Stelling

Bibliotheken moeten sneller en radicaler moderniseren

Stem

Agenda

Van Croÿ tot Arenberg
Een van de favoriete verblijfplaatsen van de familie Arenberg was het kasteel in Heverlee, bij Leuven. Tot begin 17de eeuw was het in het bezit van een andere adellijke familie, de Croÿs. Het was Willem van Croÿ die de oude burcht langs de Dijle liet ombouwen tot een kasteel dat gezien wordt als hét voorbeeld van de Vlaamse Renaissance. Het kasteel op 'de manier van Brabant' gebouwd kreeg zelfs navolging buiten de Lage Landen.
Achter de muur
De multimediale tentoonstelling The Pink Floyd Exhibition: Their Mortal Remains biedt een bijzondere inkijk in het gesloten pantheon der rocksterren. Drummer Nick Mason bij de presentatie in Dortmund: ‘This band was famous for not getting on, this exibition is about collaboration.’

IJsberende keizer

09 november 2018 Siebrand Krul

Het is zes uur in de ochtend wanneer de dienstdoende sergeant bij de Limburgse grenspost Witte Huis te Eijsden een stoet van negen auto’s ziet naderen. Groot is zijn verbazing wanneer één van de inzittenden zich bekendmaakt als Wilhelm II von Hohenzollern, dat Nederland hem asiel wil verlenen en dat hij graag verder wil.

Hij zal de grens moeten passeren om naar het station van Eijsden te gaan waar zijn keizerlijke trein hem zal opwachten. De sergeant is echter niet onder de indruk en wacht op nadere instructies. Na het nodige heen en weer getelegrafeer krijgen Wilhelm en zijn gevolg toestemming naar het station te wandelen.

 

Drie van de negen auto’s die vroeg in de ochtend van 10 november 1918 de keizer en zijn gevolg naar Eijsden brachten.

 

Dit nieuws verspreidt zich als een lopend vuurtje, met als gevolg dat een luid boegeroep van de toegestroomde nieuwsgierigen opstijgt wanneer de keizer het station binnenloopt. Zijn trein staat er evenwel nog niet en dus doodt Wilhelm de tijd door te ijsberen op het perron. Om 08.10 uur stoomt de keizerlijke trein Eijsden binnen en kan de keizer het restauratierijtuig betreden waar het ontbijt klaar staat.

 

Het iconische beeld van de wachtende keizer (vierde van zowel rechts als links) op het perron in Eijsden. Nieuw onderzoek wijst er op dat de regering met de situatie in haar maag zat, maar dat koningin Wilhelmina het asiel had voorbereid, in overleg met ‘Onkel Willy’.

 

Ondertussen vindt in Den Haag koortsachtig overleg plaats. Men wil de keizer wel asiel verlenen, maar vreest de woede van de geallieerden, terwijl Nederland zich angstvallig aan zijn neutraliteit blijft vastklampen. Daarom is het ondenkbaar hem een van de paleizen of buitenverblijven van koningin Wilhelmina aan te bieden. Recent maakte hoogleraar Beatrice de Graaf bekend dat zij in Berlijn op documenten is gestuit die doen vermoeden dat de koningin, tot stijgende ergernis van het kabinet, actief zocht naar onderdak voor ‘Onkel Willy’ en daarbij zelfs paleis Het Loo op het oog had.

 

Danktelegram van de ex-keizer aan koningin Wilhelmina voor het verleende asiel. (Website Koninklijk Huis)

 

Waar Wilhelmina mogelijk ook de hand in had, was de hulp van graaf Godard van Aldenburg Bentinck, ook een goede bekende van Wilhelm en net als hij lid van de Johanniterorde. Hij is bereid de keizer tijdelijk onderdak te verlenen op zijn landgoed te Amerongen. En zo geschiedt het dat op 11 november 1918, de dag van de wapenstilstand, om 09.20 uur de keizerlijke trein Eijsden verlaat richting station Maarn. Hij zou er een paar dagen blijven, het werd anderhalf jaar, toen de keizer de grafelijke bossen drastisch had uitgedund en de grafelijke kas in rap tempo richting bodem had gestuurd.
(Ben Speet)

 

Openingsbeeld: Koffers met keizerlijke bezittingen, gereed voor vervoer naar Amerongen. (US War Department)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Momentum voor de gruwel

De notulen van de Wannseeconferentie vormen een uniek document. Letterlijk omdat van de dertig gemaakte kopieën er maar één exemplaar bewaard is dat na de Tweede Wereldoorlog is opgedoken. Figuurlijk omdat in geen enkel ander document van nazi-Duitsland de ideeën over de massamoord op de Joden zo samenhangend, duidelijk én cynisch zijn geformuleerd.

Lees verder

Kroniek

Vrouw mag niet veel

In zaal De Doele in Bolsward hield maandagavond 1 december 1908, 110 jaar geleden, de 'Vereeniging voor vrouwenkiesrecht' eene vergadering. Een van de sprekers was Mejuffrouw C.S. Groot, Presidente der afdeeling Hoorn. Spreekster toonde met aanhalingen uit ’t Burgerlijk Wetboek hoe weinig de Nederlandsche vrouwen mogen.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder