Stelling

Onze oliedorst financiert onze wapenindustrie

Stem

Agenda

Elamieten, Parthen en Seleuciden
Al decennia leven Iran en het Westen onder gespannen politieke verhoudingen, hetgeen bijdraagt aan een relatief grote onbekendheid met de Iraanse oude cultuur. De expositie Iran, bakermat van de beschaving in het Drents Museum belicht in een razend tempo het historisch enorm rijke land.
Dames van de barok
Welke rol speelden vrouwelijke kunstenaars in het door mannen gedomineerde Italië tussen de late Renaissance en de Barok? Deze vraag onderzoekt het Museum voor Schone Kunsten Gent in zijn najaarstentoonstelling. Aan de hand van een vijftig-tal topwerken brengt het museum de cruciale rol van de vrouw in de Italiaanse schilderkunst van 1580 tot 1680 aan het licht.

Roomse wonderkamer

09 oktober 2018 Siebrand Krul

‘De verscheidenheid aan historische getuigenissen is vrijwel onbeperkt. Alles wat de mens zegt of schrijft, alles wat hij maakt of aanraakt, kan en moet ons iets over hem vertellen’. Die passage uit Geschiedenis als ambacht, het essay van de Franse historicus en Annales-stichter Marc Bloch, weerklinkt als een riedel na lectuur van dit alleraardigst boek(je).

Sinds de jaren 1980 subsidieert de Vlaamse overheid vier instellingen die het erfgoed van de eigen ideologische beweging in kaart brengen, bewaren, inventariseren en ontsluiten. Naast het Katholiek Documentatiecentrum (Kadoc) in Leuven zijn dat het socialistische Amsab (Gent), het Liberaal Archief (Gent) en het Vlaams-nationale ADVN (Antwerpen). Van die vier instellingen heeft het Kadoc veruit de grootste collectie met meer dan dertig strekkende kilometer opgebouwd. Naar aanleiding van het emeritaat van Jan De Maeyer, die decennialang het Kadoc bestuurd heeft, zijn medewerkers in die gigantische archiefcollecties gaan snuisteren en grasduinen.
Hun oogst is veelzijdig omdat het selectiecriterium niet schoonheid of uniciteit was, maar verscheidenheid in de bronnen. 67 chronologisch gerangschikte bronnen, telkens voortreffelijk en helder toegelicht, vertellen het verhaal van geloof in een hogere werkelijkheid, missioneringsdrang of kwezelachtige devotie, naargelang het standpunt. Het eerste object dateert uit 1741, een papiertje met een smeekbede van een gelovige; het laatste de website van de vrouwenbeweging Femma die zoals vele andere katholieke organisaties elke verwijzing naar de c- of de k- recent heeft weggelaten. Van de kritische Verlichting in de 18de eeuw tot de lege kerken nu…

 

Enig blank superioriteitsgevoel was de kerk niet vreemd, zoals blijkt uit deze postkaart die de ‘Soeurs de la Charité’ uit Namen voor de missiewerken verkochten.

 

Elke Vlaming die dit boekje doorbladert, gaat ongetwijfeld een aha-belevenis ervaren. In mijn geval was dat niet het knikkende missienegertje op de toonbank of de kartonnen dozen van de ’ziekenkas’ waarmee tienduizenden jongeren voor het eerst op vakantie gingen. Het was ook niet het onweerstaanbare Dominique van Soeur Sourire of andere zingende religieuzen zoals de Troebadoer van het Heilig Hart, alias de jezuïet Louis Mestdagh. Neen, ik liep school in een atheneum, een staatsschool dus waar godsdienst ‘maar’ een keuzevak was. Dat was wel anders voor mijn speelkameraden die schoolliepen in het college om de hoek. Voor het begin van de lessen moesten ze nog misdienaar spelen en de (Vlaamsgezinde) priesters staan één voor één nog in hun geheugen gegrift. In positieve of in negatieve zin, maar religie en kerk hebben heel Vlaanderen getekend. Zelfs ik, officieel goddeloos, keek uit naar de Vlaamse Filmpjes, een spannend jeugdverhaal dat de paters van Averbode wekelijks uitgaven, en zocht verwoed naar de muis die in de cartoon van de fietsende stripheld Thomas Pips verstopt zat. Dat was pas een écht mirakel. Enkele uren na de etappe verspreidde de christelijke arbeiderskrant Het Volk een tourkrantje met uitslagen, klassement en een getekend verslag van Marc Sleen. Voor gelovigen en niet-gelovigen in een oplage van 120.000 exemplaren.
(Luc Minten)

Luc Vints en Roeland Hermans (red.), Hemel en aarde. Religie in Vlaanderen sinds 1750
Universitaire Pers Leuven, 2017
142 blz., € 19,95 ISBN 978 94 627 0129 8


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Roomse wonderkamer

‘De verscheidenheid aan historische getuigenissen is vrijwel onbeperkt. Alles wat de mens zegt of schrijft, alles wat hij maakt of aanraakt, kan en moet ons iets over hem vertellen’. Die passage uit Geschiedenis als ambacht, het essay van de Franse historicus en Annales-stichter Marc Bloch, weerklinkt als een riedel na lectuur van dit alleraardigst boek(je).

Lees verder

Kroniek

Zijn garnalen vis?

Op 12 oktober 1928, negentig jaar geleden, doet de kantonrechter te Lemmer uitspraak in de zaak tegen de Lemster vissers, die vervolgd waren omdat zij garnalen buiten de afslag om verkocht hadden. Dat mag niet, zo wordt gezegd, want de gemeenteverordening bepaalt dat alle vis aan de afslag moet worden verkocht. De betrokken vissers zijn van rechtsvervolging ontslagen, omdat, zo zegt de kantonrechter, de garnaal geen vis is.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder