Stelling

De zwarte Zwarte Piet verdwijnt - uiteindelijk

Stem

Agenda

Saskia eventjes thuis
Een van de meest persoonlijke meesterwerken van Rembrandt van Rijn, ‘Saskia en profil in kostbaar kostuum’ komt voor het eerst in ruim 250 jaar naar Nederland. Rembrandt voltooide het portret van zijn vrouw Saskia Uylenburgh kort na haar dood in 1642. Vanaf 24 november is het werk te zien in de tentoonstelling ‘Rembrandt & Saskia: Liefde in de Gouden Eeuw’ in het Fries Museum.
Schilder tussen de mensen
Van de Vlaamse schilder Adriaen Brouwer (ca. 1605-1638) is eigenlijk niet veel bekend. Hij werd geboren in Oudenaarde als zoon van een kartonschilder, maar woonde daar niet lang. Tijdens zijn turbulente leven zwierf hij door zowel de Noordelijke Nederlanden (Gouda, Amsterdam, Haarlem) als Zuidelijke Nederlanden. Hij stierf berooid in Antwerpen, waar hij ook nog enige tijd vastzat.

Bovenlandschesluis wint

22 oktober 2018 Siebrand Krul

Op de 12de Nationale Sluizendag van de stichting Historische Sluizen en Stuwen Nederland (HSSN) zijn de jaarlijkse HSSN-prijzen voor goede restauraties van sluizen en stuwen uitgereikt. De Nationale Sluizendag vond dit jaar plaats in het Waterloopbos te Marknesse (Noordoostpolder). De Vereniging Natuurmonumenten trad op als gastheer, de hoofdprijs ging naar Waalwijk, naar de Bovenlandsche Sluis.

Om een erfgoedobject goed te onderhouden, restaureren of renoveren, valt nog niet mee, zo bleek uit het bericht van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed: door brand, nalatigheid of onnadenkend ‘herstel’ vallen objecten wel eens van de lijst van erkende monumenten.
De Bovenlandschesluis maakt deel uit van de werken ten behoeve van de scheiding van Maas en Waal. Met het graven van de Bergsche Maas kreeg de Maas een eigen uitmonding, waardoor bovenstrooms minder problemen zouden ontstaan. Desondanks was het ook nodig dat het gebied ten zuidoosten van ’s-Hertogenbosch een goede afwatering kreeg. Daartoe werd het Afwateringskanaal ’s-Hertogenbosch-Drongelen gegraven. In de monding van dit kanaal kwam een uitwaterings- of keersluis.

 

 

Het Afwateringskanaal kruist het ten zuiden van de Bergsche Maas gelegen Oude Maasje. Dit water moest worden verbonden met het te graven Zuiderkanaal dat het oostelijke deel van het Oude Maasje verbond met een meer westelijk deel (de Bergsche Maas volgt ter plekke de bedding van het Oude Maasje). Tussen het oostelijke Oude Maasje en het Zuiderkanaal moest een inlaat- en uitwateringssluis komen. Om kosten te besparen werd besloten beide sluizen te verenigen tot één kunstwerk. Het oude Maasje loopt via vier sifons onder de uitwateringssluis in het Afwateringskanaal door naar de sluis in het Zuiderkanaal.
De uitwateringssluis in het Afwateringskanaal ’s-Hertogenbosch-Drongelen kreeg een grote doorstroomopening aan weerszijden geflankeerd door twee kleinere doorstroomopeningen, alle voorzien van hefschuiven. Daarnaast werd de grote opening ook nog voorzien van een stel vloeddeuren en een stel ebdeuren. De vier kleine openingen kregen twee stel schotbalksponningen. De inlaat- en uitwateringssluis in het Zuiderkanaal werd voorzien van twee paar houten puntdeuren: eb- en voeddeuren. Naast deze sluis werden een stoomgemaal en een niet onaardige dienstwoning gebouwd.

Het kunstwerk is in de tweede oorlog zwaar gebombardeerd, waardoor de sluizen ernstige schade opliepen. De grote hefschuif in de middenopening is daarom in 1946 vervangen door de huidige stalen Stoney-schuif. Dit bijzondere schuiftype werd omstreeks 1880 uitgevonden door de Ierse ingenieur F.G.M. Stoney en is in Nederland in de eerste helft van de 20ste eeuw meerdere keren toegepast. Bij dit schuiftype wordt de waterdruk overgebracht via een rolwagen die tussen de schuif en de aanslag in de wand is opgehangen. In 1985 werden het gemaal en de dienstwoning gesloopt. Rond die tijd werden ook drie van de vier sifons afgesloten en over de uitwateringssluis een nieuwe en bredere betonnen plaatbrug gelegd.

 

Restauratie
In 2017 onderging het sluiscomplex een grootscheepse restauratie. Het metselwerk werd waar nodig hersteld. Een belangrijk deel van de restauratie was het herstel van natuurstenenonderdelen. De bewegingswerken van de vier schuiven in de kleine openingen van de uitwateringssluis werden voorzien van een elektromotor en de al eerder aangebrachte motor bij de Stoney-schuif werd vervangen door een zwaarder exemplaar. De schuiven zijn nu volledig geautomatiseerd en op afstand bedienbaar gemaakt. Bij de restauratie is ook de vierde sifon onder de afwateringssluis afgesloten. In de meest westelijke doorgang is een vissluis aangebracht ten behoeve van de vismigratie. Ter plaatse van het voormalige stoomgemaal, met de relicten van de stoommachine, werd een terras met zitbank aangelegd.

 

Foto’s: ir. G. Jan Arends (HSSN)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Wilhelmina niet, Hendrik wel

Sporthistoricus Jurryt van de Vooren heeft een buitengewoon aangenaam boek geschreven over de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam. Tal van deels onbekende aspecten passeren de revue. Die Spelen wekten bij mij altijd de indruk dat ze gericht waren op Amsterdam en omgeving. Niet helemaal ten onrecht, zo blijkt uit het boek.

Lees verder

Kroniek

IJsberende keizer

Het is zes uur in de ochtend wanneer de dienstdoende sergeant bij de Limburgse grenspost Witte Huis te Eijsden een stoet van negen auto’s ziet naderen. Groot is zijn verbazing wanneer één van de inzittenden zich bekendmaakt als Wilhelm II von Hohenzollern, dat Nederland hem asiel wil verlenen en dat hij graag verder wil.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder