Maarn. Hij zou er een paar dagen blijven, het werd anderhalf jaar, toen de keizer de grafelijke bossen drastisch had uitgedund en de grafelijke kas in rap tempo richting bodem had gestuurd.
(Ben Speet)

 

Openingsbeeld: Koffers met keizerlijke bezittingen, gereed voor vervoer naar Amerongen. (US War Department)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder