Stelling

Alle mondiale problemen hebben één oorzaak: er zijn teveel mensen

Stem

Agenda

Oorlogsgetuigen
De Tachtigjarige Oorlog leeft vooral voort als de moedige opstand van de nietige Lage Landen tegen het oppermachtige en brute Spanje. De werkelijkheid was complexer. Sociale ongelijkheid, godsdiensttwisten, verstedelijking en verburgerlijking zijn maar een paar ingrediënten van het verhaal, dat ooit begon als een schreeuw om meer individuele vrijheid. 80 jaar oorlog in het Rijksmuseum in Amsterdam wil het hele verhaal vertellen.
Anonieme Richter
Gerhard Richter, een grote Duitse kunstenaar, inspireerde filmmaker Florian Henckel von Donnersmarck (‘Das Leben der Anderen’) voor de film ‘Werk ohne Autor’, dat een beklemmend beeld schetst van Duitsland in en na de Tweede Wereldoorlog. Ook geeft de film een goed overzicht van de verschillende kunststromingen in de vorige eeuw.
Koloniaal museum Tervuren
Eind vorig jaar heropende het Afrikamuseum in Tervuren. Al ver voor daarvoor daverde het in de media over de manier waarop het museum, quasi-modern Africamuseum genaamd, het koloniale verleden zou presenteren. Zoals de stichter, Leopold II, bedoeld had? Of met uitleg over de zwarte kanten van het verleden, ongeacht het koninklijk tintje?

Alex – De Kunst van Jacques Martin

11 september 2018 Siebrand Krul

Van alle helden die het pantheon van de stripwereld bevolken, is Alex een van de meest bijzondere personages. In 2018 viert Alex zijn zeventigjarige bestaan. Op 16 september 1948 was hij voor het eerst te zien in het weekblad Kuifje. Sindsdien werden twaalf miljoen albums verkocht met vertalingen naar vijftien talen. Al die tijd droeg hij eerlijkheid en rechtvaardigheid hoog in het vaandel, idealen die zijn geestelijke vader zeer dierbaar waren.

Tussen 1948 en 1988, het jaar waarin Het Paard van Troje verscheen, het laatste album van de hand van Jacques Martin, en zelfs daarna nog, trotseerde deze jonge Gallo-Romein talloze gevaren en kwam hij in contact met de meest uiteenlopende beschavingen.
Vandaag wordt Alex beschouwd als de ware voorloper van het historische stripverhaal. Het lijkt een wat vage definiëring, maar het is Jacques Martins verdienste dat hij als allereerste nauwgezet aandacht schonk aan de historische geloofwaardigheid van zijn verhalen.

 

 

De tentoonstelling

Ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van Alex organiseerden Uitgeverij Casterman, het internationale stripfestival van Angoulême en de Cité internationale de la bande dessinée et de l’image een unieke tentoonstelling gewijd aan het werk van Jacques Martin. Deze grote retrospectieve was, vanaf haar inhuldiging op 25 januari 2018 tijdens het festival van Angoulême tot 13 mei 2018, te zien in het Stripmuseum van Angoulême. Binnenkort komt de tentoonstelling ook naar het Museum Kunst & Geschiedenis, ter gelegenheid van het Stripfeest in Brussel, in samenwerking met visit.brussels.
Ze biedt een overzicht van vier decennia -tussen 1948 en 1988- creatief werk van Jacques Martin. Met Alex als centrale figuur gaat de tentoonstelling ook in op de unieke stijl van Jacques Martin, gaande van zijn vroegste publiciteitsopdrachten tot het latere werk waarin zijn persoonlijke grafische en narratieve stijl tot volle wasdom is gekomen.
Voor haar Brusselse editie wordt de scenografie van de tentoonstelling volledig vernieuwd en geïntegreerd in de museumzalen waar de prestigieuze collecties van de Oudheid zijn ondergebracht.
Er worden 150 originelen per thema samengebracht (onder meer: historische referenties en thema’s als ‘de vrouw’, ‘homoseksualiteit’ en ‘de verbeelding’). Ze stellen het œuvre van Jacques Martin voor door de avonturen van zijn legendarische held te belichten.

 

 

Een oeuvre met een eigen karakter

Het stripverhaal was voor Jacques Martin een ware roeping. Hij wilde niet alleen zijn visie op de geschiedenis vroeger en nu op papier vastleggen, maar ook de verborgen kanten van zijn persoonlijke geschiedenis. Jacques Martin mag dan wel deel uitmaken van de Belgische school, waarvan het weekblad Kuifje netjes een overzicht geeft, zijn gedurfde benadering van de bladspiegel en de beeldsequentie getuigt van een heel eigen visueel temperament, zonder gelijken onder zijn collega’s.
De invloed van zijn oudere collega’s Hergé en Edgar P. Jacobs is duidelijk herkenbaar in de lijnvoering, maar verhult niet zijn kenmerkende gedurfde aanpak van de vormgeving, die gevoed wordt door een grote belangstelling voor de Klassieke Oudheid en het spel van het perspectief.
De thema’s die steeds terugkeren in de verhalen en intriges van Alex, zijn: de grote uitdagingen der beschaving, de strijd tussen de seksen, samenzweringen, godsdiensten, de uitwassen van de wetenschap, bijgeloof, onirisme, de verhouding tot het dierlijke, en vele andere verrassende onderwerpen. Door de afwezigheid van manicheïsme wordt de jonge lezer geconfronteerd met de complexiteit van de wereld der volwassenen die beheerst wordt door kwade driften als machtswellust, geweld en vernieling.

 

Jacques Martin (1921-2010).

 

Tragische dynamiek

In tegenstelling tot zijn tijdgenoten Blake en Mortimer of Buck Danny, lofzangers van het optimisme van Les Trente Glorieuses, de glorieuze jaren 1945-75, die telkens weer zegevieren over hun vijanden, is Alex zo goed als nooit de redder der wereldorde. Als machteloze toeschouwer lijkt hij deel te hebben aan de voltrekking van het drama, dat hij ondanks zijn moed, ethiek en verzoeningspogingen niet kan tegenhouden. De tragische dynamiek maakt van hem echter geen gedesillusioneerd personage maar veeleer een apostel van het stoïcisme: gaandeweg leert hij dat er niets valt te ondernemen tegen de heersende krachten, wanneer deze niet afhangen van de eigen wil.

De tentoonstelling, die door uitgeverij Casterman op poten werd gezet, zal te zien zijn in het Museum Kunst & Geschiedenis van 14 september 2018 tot 6 januari 2019 in samenwerking met visit.brussels.

Praktische informatie
Alex – De Kunst van Jacques Martin
Museum Kunst & Geschiedenis, Jubelpark 10, B – 1000 Brussel


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Friet voor de vogels

Terwijl ik dit boek in de tuin lees, hoor ik een groene halsbandparkiet. Kleurrijk voorbeeld van een stadsexoot, die zich, komend uit tropische bosgebieden, perfect heeft aangepast aan het koelere Europese stadsleven (in De Brusselse Neckstraat slapen er ’s avonds 4.000).

Lees verder

Kroniek

Ivanhoe

Tweehonderd jaar geleden, in 1819, creëerde Walter Scott een geheel nieuw literair genre, de historische roman. Met in de hoofdrol de held Ivanhoe. Hierna verschenen 'De Leeuw van Vlaanderen' van Hendrik Conscience, 'De drie musketiers' en 'Robin Hood'. Walter Scott verzon een figuur in een historische werkelijkheid. Zeker in de 19de eeuw speelde nationalistische elementen een belangrijke rol. Bij Ivanhoe zijn de Saksen de goeden, de (Franse) Normandiërs de kwaaierikken.

Lees verder

Heilige van de week

Rachel

15 januari(† ca. 1600 voor Chr.) Deze naam betekent in het Hebreeuws schaap. Rachel wordt genoemd in het Oude Testament. Op een dag komt er een jongen, Jakob, naar het dorp waar Rachel woont. Hij is verliefd op haar en wil met haar trouwen. Haar vader Laban wil dat Jakob eerst zeven jaar zijn kudde schapen hoedt. Jakob stemt toe.

Lees verder