Stelling

Alle scholieren moeten een gratis museumpas krijgen

Stem

Agenda

‘Hoe maakt u het?’
Zondag 28 april is de Vlaamse Erfgoeddag, met 950 gratis activiteiten rondom ambachten en vakmanschap. ‘Handenwerk’ spreekt steeds meer mensen aan, net als de bijhorende verhalen over het doorgeven van vaardigheden, kennis en inzicht. Het erfgoed dus. Het rijke programma van deze editie is vanaf nu online raadpleegbaar op www.erfgoeddag.be
Onse huysen verciert
Werd Nederland tijdens de Tachtigjarige Oorlog geboren, het was de Synode van Dordrecht (1618-1619) die onze taal en (protestantse) cultuur heeft gevormd. De stad herdenkt deze destijds internationale gebeurtenis met drie tentoonstellingen en tal van activiteiten, zoals in het Dordts Patriciërshuis, waar de expositie ‘Kerkelijke en politieke strijd in prenten’ veel zegt over de gevarendriehoek remonstranten, contraremonstranten en katholieken.

Gevangen na de oorlog

30 mei 2018

Het Stadsmuseum te Lokeren wijdt een tentoonstelling aan het Interneringscentrum Lokeren. Na de Tweede Wereldoorlog zaten hier meer dan 20.000 personen die beschuldigd waren van collaboratie of ervoor veroordeeld waren korte of langere tijd vast. Die gevangenen kwamen uit alle lagen van de bevolking, maar het kamp van Lokeren telde relatief veel vooraanstaanden uit de Vlaamse Beweging. Het is nog altijd een gevoelige kwestie.

Schrijver en gedetineerde Filip De Pillecyn (1891-1962) wijst er in zijn boek Face au mur wel op dat de overgrote meerderheid van zijn barak ‘nederigen’ waren: ’85% van hen heeft enkel de lagere school bezocht. Er is een ongelofelijke verscheidenheid van beroepen: op de 150 man die de barak nu telt zijn er niet minder dan 78 verschillende beroepen, gaande van licentiaat in de filosofie tot mijnwerker. Onderwijzers, dokters, bedienden en studenten zijn het talrijkst.’
Vooral de eerste maanden was het kampleven hard en monotoon, met als belangrijkste activiteit een verplichte ochtend- en middagwandeling. Gelatenheid lijkt ook zichtbaar in de talrijke kunstwerken uit het kamp. Paul De Clercq bijvoorbeeld tekent veelal verweerde en berustende koppen, die in hun eenvoud krachtig zijn geschetst.

Veel van de tentoongestelde foto’s zijn gemaakt door de kampaalmoezenier en fotograaf pater Longinus De Munter (1899-1991). Als bindende schakel tussen de kampdirecteur en gedetineerden was hij zowel een geestelijk raadsman, boodschapper als smokkelaar – hij verstopte weleens een brood onder zijn pij. Mede door zijn inzet werd het bewind soms wat losser en kwam er ruimte voor ontspanning en cultuur. Verschillende gevangenen verzorgden lezingen, schreven toneelstukken en organiseerden concerten voor het kampkoor.
Mede door het groepsregime in grote barakken vonden verschillende gedetineerden tijdens hun verblijf in het kamp bevestiging bij elkaar in de overtuiging dat de naoorlogse repressie een anti-Vlaamse karakter had. Deze mythe leefde nog jaren door bij nogal wat nazaten van gevangenen en heel wat Vlaams-nationalisten.

Het verhaal van Lokeren loopt dus door tot ver na de oorlog – eigenlijk tot op de dag van vandaag, omdat het onderwerp collaboratie ook in Vlaanderen nog altijd gevoelig ligt. Voor Nederlanders biedt de tentoonstelling een mogelijkheid deze complexe thematiek in de Vlaamse context te bekijken.
De samenstellers werden ondersteund door een wetenschappelijk comité van historici. Het verhaal van collaboratie, de bestraffing ervan en de organisatie van de internering worden afgewisseld met grote en kleine levensverhalen, allerlei voorwerpen en schenkingen uit familiearchieven. Het Kamp van Lokeren 1944-1947 is zo een perspectiefrijke tentoonstelling over een beladen geschiedenis.
(Jaap Krol)

(Openingsbeeld: Binnenzicht barak. (Foto Longinus De Munter/coll. Stadsarchief Lokeren))

 

Lees over meer interessante historische tentoonstellingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Haat-liefde

Werden in het verleden handboeken over de geschiedenis van de Katholieke Kerk vooral vanuit de Nijmeegse universiteit geschreven, nu namen Tilburgse collega’s het stokje over. Schelkens, Van Geest en Van Gennip hebben hun colleges over twee millennia christendom uitgewerkt tot een compact handboek. In een heldere stijl zijn de auteurs er goed in geslaagd om, weliswaar laverend, een gulden middenweg te bewandelen tussen enerzijds een institutionele geschiedschrijving en anderzijds een ideeën- en mentaliteitsgeschiedenis.

Lees verder

Kroniek

Robinson Crusoe verschijnt

Op 25 april 1719, 300 jaar geleden, wordt Daniel Defoes ‘Robinson Crusoe’ gepubliceerd. Doordat de auteursnaam in de eerste editie ontbrak, namen de lezers aan dat Crusoe werkelijk bestond en dit een autobiografische vertelling van diens wonderlijke avonturen was.

Lees verder

Heilige van de week

Joris 23 april († 303)

Joris is afgeleidt van het Griekse georgius. Dit betekent landbouwer.

Lees verder