Stelling

De zwarte Zwarte Piet verdwijnt - uiteindelijk

Stem

Agenda

Saskia eventjes thuis
Een van de meest persoonlijke meesterwerken van Rembrandt van Rijn, ‘Saskia en profil in kostbaar kostuum’ komt voor het eerst in ruim 250 jaar naar Nederland. Rembrandt voltooide het portret van zijn vrouw Saskia Uylenburgh kort na haar dood in 1642. Vanaf 24 november is het werk te zien in de tentoonstelling ‘Rembrandt & Saskia: Liefde in de Gouden Eeuw’ in het Fries Museum.
Schilder tussen de mensen
Van de Vlaamse schilder Adriaen Brouwer (ca. 1605-1638) is eigenlijk niet veel bekend. Hij werd geboren in Oudenaarde als zoon van een kartonschilder, maar woonde daar niet lang. Tijdens zijn turbulente leven zwierf hij door zowel de Noordelijke Nederlanden (Gouda, Amsterdam, Haarlem) als Zuidelijke Nederlanden. Hij stierf berooid in Antwerpen, waar hij ook nog enige tijd vastzat.

Verborgen monster

30 mei 2018 Siebrand Krul

In Schaarsbergen, aan de rand van de Veluwe, ligt een enorme Duitse bunker die een historische rol speelde bij de Slag om Arnhem. Twee archieven waren er na de oorlog in gevestigd en momenteel dient het nog als een depot van het Nederlands Openlucht Museum. Maar ook dat depot gaat er op termijn uit. Binnen twee jaar moet de Rijksgebouwendienst besluiten wat er met de bunker moet gebeuren.

Voormalig hoofdredacteur Ad van Heiningen van De Gelderlander deed in opdracht van de overheid onderzoek. De Rijksgebouwendienst doet de laatste jaren weinig anders dan rigoureus afstoten, maar Van Heiningen hoopt dat het gebouw niet in handen komt van een particulier die er een hotel of een discotheek van wil maken. Het moet volgens hem een museale bestemming krijgen, want zo zegt hij, het is een monumentaal gebouw.

 

De Duitse afluisterpost in actie gedurende de oorlog. De post bestreek een groot deel van Noordwest-Europa.

 

De Duitse bunker is inderdaad uniek. Bijna uniek eigenlijk, want in Denemarken en Duitsland liggen soortgelijke bunkers. In het gebouw werkten dag en nacht 400 mensen. Langs de kust en langs de eigen grens hadden de Duitsers een hele reeks radars opgesteld om geallieerde bommenwerpers en gevechtsvliegtuigen te onderscheppen.
De gegevens werden doorgespeeld naar de bunker nabij Arnhem die het luchtruim van Nederland, België, delen van Frankrijk en het Ruhr-gebied in Duitsland onder zijn hoede had. Duitse gevechtspiloten werden op de hoogte gesteld: ‘Der Feind kommt’, en gingen het gevecht aan. Boven Nederlands grondgebied zijn tijdens luchtgevechten 6.000 vliegtuigen neergeschoten, waarvan 1.800 Duitse en 4.200 van de geallieerden. De wrakken van zo’n 1.100 toestellen liggen nog in de Nederlandse bodem of in het IJsselmeer.

 

De bunker herbergde na 1945 vaak een bonte verzameling overheidsbezittingen: schilderijen van Arnhemse musea, administratie van Defensie, objecten van het Openluchtmuseum.

 

Bij de Slag om Arnhem heeft de bunker ook een rol gespeeld. De mensen in het gebouw hadden razendsnel door dat de grote golf geallieerde vliegers niet op weg was naar Duitsland, maar de brug van Arnhem als doel had. Het was de bedoeling dat de brug snel en onbeschadigd in handen zou vallen van de geallieerden. Market Garden werd de operatie genoemd waar duizenden militairen aan deelnamen.
Door de snelle, en efficiënte reactie vanuit de bunker konden de Duitsers genadeloos en gründlich toeslaan. De uitkomst is bekend: de grootste militaire inzet op Nederlandse bodem tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een grote ramp voor de geallieerden. De eminente Britse militaire historicus Antony Beevor noemt het onbegrijpelijk dat de geallieerden niet eerst de bunker hebben gebombardeerd. Lopend door de gangen van het gebouw met muren en een dak van drie meter dik spreekt hij zijn ongeloof uit. De hele operatie Market Garden had volgens hem sowieso niet mogen doorgaan. De geallieerde leiding wist immers van tevoren dat de kans op slagen klein, te klein was. En toch hebben ze het gedaan. In zijn recent verschenen boek ‘De slag om Arnhem’ legt hij minutieus uit wat er allemaal mis ging.
(Eenvandaag/avrotros Esther Eikelenboom)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Wilhelmina niet, Hendrik wel

Sporthistoricus Jurryt van de Vooren heeft een buitengewoon aangenaam boek geschreven over de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam. Tal van deels onbekende aspecten passeren de revue. Die Spelen wekten bij mij altijd de indruk dat ze gericht waren op Amsterdam en omgeving. Niet helemaal ten onrecht, zo blijkt uit het boek.

Lees verder

Kroniek

IJsberende keizer

Het is zes uur in de ochtend wanneer de dienstdoende sergeant bij de Limburgse grenspost Witte Huis te Eijsden een stoet van negen auto’s ziet naderen. Groot is zijn verbazing wanneer één van de inzittenden zich bekendmaakt als Wilhelm II von Hohenzollern, dat Nederland hem asiel wil verlenen en dat hij graag verder wil.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder