Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Globe van Da Vinci?

09 november 2018 Siebrand Krul

Indien de intuïtie van Stefaan Missine juist is, dan heeft hij een unieke vondst gedaan. Te vergelijken met de ontdekking van de steen van Rosetta of de Dode Zee-rollen, zo schrijft hij met enige bombarie in zijn recente boek. Missine, een Belgische econoom van opleiding met een passie voor cartografie, kocht in 2012 in Londen een struisvogelei van elf centimeter doorsnede. Het begin van een spannende veronderstelling.

Het bestaat uit twee helften van twee verschillende eieren met daarop een wereldbol gegraveerd. Zuid-Amerika is duidelijk herkenbaar en heet Mundus Novus zoals Amerigo Vespucci het continent in 1503 nog noemde. Ten noorden daarvan zijn twee eilanden bij naam vermeld. Isabel en Spagnolia lijken goed op de twee eilanden La Isabela en Hispaniola waar Columbus voet aan land zette. Eén eiland zonder naam verwijst naar Newfoundland dat de Portugees Corte-Real in 1501 ontdekte.

 

 

Het westelijke halfrond: onderaan Zuid-Amerika met de twee eilanden waar Columbus aanmeerde

 

Het oostelijke halfrond, met onder meer Madagascar. Afrika ontbreekt.

 

Onderzoek van de dichtheid van de eierschaal en van de gravuretechnieken wees uit dat het ei vermoedelijk omstreeks 1504 werd bewerkt. Missine heeft evenwel kosten noch moeite gespaard en een reeks experts geraadpleegd om te bewijzen dat de globe zowaar van de hand van Leonardo Da Vinci zelf is. Die laatste werkte toen in Florence, de bruisende renaissancestad waar de nieuwe geografische kennis druk circuleerde en nieuwe graveertechnieken zich verspreidden. Tot zijn kennissenkring behoorde een adellijke familie uit Padua, de enige plaats in Europa waar struisvogels werden gehouden. De maker was met zekerheid linkshandig zoals Da Vinci en gebruikte ook het omgekeerde perspectief. Veel details doen denken aan elementen uit de schetsboeken van Da Vinci. Meest doorslaggevend is allicht het argument dat de gebruikte projectie op het ei exact overeenstemt met de berekeningen die Da Vinci gemaakt heeft van de omtrek van het aardoppervlakte.

 

Vermoedelijk zelfportret van Da Vinci.

 

Het onderzoek heeft ook geleerd dat het ei hoogstwaarschijnlijk gediend heeft als ontwerp en voorbeeld voor de koperen wereldbol van Hunt-Lennox uit 1510, bewaard in New York. Indien de globe daadwerkelijk aan Da Vinci kan toegeschreven worden, dan is Missine volgend jaar een druk gevraagd (en gefortuneerd) man wanneer de vijfhonderdste sterfdatum van een van de grootste genieën herdacht wordt. Indien niet, blijft het struisvogelei een fascinerend object met een onwaarschijnlijke rijkdom aan details op een schaal van 1:80.000.
(Luc Minten)

Lees nog veel meer interessant historisch nieuws in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder