Stelling

Gelukkig bestaat er geen buitenaards leven

Stem

Agenda

Gewapend met Schoonheid
Bij het zien van imposante kastelen, glimmende harnassen en dodelijke wapens denken we bijna altijd aan mannen. Maar wie macht en kracht alleen met ridders en mannelijkheid associeert, komt bedrogen uit. Op het Muiderslot is tot eind oktober de tentoonstelling ‘Gewapend met Schoonheid’ te zien waarin de machtsmiddelen van de vrouw, vaak onzichtbaar, maar des te voelbaarder, centraal staan.
Vergeten kroonprins
Vierhonderd jaar geleden werd Filips Willem van Oranje begraven in de Sint-Sulpitiuskerk te Diest. Naar aanleiding van dit jubileum is er een tentoonstelling samengesteld, die niet alleen enkele hoofdrolspelers van de Opstand belicht, maar ook het leven in en rond de Oranjestad zelf.

Beeld op zwart

09 mei 2018 S. Krul

Er is paniek uitgebroken bij een heleboel archief- en erfgoedinstellingen, heemkundekringen en oudheidkundige verenigingen in Nederland. Zo haalde Erfgoed ‘s -Hertogenbosch per direct 35.000 scans van anonieme foto’s en/of prentbriefkaarten offline. Vele vergelijkbare instellingen volgden dit voorbeeld, duizenden liefhebbers gedupeerd achterlatend. Wat is er aan de hand?

De directe aanleiding is een vonnis van de kantonrechter in Leiden. Op 5 april werd Erfgoed Leiden en Omstreken zwaar beboet voor het online publiceren van 25 anonieme prentbriefkaarten uit de jaren veertig en vijftig. Behalve een vergoeding van € 75 per foto, moet Erfgoed Leiden ook nog de proceskosten betalen (€ 12.511,23).
Erfgoed Leiden staat op het standpunt dat zij te goeder trouw heeft gehandeld: het zou gaan om anoniem gepubliceerde foto’s waarop het auteursrecht op grond van art. 38 Auteurswet door verloop van zeventig jaar na publicatie was vervallen. De kantonrechter oordeelde echter dat het niet gaat om anonieme foto’s omdat de fotograaf destijds een stempel met zijn naam gezet zou hebben op de exemplaren van de foto’s die hij aan de uitgever van de prentbriefkaarten beschikbaar stelde. Dat de prentbriefkaarten vervolgens zonder de naam van de fotograaf werden gepubliceerd, doet volgens de kantonrechter niet ter zake. Hij volgt de letter van de wet. Zo is er een geval bekend van een uitgever die een foto publiceerde van een fotograaf in het jaar waarin deze 75 jaar dood was. Toch volgde veroordeling, want in de kleine lettertjes staat: ’gerekend vanaf 31 december volgend op de sterfdatum’.

H.A. Voet, als exploitant van een antiquariaat gespecialiseerd in historische foto’s en ansichtkaarten, kocht in 1982 een collectie van vele duizenden opnamen van stads- en straatgezichten die J.F.H. Roovers (1912-2000) tussen 1935 en 1965 in Rotterdam en omgeving gemaakt had. Bij deze transactie verkreeg Voet ook het auteursrecht op deze opnamen. Momenteel is hij dus ook met succes bezig dit te gelde te maken. Dat Erfgoed Leiden uit voorzorg een regeling met auteursrechtenorganisatie Pictoright had gesloten (en waaraan zij jaarlijks € 12.5000 betaalt voor het online plaatsen van de tienduizenden foto’s waarvan de makers niet achterhaald kunnen worden) bood in dit geval geen soelaas.
Zo worden door één gewiekste handelaar met één juridische procedure de resultaten van vele jaren digitaliseringsbeleid tenietgedaan. Een groot deel van het met veel geld en moeite ontsloten en toegankelijk gemaakte cultureel erfgoed verdwijnt weer achter slot en grendel. De branchevereniging van archiefinstellingen Brain slaat alarm. Vraag is hoe lang de praktijk van de dagelijkse stortvloed van historisch materiaal op het internet kan worden geblokkeerd. Wordt vast en zeker vervolgd.
(Cor van der Heijden)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Innige relatie

Abdul Karim is pas 24 wanneer hij in 1887 uit Indië in Engeland aankomt als persoonlijke tafeldienaar van koningin Victoria. De vroegere assistent-klerk van de gevangenis in Agra promoveert spoedig tot privé-secretaris of Munshi van de keizerin van India herself; hij leert haar Urdu, instrueert Indiase zaken en wordt haar favoriete gezelschap.

Lees verder

Kroniek

Karl verliest zijn stad

Op 10 mei 1953, 65 jaar geleden, werd de Saksische stad Chemnitz hernoemd tot Karl-Marx-Stadt. Dat was een uitloper van het ‘Marx-jaar’ en ook, zo verklaarde ministerpresident Otto Grotewohl van de DDR, een hommage aan de sterke arbeideristische traditie van de stad. Naar de mening van al die arbeiders werd niet getaald.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder