Stelling

Alle mondiale problemen hebben één oorzaak: er zijn teveel mensen

Stem

Agenda

Oorlogsgetuigen
De Tachtigjarige Oorlog leeft vooral voort als de moedige opstand van de nietige Lage Landen tegen het oppermachtige en brute Spanje. De werkelijkheid was complexer. Sociale ongelijkheid, godsdiensttwisten, verstedelijking en verburgerlijking zijn maar een paar ingrediënten van het verhaal, dat ooit begon als een schreeuw om meer individuele vrijheid. 80 jaar oorlog in het Rijksmuseum in Amsterdam wil het hele verhaal vertellen.
Anonieme Richter
Gerhard Richter, een grote Duitse kunstenaar, inspireerde filmmaker Florian Henckel von Donnersmarck (‘Das Leben der Anderen’) voor de film ‘Werk ohne Autor’, dat een beklemmend beeld schetst van Duitsland in en na de Tweede Wereldoorlog. Ook geeft de film een goed overzicht van de verschillende kunststromingen in de vorige eeuw.
Koloniaal museum Tervuren
Eind vorig jaar heropende het Afrikamuseum in Tervuren. Al ver voor daarvoor daverde het in de media over de manier waarop het museum, quasi-modern Africamuseum genaamd, het koloniale verleden zou presenteren. Zoals de stichter, Leopold II, bedoeld had? Of met uitleg over de zwarte kanten van het verleden, ongeacht het koninklijk tintje?

Verzet in een melkbus

22 oktober 2018 Siebrand Krul

Archiefstukken in een melkbus; je maakt soms wat mee, in een archief, maar dit was uniek. ‘En met een historische sensatie’, aldus archivaris Egbert Brink van het Drents Archief, als hij de melkbus met daarin een stapel halfvergane papieren in handen krijgt. Het gaat om een deel van het bevolkingsregister van Diever uit 1942, buitgemaakt en begraven door het verzet.

De melkbus met inhoud werd gevonden door Ferdi Wolthuis in de bossen bij het onderduikershol de Wigwam in het Drents-Friese Wold. Eerst denkt Wolthuis dat hij op een bom is gestuit. Maar nadat hij op internet het metalen deksel had opgezocht kwam hij erachter dat het een melkbus was. Wolthuis gelooft zijn ogen niet wanneer blijkt dat er allerlei papieren in zitten. ‘Ze waren half vergaan, maar ik zag er een datum van 1942 op staan en allerlei namen van mannen’. De melkbus, met inhoud, is in het najaar van 1943 begraven, vult Jans Tabak van de Historische Vereniging aan. ‘Dit moet het bevolkingsregister van Diever zijn rond oorlogstijd!’
De rol van het bevolkingsregister
Voor het Dievers verzet was het buitmaken van het bevolkingsregister van groot strategisch belang. Niet alleen voor de Jodenvervolging en het in kaart brengen van het verzet maakte de Duitse bezetter gebruik van het uitstekende Nederlandse bevolkingsregister. Medio 1943 moesten de jongemannen zich melden voor de tewerkstelling in Duitsland of bij het naburige vliegveld Havelte. Daarom werd vanuit het onderduikershol een overval op het gemeentehuis voorbereid. Met medewerking van burgemeester Meyboom en een heldenrol van de eerste ambtenaar Thijs Drupsteen – een jaar later gefusilleerd – werd het register in de nacht van 9 op 10 november buitgemaakt en begraven. Het bevolkingsregister is ondanks aandringen van de Duitsers in oorlogstijd nooit hersteld.

 

 

Deplorabele staat
Omdat Wolthuis zijn unieke vondst een goede plek wil geven, schenkt hij de melkbus en de inhoud aan het Drents Archief in Assen. Maar de vraag is of de documenten bewaard kunnen worden. ‘Ik weet niet of dit überhaupt geconserveerd kan worden na 75 jaar onder de grond. Op een paar bladzijden na lijkt de informatie uit het register reddeloos verloren’, aldus Brink. Het Drents Archief is in elk geval van plan om de spectaculaire vondst als postuum eerbetoon aan het moedige verzet vanuit de Wigwam op film en foto voor het nageslacht vast te leggen.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Friet voor de vogels

Terwijl ik dit boek in de tuin lees, hoor ik een groene halsbandparkiet. Kleurrijk voorbeeld van een stadsexoot, die zich, komend uit tropische bosgebieden, perfect heeft aangepast aan het koelere Europese stadsleven (in De Brusselse Neckstraat slapen er ’s avonds 4.000).

Lees verder

Kroniek

Ivanhoe

Tweehonderd jaar geleden, in 1819, creëerde Walter Scott een geheel nieuw literair genre, de historische roman. Met in de hoofdrol de held Ivanhoe. Hierna verschenen 'De Leeuw van Vlaanderen' van Hendrik Conscience, 'De drie musketiers' en 'Robin Hood'. Walter Scott verzon een figuur in een historische werkelijkheid. Zeker in de 19de eeuw speelde nationalistische elementen een belangrijke rol. Bij Ivanhoe zijn de Saksen de goeden, de (Franse) Normandiërs de kwaaierikken.

Lees verder

Heilige van de week

Rachel

15 januari(† ca. 1600 voor Chr.) Deze naam betekent in het Hebreeuws schaap. Rachel wordt genoemd in het Oude Testament. Op een dag komt er een jongen, Jakob, naar het dorp waar Rachel woont. Hij is verliefd op haar en wil met haar trouwen. Haar vader Laban wil dat Jakob eerst zeven jaar zijn kudde schapen hoedt. Jakob stemt toe.

Lees verder