Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Verzet in een melkbus

22 oktober 2018 Siebrand Krul

Archiefstukken in een melkbus; je maakt soms wat mee, in een archief, maar dit was uniek. ‘En met een historische sensatie’, aldus archivaris Egbert Brink van het Drents Archief, als hij de melkbus met daarin een stapel halfvergane papieren in handen krijgt. Het gaat om een deel van het bevolkingsregister van Diever uit 1942, buitgemaakt en begraven door het verzet.

De melkbus met inhoud werd gevonden door Ferdi Wolthuis in de bossen bij het onderduikershol de Wigwam in het Drents-Friese Wold. Eerst denkt Wolthuis dat hij op een bom is gestuit. Maar nadat hij op internet het metalen deksel had opgezocht kwam hij erachter dat het een melkbus was. Wolthuis gelooft zijn ogen niet wanneer blijkt dat er allerlei papieren in zitten. ‘Ze waren half vergaan, maar ik zag er een datum van 1942 op staan en allerlei namen van mannen’. De melkbus, met inhoud, is in het najaar van 1943 begraven, vult Jans Tabak van de Historische Vereniging aan. ‘Dit moet het bevolkingsregister van Diever zijn rond oorlogstijd!’
De rol van het bevolkingsregister
Voor het Dievers verzet was het buitmaken van het bevolkingsregister van groot strategisch belang. Niet alleen voor de Jodenvervolging en het in kaart brengen van het verzet maakte de Duitse bezetter gebruik van het uitstekende Nederlandse bevolkingsregister. Medio 1943 moesten de jongemannen zich melden voor de tewerkstelling in Duitsland of bij het naburige vliegveld Havelte. Daarom werd vanuit het onderduikershol een overval op het gemeentehuis voorbereid. Met medewerking van burgemeester Meyboom en een heldenrol van de eerste ambtenaar Thijs Drupsteen – een jaar later gefusilleerd – werd het register in de nacht van 9 op 10 november buitgemaakt en begraven. Het bevolkingsregister is ondanks aandringen van de Duitsers in oorlogstijd nooit hersteld.

 

 

Deplorabele staat
Omdat Wolthuis zijn unieke vondst een goede plek wil geven, schenkt hij de melkbus en de inhoud aan het Drents Archief in Assen. Maar de vraag is of de documenten bewaard kunnen worden. ‘Ik weet niet of dit überhaupt geconserveerd kan worden na 75 jaar onder de grond. Op een paar bladzijden na lijkt de informatie uit het register reddeloos verloren’, aldus Brink. Het Drents Archief is in elk geval van plan om de spectaculaire vondst als postuum eerbetoon aan het moedige verzet vanuit de Wigwam op film en foto voor het nageslacht vast te leggen.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder