Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Een verhaal dat blijft plakken

09 november 2018 Siebrand Krul

Duct Tape, die grijze rol die bij klusjes en schade altijd weer uitkomst biedt, wie heeft het eigenlijk niet in huis? Het zou in de Tweede Wereldoorlog voor het eerst gebruikt zijn door het Amerikaanse leger. Maar is dat wel zo? Het Engelse woord duck is ontleent aan het Nederlandse ‘doek’, een lap stof dus.

Het begrip duck tape, dus zonder ‘t’, duikt voor het eerst op in 1899 wanneer het wordt omschreven als een katoenen sierband op een kledingstuk. We komen de naam weer tegen in 1902 toen bij de aanleg van de Manhattan Bridge in New York in lijnzaadolie gedrenkte katoenen stroken werden gebruikt om de staalkabels van de nieuwe brug tegen roestvorming te beschermen. Ook deze repen werden duck tape genoemd en de zo verkregen bescherming net zo duurzaam ‘als de windsels van een Egyptische mummie’.
Duck tape was dus uitdrukkelijk nog niet de plakband die wij nu kennen. Helemaal onbekend was zoiets niet. De Engelse chirurg Horace Day had al in 1845 een klevende chirurgische tape bedacht. Beiersdorf, een Duitse apotheek, patenteerde in 1882 de eerste hechtpleister. En in 1923 bracht de Minnesota Mining & Manufacturing Company (beter bekend als 3M) onder de merknaam Scotch het eerste plakband voor thuis- en kantoorgebruik op de markt.

 

De met duct tapeprovisorisch verbonden filters van de Apollo 12. Het redde de missie. Twee jaar later, in 1972, werd het wagentje waarmee de bemanning van de Apollo 17 op de maan rondreed, met behulp van duct tape van betere spatborden voorzien. En dit jaar nog is duct tape gebruikt voor het dichten van een lek in het internationale ruimtestation ISS.

 

Tape houdt zelf een wrakke jeep bijeen

Zo bezien was het een kwestie van tijd dat een product als duct tape zich zou aandienen. Het wachten was op een noodzaak. Die kwam in de Tweede Wereldoorlog en werd gevoeld door een bezorgde moeder: Vesta Stoudt. Zij werkte toen voor een bedrijf dat granaten voor het leger in kisten verpakte. Daarbij was het belangrijk dat de explosieven droog zouden blijven. De kisten werden daarom afgedicht met geïmpregneerde stroken papier waarbij een uiteinde los werd gehouden, zodat de reep met een soepele trekbeweging snel verwijderd kon worden. Maar dat werkte niet altijd even goed. De soldaten hadden moeite de kisten snel te openen omdat het papier zich vaak niet in één haal liet verwijderen maar in stukken afgepeld moest worden. Onder vijandelijk vuur kon dat levens kosten. Nu had Vera Stoudt zelf twee zonen in het leger en het zat haar dan ook niet lekker. Ze kwam met het idee het papier te vervangen door een veel steviger waterafstotende tape op basis van textiel. De proefversie die ze maakte werkte fantastisch. Maar niemand pikte haar idee op totdat ze zich in 1943 met een brief rechtsreeks tot president Roosevelt richtte. De firma Johnson and Johnson kreeg de opdracht het idee van Vesta Stoudt verder uit te werken. Het nieuwe product werd, vanwege de gewoven stof die als basis werd gebruikt, duck tape genoemd en was natuurlijk legergroen.
De soldaten die de tape gebruikten ontdekten al snel dat het niet alleen goed werkte op de munitiekisten, maar geschikt was voor allerlei voorkomende (nood)reparaties. Jeeps, geweren en zelfs vliegtuigen werden er mee opgelapt. De manschappen noemden het de ‘100 mile an hour tape’ omdat het zelfs een opgekalefaterde jeep met een snelheid van 160 kilometer bij elkaar zou houden.

 

Met een kano van duct tape bewezen de presentatoren van het televisieprogramma MythBusters dat de tape in geen enkele ‘survival kit’ mag ontbreken.

 

Houston, we’ve had a problem’

Na de oorlog vond duck tape ook buiten het leger enthousiaste gebruikers. Aanvankelijk vooral voor het afdichten van luchtkokers. Die worden in het Engels ‘ducts’ genoemd en daarom werd de oorspronkelijke naam duck tape, bewust of onbewust, vervangen door het woord duct tape en was een naamsverwarring geboren. De kleur werd het bekende zilvergrijs, net als de buizen waarvan de verbindingsnaden met de tape werden gedicht.
Duck of duct tape, u mag kiezen, is ondertussen uit geen gereedschapskist meer weg te denken. Een nare scheur in een tent of doek? Duct tape. Na een aanrijding een bumper eventjes vastzetten? Duct tape! Legendarisch is de rol van duct tape bij de onfortuinlijke vlucht van de Apollo 13 in 1970. Op weg naar de maan was er een explosie aan boord (‘Houston, we’ve had a problem’). Die noodsituatie vroeg om veel kunst en vliegwerk. Om het kooldioxidegehalte binnen op een veilig niveau te houden moesten de luchtfilters van de Apollo worden aangesloten op zuiveringstoestellen van de maanlander. Maar die waren niet voor elkaar gemaakt. Door creatief gebruik van duct tape wist de bemanning toch de koppeling te leggen en keerde de Apollo na een riskante reis veilig terug op aarde.
De in jaren opgebouwde roem dat bijna elke tegenslag met duct tape was te trotseren werd in 2009 in het populair-wetenschappelijke televisieprogramma Myth busters uitvoerig op de pijnbank gelegd. Twee mannen werden op een onbewoond eiland achtergelaten met alleen duct tape en hun inventiviteit. Ze maakten met behulp van de tape een hut, schoenen, bedden, gereedschap, watercontainers, middelen voor de jacht en uiteindelijk zelfs een kano waarmee het eiland kon worden ontvlucht. Conclusie: duct tape mag in geen enkel overlevingspakket ontbreken.
(Harry Stalknecht)

Reclame voor duct tape in de jaren vijftig: kon een man ook maar al zijn problemen met zijn vrouw repareren met WD40 (een kruipolie) en duct tape (vrij vertaald).

 

Lees de andere helft van dit interessante artikel in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder