Stelling

Alle mondiale problemen hebben één oorzaak: er zijn teveel mensen

Stem

Agenda

Oorlogsgetuigen
De Tachtigjarige Oorlog leeft vooral voort als de moedige opstand van de nietige Lage Landen tegen het oppermachtige en brute Spanje. De werkelijkheid was complexer. Sociale ongelijkheid, godsdiensttwisten, verstedelijking en verburgerlijking zijn maar een paar ingrediënten van het verhaal, dat ooit begon als een schreeuw om meer individuele vrijheid. 80 jaar oorlog in het Rijksmuseum in Amsterdam wil het hele verhaal vertellen.
Anonieme Richter
Gerhard Richter, een grote Duitse kunstenaar, inspireerde filmmaker Florian Henckel von Donnersmarck (‘Das Leben der Anderen’) voor de film ‘Werk ohne Autor’, dat een beklemmend beeld schetst van Duitsland in en na de Tweede Wereldoorlog. Ook geeft de film een goed overzicht van de verschillende kunststromingen in de vorige eeuw.
Koloniaal museum Tervuren
Eind vorig jaar heropende het Afrikamuseum in Tervuren. Al ver voor daarvoor daverde het in de media over de manier waarop het museum, quasi-modern Africamuseum genaamd, het koloniale verleden zou presenteren. Zoals de stichter, Leopold II, bedoeld had? Of met uitleg over de zwarte kanten van het verleden, ongeacht het koninklijk tintje?

België verbijsterd

09 mei 2018 Siebrand Krul

De Belgische begraafplaatsen uit de Eerste Wereldoorlog dreigen niet op de Unesco Werelderfgoedlijst te komen. Een adviesbureau van de VN-organisatie wijst het voorstel van de hand in een voorlopig advies, omdat oorlogserfgoed steeds gevoeliger ligt. Vlaanderen legt zich er niet bij neer en begint een tegenoffensief, zeker in dit herdenkingsjaar.

Ter ere van het honderdjarig einde van de Eerste Wereldoorlog nomineerde Vlaanderen samen met Wallonië en Frankrijk 139 gedenkplaatsen langs het 700 kilometer lange voormalige front. Er werd een dossier van ruim duizend pagina’s ingeleverd.
In januari gaf adviesbureau Icomos een negatief voorlopig advies over het voorstel, maakte de Vlaamse premier Bourgeois afgelopen week bekend. ‘Het dossier lijkt slachtoffer te worden van de beweging binnen Unesco-kringen die vinden dat conflict-gerelateerd erfgoed geen plaats heeft binnen de Unesco-conventie. Vlaanderen is daarbij op dezelfde muur gebotst bij de evaluatie van de Last Post-ceremonie in Ieper voor de Unesco-lijst van Immaterieel Erfgoed en bij het dossier om de Belgische oorlogspers op te nemen in het Memory of the World-register.’

 

De Belgische militaire begraafplaats bij Eppegem.

 

Geert Bourgeois: ‘Ze gaan ervan uit dat het dossier aan de oorlog gerelateerd is, maar dat is een misvatting. Het is een herdenkingsdossier, wat mensen bijeenbrengt voor verzoening’, zegt premier Bourgeois tegen de NOS. ‘Het is geen ode aan oorlog, geweld, haat. Integendeel, het is in teken van ‘Nooit meer oorlog’.’ Bourgeois sprak in het Vlaamse parlement van een eenzijdige visie, die geen oog heeft voor het unieke karakter van de plekken. ‘Het is voor het eerst in de geschiedenis dat er op een nieuwe manier werd omgegaan met de dood van soldaten: voor het eerst kregen soldaten een individueel graf’, legt hij uit. ‘Dat is toegepast op een systematische manier, ongeacht afkomst, rang, nationaliteit, cultuur, sociale klasse of overtuiging van de gesneuvelden.’

 

Tyne Cot, waar voornamelijk Australiërs liggen, op een voormalige Duitse stelling.

 

België heeft dertien vermeldingen op de Werelderfgoedlijst, zoals de Waalse mijnen, het historische centrum van Brugge en de kathedraal van Doornik. De meest recente toevoeging was de architectuur van Le Corbusier in 2016. Nederland heeft tien vermeldingen, waaronder de Waddenzee, de Beemster en het Rietveld-Schröderhuis in Utrecht.
Bourgeois heeft nog de hoop dat hij Icomos kan overtuigen voordat de organisatie een definitief advies geeft aan Unesco. Zo is er al een weerwoord van honderd pagina’s verstuurd. Bourgeois wijst er bijvoorbeeld op dat Auschwitz en Hiroshima eerder al op de lijst werden gezet.

 

De Duitse begraafplaats in Vladslo. In het Interbellum werden tientallen Duitse begraafplaatsen geruimd en de menselijke resten naar hier gebracht, uiteindelijk meer dan 25.000. Er staan de twee beroemde beelden van treurende ouders van Käthe Kolwitz, die haar zoon Peter meteen in het begin van de oorlog verloor.

 

Daarnaast wordt gepoogd de individuele lidstaten van de Werelderfgoedconferentie te overtuigen. Voor hen is een folder gemaakt in het Engels en Frans, daarnaast worden vertegenwoordigers uitgenodigd voor een informatiebezoek aan de grafvelden. Zij zullen een definitief oordeel vellen op de Unesco-bijeenkomst deze zomer. ‘We doen er alles aan’, stelt Bourgeois. ‘Maar als het advies negatief blijft, is het een dubbeltje op zijn kant.’ Unesco heeft namelijk nog nooit een negatief advies van Icomos in de wind geslagen.

(Openingsbeeld: De militaire begraafplaats te Lijssenthoek. Hier liggen voornamelijk geallieerde soldaten. Sinds kort is er een bezoekerscentrum.)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Friet voor de vogels

Terwijl ik dit boek in de tuin lees, hoor ik een groene halsbandparkiet. Kleurrijk voorbeeld van een stadsexoot, die zich, komend uit tropische bosgebieden, perfect heeft aangepast aan het koelere Europese stadsleven (in De Brusselse Neckstraat slapen er ’s avonds 4.000).

Lees verder

Kroniek

Ivanhoe

Tweehonderd jaar geleden, in 1819, creëerde Walter Scott een geheel nieuw literair genre, de historische roman. Met in de hoofdrol de held Ivanhoe. Hierna verschenen 'De Leeuw van Vlaanderen' van Hendrik Conscience, 'De drie musketiers' en 'Robin Hood'. Walter Scott verzon een figuur in een historische werkelijkheid. Zeker in de 19de eeuw speelde nationalistische elementen een belangrijke rol. Bij Ivanhoe zijn de Saksen de goeden, de (Franse) Normandiërs de kwaaierikken.

Lees verder

Heilige van de week

Rachel

15 januari(† ca. 1600 voor Chr.) Deze naam betekent in het Hebreeuws schaap. Rachel wordt genoemd in het Oude Testament. Op een dag komt er een jongen, Jakob, naar het dorp waar Rachel woont. Hij is verliefd op haar en wil met haar trouwen. Haar vader Laban wil dat Jakob eerst zeven jaar zijn kudde schapen hoedt. Jakob stemt toe.

Lees verder