Stelling

Excuses maken voor het (verre) verleden is onzinnig.

Stem

Agenda

Rotterdamse 'beroepsouwehoer'
Hallo, meneer de Uil - Waar brengt u ons naartoe? - Naar Fabeltjesland? - Eh, ja, naar Fabeltjesland. Velen zullen deze woorden van het kinderprogramma de Fabeltjeskrant kennen. De eerste afleveringen met Meneer de Uil en de andere dieren uit Fabeltjesland stammen uit 1968. Het programma werd inclusief herhalingen tot 1993 uitgezonden. Jong en oud voor de buis: ongekend.
Alex – De Kunst van Jacques Martin
Van alle helden die het pantheon van de stripwereld bevolken, is Alex een van de meest bijzondere personages. In 2018 viert Alex zijn zeventigjarige bestaan. Op 16 september 1948 was hij voor het eerst te zien in het weekblad Kuifje. Sindsdien werden twaalf miljoen albums verkocht met vertalingen naar vijftien talen. Al die tijd droeg hij eerlijkheid en rechtvaardigheid hoog in het vaandel, idealen die zijn geestelijke vader zeer dierbaar waren.

Het Lam ontbloot

28 juni 2018 S. Krul

Na intensief onderzoek heeft het restauratieteam van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK, Brussel) de oude overschildering verwijderd die het hoofdpersonage van het Lam Godsveelluik bijna vijf eeuwen lang bedekte. Het welbekende Lam – een onbewogen en eerder neutrale figuur, met een breed voorhoofd en grote oren – maakt zo opnieuw plaats voor Van Eycks origineel.

Dat middeleeuwse Lam fascineert door zijn uitgesproken snuit en grote, frontale ogen waarmee het de toeschouwer intens betrekt bij het ultieme offertafereel. Al in het midden van de 16de eeuw werd het Lam overschilderd, waarbij men tevens kleine beschadigingen en enkele vroege, slordige restauraties aan het oog wilde onttrekken en het meesterwerk een fris uitzicht wilde geven. Bij een vorige restauratie, in 1951, werden de groene overschilderingen rondom het Lam al weggehaald en kwamen de twee originele oren terug te voorschijn. Zo pronkte het Lam tot voor kort met vier oren.

 

Detail van de kop van het Lam voor en na de restauratie. Het dier krijgt een andere uitstraling.

 

Onderzoek toonde aan dat zo’n 45% van het verfoppervlak van het centrale paneel met de Aanbidding van het Mystieke Lam in de 16de eeuw werd overschilderd. Naast het Lam werden toen ook de luchtpartij, gebouwen en heuvels in de achtergrond, gewaadplooien en het altaarkleed bedekt met een nieuwe verflaag. De onderliggende, originele schildering van de Van Eycks blijkt slechts op 3% van het oppervlak verloren te zijn en wordt nu integraal blootgelegd.

 


Detail van de Apostelgroep tijdens het verwijderen van de overschildering.

 

De échte Van Eyck
Bij het wegnemen van de overschilderingen – een delicate ingreep uitgevoerd met chirurgische scalpels onder een stereomicroscoop – vonden de restaurateurs een luchtpartij met subtiele kleurschakeringen en streperige wolken. De originele gebouwen, tot voor kort bedekt met een grijzige laag, tonen opnieuw een veelheid aan kleuren en een opmerkelijk lichtspel. Van onder de summiere overschildering ter hoogte van de horizon komen zelfs nieuwe gebouwen aan het licht. De effen beschildering van de kledij maakt plaats voor lumineuze gewaden met complexe plooien opgebouwd uit fijne lichtaccenten en diepe schaduwen.

 

Detail van de lucht tijdens het verwijderen van de overschildering. De originele wolken komen tevoorschijn in de lichtblauwe lucht aan de linkerzijde.

 

De restauratie wordt uitgevoerd in een beglaasd atelier in het Museum voor Schone Kunsten Gent (MSK), waar de bezoekers de behandeling live kunnen meevolgen. De huidige fase van de campagne – de behandeling van het paneel de Aanbidding van het Mystieke Lam en zijn zijpanelen – wordt afgerond voor het Van Eyckjaar 2020. Na het verwijderen van alle overschilderingen worden de schilderijen nog geretoucheerd en krijgen ze een nieuw vernis. Eind 2016 werden de gerestaureerde panelen en lijsten van de buitenluiken reeds bejubeld bij hun terugkeer naar de Sint- Baafskathedraal. Na het Van Eyckjaar wordt het bovenregister van het open altaarstuk onder handen genomen: het sluitstuk van een ongekend spectaculaire restauratiecampagne.
In 2020 brengt Gent een jaar lang hulde aan Van Eyck.

 

Totaalaanzicht tijdens het verwijderen van de overschildering.

 

Bezoekers van het MSK die het paneel met de Aanbidding willen bekijken, komen best tijdens het weekend. Op weekdagen werken de restaurateurs verder aan het verwijderen van de overschilderingen. Daarbij moet het paneel platliggen en is het dus niet zichtbaar.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Drinken, slapen, praten, lachen en huilen

Een boek van bijna vijfhonderd bladzijden over drieëneenhalve eeuw geschiedenis van de Amsterdamse herbergen is, dat zal duidelijk zijn, niet een boek dat men in één adem uitleest. Hell moet over een engelengeduld beschikken omdat hij zich als een mol door tientallen meters archiefstukken van diverse herkomst heeft moeten vreten op zoek naar bruikbare gegevens.

Lees verder

Kroniek

Willeskop eigen baas

Tweehonderd jaar geleden, op 30 september 1818 krijgt Willeskop zelfstandigheid en een eigen wapen. Wat een eer, zeker vergeleken met tegenwoordig: het buurtschap Willeskop ligt verdeeld in de gemeenten Montfoort en Oudewater. Het telt wat boerderijen en huizen langs de N228. Maar Willeskop was van 1818 tot 1989 een zelfstandige gemeente.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder