Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Geschilderde klimaatverandering

09 november 2018 Siebrand Krul

De langdurige warme zomer die we net achter de rug hebben, doet vragen rijzen sinds wanneer er – onbewust- sporen van de klimaatveranderingen werden geregistreerd. Pas de laatste jaren wordt immers doelgericht gezocht naar de oorzaken en de (directe) gevolgen van de klimaatswijzigingen. Constante en betrouwbare gegevens over het weer zijn pas sinds het midden van de 19de eeuw beschikbaar voor Europa en Amerika.

In de andere werelddelen nog maar sinds vorige eeuw. Nu blijkt dat de analyse van landschapsschilderijen – vooral met zonsondergangen – ook aanwijzingen oplevert over veranderingen in de atmosfeer. Chemici onderzoeken de invloed van stof en aerosols op de atmosfeer en het klimaat en publiceren daar geregeld over in het vaktijdschrift Atmospheric Chemistry and Physics. Zo werd gekeken naar schilderijen uit perioden van grote vulkaanuitbarstingen die wereldwijde stofverspreidingen tot gevolg hadden. Daarvoor werden 554 schilderijen geanalyseerd op welke kleuren de schilders aan de horizon waarnamen. Vooral het percentage groen/rood blijkt indicatief te zijn. Hoe roder de horizon bij een zonsondergang kleurt, hoe romantischer het lijkt, maar feitelijk is het een indicatie dat er meer vervuiling in de lucht aanwezig is. De laatste 150 jaar blijken die zonsondergangen op doek steeds roder te worden. Naast stof van vulkanen, woestijnen en bosbranden zijn er immers steeds meer aerosols van spuitbussen en andere toepassingen in de atmosfeer terechtgekomen en hun gasmoleculen beïnvloeden het kleurenprisma. Een extra detail om in de gaten te houden bij een volgend bezoek aan een museum waar een romantisch landschapsschilderij met zonsondergang te bewonderen valt.
(Harry van Royen)

 

Openingsbeeld: William Turner, De vechtende Temeraire, gesleept naar haar laatste ligplaats om te worden gesloopt (1838). (National Gallery, Londen)

Lees nog veel meer interessant historisch nieuws in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder