Stelling

Alle scholieren moeten een gratis museumpas krijgen

Stem

Agenda

‘Hoe maakt u het?’
Zondag 28 april is de Vlaamse Erfgoeddag, met 950 gratis activiteiten rondom ambachten en vakmanschap. ‘Handenwerk’ spreekt steeds meer mensen aan, net als de bijhorende verhalen over het doorgeven van vaardigheden, kennis en inzicht. Het erfgoed dus. Het rijke programma van deze editie is vanaf nu online raadpleegbaar op www.erfgoeddag.be
Onse huysen verciert
Werd Nederland tijdens de Tachtigjarige Oorlog geboren, het was de Synode van Dordrecht (1618-1619) die onze taal en (protestantse) cultuur heeft gevormd. De stad herdenkt deze destijds internationale gebeurtenis met drie tentoonstellingen en tal van activiteiten, zoals in het Dordts Patriciërshuis, waar de expositie ‘Kerkelijke en politieke strijd in prenten’ veel zegt over de gevarendriehoek remonstranten, contraremonstranten en katholieken.

IJsberende keizer

09 november 2018

Het is zes uur in de ochtend wanneer de dienstdoende sergeant bij de Limburgse grenspost Witte Huis te Eijsden een stoet van negen auto’s ziet naderen. Groot is zijn verbazing wanneer één van de inzittenden zich bekendmaakt als Wilhelm II von Hohenzollern, dat Nederland hem asiel wil verlenen en dat hij graag verder wil.

Hij zal de grens moeten passeren om naar het station van Eijsden te gaan waar zijn keizerlijke trein hem zal opwachten. De sergeant is echter niet onder de indruk en wacht op nadere instructies. Na het nodige heen en weer getelegrafeer krijgen Wilhelm en zijn gevolg toestemming naar het station te wandelen.

 

Drie van de negen auto’s die vroeg in de ochtend van 10 november 1918 de keizer en zijn gevolg naar Eijsden brachten.

 

Dit nieuws verspreidt zich als een lopend vuurtje, met als gevolg dat een luid boegeroep van de toegestroomde nieuwsgierigen opstijgt wanneer de keizer het station binnenloopt. Zijn trein staat er evenwel nog niet en dus doodt Wilhelm de tijd door te ijsberen op het perron. Om 08.10 uur stoomt de keizerlijke trein Eijsden binnen en kan de keizer het restauratierijtuig betreden waar het ontbijt klaar staat.

 

Het iconische beeld van de wachtende keizer (vierde van zowel rechts als links) op het perron in Eijsden. Nieuw onderzoek wijst er op dat de regering met de situatie in haar maag zat, maar dat koningin Wilhelmina het asiel had voorbereid, in overleg met ‘Onkel Willy’.

 

Ondertussen vindt in Den Haag koortsachtig overleg plaats. Men wil de keizer wel asiel verlenen, maar vreest de woede van de geallieerden, terwijl Nederland zich angstvallig aan zijn neutraliteit blijft vastklampen. Daarom is het ondenkbaar hem een van de paleizen of buitenverblijven van koningin Wilhelmina aan te bieden. Recent maakte hoogleraar Beatrice de Graaf bekend dat zij in Berlijn op documenten is gestuit die doen vermoeden dat de koningin, tot stijgende ergernis van het kabinet, actief zocht naar onderdak voor ‘Onkel Willy’ en daarbij zelfs paleis Het Loo op het oog had.

 

Danktelegram van de ex-keizer aan koningin Wilhelmina voor het verleende asiel. (Website Koninklijk Huis)

 

Waar Wilhelmina mogelijk ook de hand in had, was de hulp van graaf Godard van Aldenburg Bentinck, ook een goede bekende van Wilhelm en net als hij lid van de Johanniterorde. Hij is bereid de keizer tijdelijk onderdak te verlenen op zijn landgoed te Amerongen. En zo geschiedt het dat op 11 november 1918, de dag van de wapenstilstand, om 09.20 uur de keizerlijke trein Eijsden verlaat richting station Maarn. Hij zou er een paar dagen blijven, het werd anderhalf jaar, toen de keizer de grafelijke bossen drastisch had uitgedund en de grafelijke kas in rap tempo richting bodem had gestuurd.
(Ben Speet)

 

Openingsbeeld: Koffers met keizerlijke bezittingen, gereed voor vervoer naar Amerongen. (US War Department)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Haat-liefde

Werden in het verleden handboeken over de geschiedenis van de Katholieke Kerk vooral vanuit de Nijmeegse universiteit geschreven, nu namen Tilburgse collega’s het stokje over. Schelkens, Van Geest en Van Gennip hebben hun colleges over twee millennia christendom uitgewerkt tot een compact handboek. In een heldere stijl zijn de auteurs er goed in geslaagd om, weliswaar laverend, een gulden middenweg te bewandelen tussen enerzijds een institutionele geschiedschrijving en anderzijds een ideeën- en mentaliteitsgeschiedenis.

Lees verder

Kroniek

Robinson Crusoe verschijnt

Op 25 april 1719, 300 jaar geleden, wordt Daniel Defoes ‘Robinson Crusoe’ gepubliceerd. Doordat de auteursnaam in de eerste editie ontbrak, namen de lezers aan dat Crusoe werkelijk bestond en dit een autobiografische vertelling van diens wonderlijke avonturen was.

Lees verder

Heilige van de week

Joris 23 april († 303)

Joris is afgeleidt van het Griekse georgius. Dit betekent landbouwer.

Lees verder