Stelling

De wonderen zijn wel degelijk de wereld uit

Stem

Agenda

Bruegeljaar
Naar aanleiding van het herdenkingsjaar rond Pieter Bruegel de Oude, staat het voorjaar van BOZAR, het voormalige Paleis voor Schone Kunsten in Brussel, in het teken van de artistieke productie tijdens de bruisende 16de eeuw. Met de double-bill Bruegel en zijn tijd, presenteert het museum twee grote tentoonstellingen rond de Renaissance in de Lage Landen: Bernard van Orley en Prenten in de eeuw van Bruegel.
Hadj in Amsterdam
Voor een kwart van de wereldbevolking is Mekka dé plek waar je een keer in je leven geweest moet zijn. Jaarlijks nemen miljoenen moslims deel aan de hadj, de belangrijkste islamitische bedevaart naar Mekka, waaronder duizenden Nederlanders en Belgen. Wat trekt de pelgrims? Welk verlangen drijft hen? Welke indrukken en ervaringen doen zij op, onderweg, ter plekke en na terugkomst?
Meesterschapsnacht
Geschiedenis- en cultuurliefhebbers noteren dinsdagavond 19 maart in hun agenda: dan vinden er in heel Vlaanderen en Brussel geschiedenisactiviteiten rond ‘meesterschap’ plaats. Op veel plaatsen staan Vlaamse Meesters uit de schilderkunst in de schijnwerpers, maar ook andere vormen van meesterschap komen aan bod tijdens de 17de Nacht van de Geschiedenis.

Roomse wonderkamer

09 oktober 2018 Siebrand Krul

‘De verscheidenheid aan historische getuigenissen is vrijwel onbeperkt. Alles wat de mens zegt of schrijft, alles wat hij maakt of aanraakt, kan en moet ons iets over hem vertellen’. Die passage uit Geschiedenis als ambacht, het essay van de Franse historicus en Annales-stichter Marc Bloch, weerklinkt als een riedel na lectuur van dit alleraardigst boek(je).

Sinds de jaren 1980 subsidieert de Vlaamse overheid vier instellingen die het erfgoed van de eigen ideologische beweging in kaart brengen, bewaren, inventariseren en ontsluiten. Naast het Katholiek Documentatiecentrum (Kadoc) in Leuven zijn dat het socialistische Amsab (Gent), het Liberaal Archief (Gent) en het Vlaams-nationale ADVN (Antwerpen). Van die vier instellingen heeft het Kadoc veruit de grootste collectie met meer dan dertig strekkende kilometer opgebouwd. Naar aanleiding van het emeritaat van Jan De Maeyer, die decennialang het Kadoc bestuurd heeft, zijn medewerkers in die gigantische archiefcollecties gaan snuisteren en grasduinen.
Hun oogst is veelzijdig omdat het selectiecriterium niet schoonheid of uniciteit was, maar verscheidenheid in de bronnen. 67 chronologisch gerangschikte bronnen, telkens voortreffelijk en helder toegelicht, vertellen het verhaal van geloof in een hogere werkelijkheid, missioneringsdrang of kwezelachtige devotie, naargelang het standpunt. Het eerste object dateert uit 1741, een papiertje met een smeekbede van een gelovige; het laatste de website van de vrouwenbeweging Femma die zoals vele andere katholieke organisaties elke verwijzing naar de c- of de k- recent heeft weggelaten. Van de kritische Verlichting in de 18de eeuw tot de lege kerken nu…

 

Enig blank superioriteitsgevoel was de kerk niet vreemd, zoals blijkt uit deze postkaart die de ‘Soeurs de la Charité’ uit Namen voor de missiewerken verkochten.

 

Elke Vlaming die dit boekje doorbladert, gaat ongetwijfeld een aha-belevenis ervaren. In mijn geval was dat niet het knikkende missienegertje op de toonbank of de kartonnen dozen van de ’ziekenkas’ waarmee tienduizenden jongeren voor het eerst op vakantie gingen. Het was ook niet het onweerstaanbare Dominique van Soeur Sourire of andere zingende religieuzen zoals de Troebadoer van het Heilig Hart, alias de jezuïet Louis Mestdagh. Neen, ik liep school in een atheneum, een staatsschool dus waar godsdienst ‘maar’ een keuzevak was. Dat was wel anders voor mijn speelkameraden die schoolliepen in het college om de hoek. Voor het begin van de lessen moesten ze nog misdienaar spelen en de (Vlaamsgezinde) priesters staan één voor één nog in hun geheugen gegrift. In positieve of in negatieve zin, maar religie en kerk hebben heel Vlaanderen getekend. Zelfs ik, officieel goddeloos, keek uit naar de Vlaamse Filmpjes, een spannend jeugdverhaal dat de paters van Averbode wekelijks uitgaven, en zocht verwoed naar de muis die in de cartoon van de fietsende stripheld Thomas Pips verstopt zat. Dat was pas een écht mirakel. Enkele uren na de etappe verspreidde de christelijke arbeiderskrant Het Volk een tourkrantje met uitslagen, klassement en een getekend verslag van Marc Sleen. Voor gelovigen en niet-gelovigen in een oplage van 120.000 exemplaren.
(Luc Minten)

Luc Vints en Roeland Hermans (red.), Hemel en aarde. Religie in Vlaanderen sinds 1750
Universitaire Pers Leuven, 2017
142 blz., € 19,95 ISBN 978 94 627 0129 8


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Plagen aan Europa’s rafelrand

Centraal in het boek Tussen drie plagen staat de overlevingsdrang van een onderdrukt volk in een klein land aan de rafelrand van Europa. Lijfland (het gebied van het hedendaagse Estland en Letland samen) was eeuwenlang een speelbal van elkaar beconcurrerende grootmachten

Lees verder

Kroniek

Bruidsstoet door wolven overvallen

De Weensche Zeit bevat een zeer sensationeel verhaal van een bruiloftsstoet, die in Russisch Azië door wolven overvallen werd. De bruiloftsstoet, 130 personen, reed in een dertigtal sleden van het dorp Obstipoff naar Tashkent op ongeveer dertig wersten vandaar. Haast was men in de stad aangekomen, toen de paarden plotseling teekenen van schrik gaven, die spoedig ook op de deelnemers van den stoet oversloeg. Troepen van honderden hongerige wolven kwamen van alle kanten opzetten en omringden de sleden.'

Lees verder

Heilige van de week

Walburga van Eichstätt

25 februari († 775 of 779) Deze naam betekent beschermster van het slagveld. Walburga is de dochter van de koning van Engeland. Als ze tien jaar is, sterft haar vader. Walburgis wordt in een klooster opgevoed. Als ze volwassen is gaat ze als missionaris naar Duitsland. Daar geneest ze zieken en redt een kind van de hongersdood. Na de dood van haar broer wordt ze abdis van het klooster in Heidenheim (Frankenland). Daar sterft ze. Later worden haar relieken naar Eichstätt overgebracht. Nu nog loopt er geneeskrachtige olie uit de rots waarop Walburga’s relieken zijn geplaatst.

Lees verder