Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Verborgen monster

30 mei 2018 Siebrand Krul

In Schaarsbergen, aan de rand van de Veluwe, ligt een enorme Duitse bunker die een historische rol speelde bij de Slag om Arnhem. Twee archieven waren er na de oorlog in gevestigd en momenteel dient het nog als een depot van het Nederlands Openlucht Museum. Maar ook dat depot gaat er op termijn uit. Binnen twee jaar moet de Rijksgebouwendienst besluiten wat er met de bunker moet gebeuren.

Voormalig hoofdredacteur Ad van Heiningen van De Gelderlander deed in opdracht van de overheid onderzoek. De Rijksgebouwendienst doet de laatste jaren weinig anders dan rigoureus afstoten, maar Van Heiningen hoopt dat het gebouw niet in handen komt van een particulier die er een hotel of een discotheek van wil maken. Het moet volgens hem een museale bestemming krijgen, want zo zegt hij, het is een monumentaal gebouw.

 

De Duitse afluisterpost in actie gedurende de oorlog. De post bestreek een groot deel van Noordwest-Europa.

 

De Duitse bunker is inderdaad uniek. Bijna uniek eigenlijk, want in Denemarken en Duitsland liggen soortgelijke bunkers. In het gebouw werkten dag en nacht 400 mensen. Langs de kust en langs de eigen grens hadden de Duitsers een hele reeks radars opgesteld om geallieerde bommenwerpers en gevechtsvliegtuigen te onderscheppen.
De gegevens werden doorgespeeld naar de bunker nabij Arnhem die het luchtruim van Nederland, België, delen van Frankrijk en het Ruhr-gebied in Duitsland onder zijn hoede had. Duitse gevechtspiloten werden op de hoogte gesteld: ‘Der Feind kommt’, en gingen het gevecht aan. Boven Nederlands grondgebied zijn tijdens luchtgevechten 6.000 vliegtuigen neergeschoten, waarvan 1.800 Duitse en 4.200 van de geallieerden. De wrakken van zo’n 1.100 toestellen liggen nog in de Nederlandse bodem of in het IJsselmeer.

 

De bunker herbergde na 1945 vaak een bonte verzameling overheidsbezittingen: schilderijen van Arnhemse musea, administratie van Defensie, objecten van het Openluchtmuseum.

 

Bij de Slag om Arnhem heeft de bunker ook een rol gespeeld. De mensen in het gebouw hadden razendsnel door dat de grote golf geallieerde vliegers niet op weg was naar Duitsland, maar de brug van Arnhem als doel had. Het was de bedoeling dat de brug snel en onbeschadigd in handen zou vallen van de geallieerden. Market Garden werd de operatie genoemd waar duizenden militairen aan deelnamen.
Door de snelle, en efficiënte reactie vanuit de bunker konden de Duitsers genadeloos en gründlich toeslaan. De uitkomst is bekend: de grootste militaire inzet op Nederlandse bodem tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een grote ramp voor de geallieerden. De eminente Britse militaire historicus Antony Beevor noemt het onbegrijpelijk dat de geallieerden niet eerst de bunker hebben gebombardeerd. Lopend door de gangen van het gebouw met muren en een dak van drie meter dik spreekt hij zijn ongeloof uit. De hele operatie Market Garden had volgens hem sowieso niet mogen doorgaan. De geallieerde leiding wist immers van tevoren dat de kans op slagen klein, te klein was. En toch hebben ze het gedaan. In zijn recent verschenen boek ‘De slag om Arnhem’ legt hij minutieus uit wat er allemaal mis ging.
(Eenvandaag/avrotros Esther Eikelenboom)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder