Stelling

Alle mondiale problemen hebben één oorzaak: er zijn teveel mensen

Stem

Agenda

Oorlogsgetuigen
De Tachtigjarige Oorlog leeft vooral voort als de moedige opstand van de nietige Lage Landen tegen het oppermachtige en brute Spanje. De werkelijkheid was complexer. Sociale ongelijkheid, godsdiensttwisten, verstedelijking en verburgerlijking zijn maar een paar ingrediënten van het verhaal, dat ooit begon als een schreeuw om meer individuele vrijheid. 80 jaar oorlog in het Rijksmuseum in Amsterdam wil het hele verhaal vertellen.
Anonieme Richter
Gerhard Richter, een grote Duitse kunstenaar, inspireerde filmmaker Florian Henckel von Donnersmarck (‘Das Leben der Anderen’) voor de film ‘Werk ohne Autor’, dat een beklemmend beeld schetst van Duitsland in en na de Tweede Wereldoorlog. Ook geeft de film een goed overzicht van de verschillende kunststromingen in de vorige eeuw.
Koloniaal museum Tervuren
Eind vorig jaar heropende het Afrikamuseum in Tervuren. Al ver voor daarvoor daverde het in de media over de manier waarop het museum, quasi-modern Africamuseum genaamd, het koloniale verleden zou presenteren. Zoals de stichter, Leopold II, bedoeld had? Of met uitleg over de zwarte kanten van het verleden, ongeacht het koninklijk tintje?

Bovenlandschesluis wint

22 oktober 2018 Siebrand Krul

Op de 12de Nationale Sluizendag van de stichting Historische Sluizen en Stuwen Nederland (HSSN) zijn de jaarlijkse HSSN-prijzen voor goede restauraties van sluizen en stuwen uitgereikt. De Nationale Sluizendag vond dit jaar plaats in het Waterloopbos te Marknesse (Noordoostpolder). De Vereniging Natuurmonumenten trad op als gastheer, de hoofdprijs ging naar Waalwijk, naar de Bovenlandsche Sluis.

Om een erfgoedobject goed te onderhouden, restaureren of renoveren, valt nog niet mee, zo bleek uit het bericht van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed: door brand, nalatigheid of onnadenkend ‘herstel’ vallen objecten wel eens van de lijst van erkende monumenten.
De Bovenlandschesluis maakt deel uit van de werken ten behoeve van de scheiding van Maas en Waal. Met het graven van de Bergsche Maas kreeg de Maas een eigen uitmonding, waardoor bovenstrooms minder problemen zouden ontstaan. Desondanks was het ook nodig dat het gebied ten zuidoosten van ’s-Hertogenbosch een goede afwatering kreeg. Daartoe werd het Afwateringskanaal ’s-Hertogenbosch-Drongelen gegraven. In de monding van dit kanaal kwam een uitwaterings- of keersluis.

 

 

Het Afwateringskanaal kruist het ten zuiden van de Bergsche Maas gelegen Oude Maasje. Dit water moest worden verbonden met het te graven Zuiderkanaal dat het oostelijke deel van het Oude Maasje verbond met een meer westelijk deel (de Bergsche Maas volgt ter plekke de bedding van het Oude Maasje). Tussen het oostelijke Oude Maasje en het Zuiderkanaal moest een inlaat- en uitwateringssluis komen. Om kosten te besparen werd besloten beide sluizen te verenigen tot één kunstwerk. Het oude Maasje loopt via vier sifons onder de uitwateringssluis in het Afwateringskanaal door naar de sluis in het Zuiderkanaal.
De uitwateringssluis in het Afwateringskanaal ’s-Hertogenbosch-Drongelen kreeg een grote doorstroomopening aan weerszijden geflankeerd door twee kleinere doorstroomopeningen, alle voorzien van hefschuiven. Daarnaast werd de grote opening ook nog voorzien van een stel vloeddeuren en een stel ebdeuren. De vier kleine openingen kregen twee stel schotbalksponningen. De inlaat- en uitwateringssluis in het Zuiderkanaal werd voorzien van twee paar houten puntdeuren: eb- en voeddeuren. Naast deze sluis werden een stoomgemaal en een niet onaardige dienstwoning gebouwd.

Het kunstwerk is in de tweede oorlog zwaar gebombardeerd, waardoor de sluizen ernstige schade opliepen. De grote hefschuif in de middenopening is daarom in 1946 vervangen door de huidige stalen Stoney-schuif. Dit bijzondere schuiftype werd omstreeks 1880 uitgevonden door de Ierse ingenieur F.G.M. Stoney en is in Nederland in de eerste helft van de 20ste eeuw meerdere keren toegepast. Bij dit schuiftype wordt de waterdruk overgebracht via een rolwagen die tussen de schuif en de aanslag in de wand is opgehangen. In 1985 werden het gemaal en de dienstwoning gesloopt. Rond die tijd werden ook drie van de vier sifons afgesloten en over de uitwateringssluis een nieuwe en bredere betonnen plaatbrug gelegd.

 

Restauratie
In 2017 onderging het sluiscomplex een grootscheepse restauratie. Het metselwerk werd waar nodig hersteld. Een belangrijk deel van de restauratie was het herstel van natuurstenenonderdelen. De bewegingswerken van de vier schuiven in de kleine openingen van de uitwateringssluis werden voorzien van een elektromotor en de al eerder aangebrachte motor bij de Stoney-schuif werd vervangen door een zwaarder exemplaar. De schuiven zijn nu volledig geautomatiseerd en op afstand bedienbaar gemaakt. Bij de restauratie is ook de vierde sifon onder de afwateringssluis afgesloten. In de meest westelijke doorgang is een vissluis aangebracht ten behoeve van de vismigratie. Ter plaatse van het voormalige stoomgemaal, met de relicten van de stoommachine, werd een terras met zitbank aangelegd.

 

Foto’s: ir. G. Jan Arends (HSSN)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Friet voor de vogels

Terwijl ik dit boek in de tuin lees, hoor ik een groene halsbandparkiet. Kleurrijk voorbeeld van een stadsexoot, die zich, komend uit tropische bosgebieden, perfect heeft aangepast aan het koelere Europese stadsleven (in De Brusselse Neckstraat slapen er ’s avonds 4.000).

Lees verder

Kroniek

Ivanhoe

Tweehonderd jaar geleden, in 1819, creëerde Walter Scott een geheel nieuw literair genre, de historische roman. Met in de hoofdrol de held Ivanhoe. Hierna verschenen 'De Leeuw van Vlaanderen' van Hendrik Conscience, 'De drie musketiers' en 'Robin Hood'. Walter Scott verzon een figuur in een historische werkelijkheid. Zeker in de 19de eeuw speelde nationalistische elementen een belangrijke rol. Bij Ivanhoe zijn de Saksen de goeden, de (Franse) Normandiërs de kwaaierikken.

Lees verder

Heilige van de week

Rachel

15 januari(† ca. 1600 voor Chr.) Deze naam betekent in het Hebreeuws schaap. Rachel wordt genoemd in het Oude Testament. Op een dag komt er een jongen, Jakob, naar het dorp waar Rachel woont. Hij is verliefd op haar en wil met haar trouwen. Haar vader Laban wil dat Jakob eerst zeven jaar zijn kudde schapen hoedt. Jakob stemt toe.

Lees verder