Stelling

Excuses maken voor het (verre) verleden is onzinnig.

Stem

Agenda

Rotterdamse 'beroepsouwehoer'
Hallo, meneer de Uil - Waar brengt u ons naartoe? - Naar Fabeltjesland? - Eh, ja, naar Fabeltjesland. Velen zullen deze woorden van het kinderprogramma de Fabeltjeskrant kennen. De eerste afleveringen met Meneer de Uil en de andere dieren uit Fabeltjesland stammen uit 1968. Het programma werd inclusief herhalingen tot 1993 uitgezonden. Jong en oud voor de buis: ongekend.
Alex – De Kunst van Jacques Martin
Van alle helden die het pantheon van de stripwereld bevolken, is Alex een van de meest bijzondere personages. In 2018 viert Alex zijn zeventigjarige bestaan. Op 16 september 1948 was hij voor het eerst te zien in het weekblad Kuifje. Sindsdien werden twaalf miljoen albums verkocht met vertalingen naar vijftien talen. Al die tijd droeg hij eerlijkheid en rechtvaardigheid hoog in het vaandel, idealen die zijn geestelijke vader zeer dierbaar waren.

Gevangen na de oorlog

30 mei 2018 S. Krul

Het Stadsmuseum te Lokeren wijdt een tentoonstelling aan het Interneringscentrum Lokeren. Na de Tweede Wereldoorlog zaten hier meer dan 20.000 personen die beschuldigd waren van collaboratie of ervoor veroordeeld waren korte of langere tijd vast. Die gevangenen kwamen uit alle lagen van de bevolking, maar het kamp van Lokeren telde relatief veel vooraanstaanden uit de Vlaamse Beweging. Het is nog altijd een gevoelige kwestie.

Schrijver en gedetineerde Filip De Pillecyn (1891-1962) wijst er in zijn boek Face au mur wel op dat de overgrote meerderheid van zijn barak ‘nederigen’ waren: ’85% van hen heeft enkel de lagere school bezocht. Er is een ongelofelijke verscheidenheid van beroepen: op de 150 man die de barak nu telt zijn er niet minder dan 78 verschillende beroepen, gaande van licentiaat in de filosofie tot mijnwerker. Onderwijzers, dokters, bedienden en studenten zijn het talrijkst.’
Vooral de eerste maanden was het kampleven hard en monotoon, met als belangrijkste activiteit een verplichte ochtend- en middagwandeling. Gelatenheid lijkt ook zichtbaar in de talrijke kunstwerken uit het kamp. Paul De Clercq bijvoorbeeld tekent veelal verweerde en berustende koppen, die in hun eenvoud krachtig zijn geschetst.

Veel van de tentoongestelde foto’s zijn gemaakt door de kampaalmoezenier en fotograaf pater Longinus De Munter (1899-1991). Als bindende schakel tussen de kampdirecteur en gedetineerden was hij zowel een geestelijk raadsman, boodschapper als smokkelaar – hij verstopte weleens een brood onder zijn pij. Mede door zijn inzet werd het bewind soms wat losser en kwam er ruimte voor ontspanning en cultuur. Verschillende gevangenen verzorgden lezingen, schreven toneelstukken en organiseerden concerten voor het kampkoor.
Mede door het groepsregime in grote barakken vonden verschillende gedetineerden tijdens hun verblijf in het kamp bevestiging bij elkaar in de overtuiging dat de naoorlogse repressie een anti-Vlaamse karakter had. Deze mythe leefde nog jaren door bij nogal wat nazaten van gevangenen en heel wat Vlaams-nationalisten.

Het verhaal van Lokeren loopt dus door tot ver na de oorlog – eigenlijk tot op de dag van vandaag, omdat het onderwerp collaboratie ook in Vlaanderen nog altijd gevoelig ligt. Voor Nederlanders biedt de tentoonstelling een mogelijkheid deze complexe thematiek in de Vlaamse context te bekijken.
De samenstellers werden ondersteund door een wetenschappelijk comité van historici. Het verhaal van collaboratie, de bestraffing ervan en de organisatie van de internering worden afgewisseld met grote en kleine levensverhalen, allerlei voorwerpen en schenkingen uit familiearchieven. Het Kamp van Lokeren 1944-1947 is zo een perspectiefrijke tentoonstelling over een beladen geschiedenis.
(Jaap Krol)

(Openingsbeeld: Binnenzicht barak. (Foto Longinus De Munter/coll. Stadsarchief Lokeren))

 

Lees over meer interessante historische tentoonstellingen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Drinken, slapen, praten, lachen en huilen

Een boek van bijna vijfhonderd bladzijden over drieëneenhalve eeuw geschiedenis van de Amsterdamse herbergen is, dat zal duidelijk zijn, niet een boek dat men in één adem uitleest. Hell moet over een engelengeduld beschikken omdat hij zich als een mol door tientallen meters archiefstukken van diverse herkomst heeft moeten vreten op zoek naar bruikbare gegevens.

Lees verder

Kroniek

Willeskop eigen baas

Tweehonderd jaar geleden, op 30 september 1818 krijgt Willeskop zelfstandigheid en een eigen wapen. Wat een eer, zeker vergeleken met tegenwoordig: het buurtschap Willeskop ligt verdeeld in de gemeenten Montfoort en Oudewater. Het telt wat boerderijen en huizen langs de N228. Maar Willeskop was van 1818 tot 1989 een zelfstandige gemeente.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder