Stelling

Onze oliedorst financiert onze wapenindustrie

Stem

Agenda

Elamieten, Parthen en Seleuciden
Al decennia leven Iran en het Westen onder gespannen politieke verhoudingen, hetgeen bijdraagt aan een relatief grote onbekendheid met de Iraanse oude cultuur. De expositie Iran, bakermat van de beschaving in het Drents Museum belicht in een razend tempo het historisch enorm rijke land.
Dames van de barok
Welke rol speelden vrouwelijke kunstenaars in het door mannen gedomineerde Italië tussen de late Renaissance en de Barok? Deze vraag onderzoekt het Museum voor Schone Kunsten Gent in zijn najaarstentoonstelling. Aan de hand van een vijftig-tal topwerken brengt het museum de cruciale rol van de vrouw in de Italiaanse schilderkunst van 1580 tot 1680 aan het licht.

Beeld op zwart

09 mei 2018 Siebrand Krul

Er is paniek uitgebroken bij een heleboel archief- en erfgoedinstellingen, heemkundekringen en oudheidkundige verenigingen in Nederland. Zo haalde Erfgoed ‘s -Hertogenbosch per direct 35.000 scans van anonieme foto’s en/of prentbriefkaarten offline. Vele vergelijkbare instellingen volgden dit voorbeeld, duizenden liefhebbers gedupeerd achterlatend. Wat is er aan de hand?

De directe aanleiding is een vonnis van de kantonrechter in Leiden. Op 5 april werd Erfgoed Leiden en Omstreken zwaar beboet voor het online publiceren van 25 anonieme prentbriefkaarten uit de jaren veertig en vijftig. Behalve een vergoeding van € 75 per foto, moet Erfgoed Leiden ook nog de proceskosten betalen (€ 12.511,23).
Erfgoed Leiden staat op het standpunt dat zij te goeder trouw heeft gehandeld: het zou gaan om anoniem gepubliceerde foto’s waarop het auteursrecht op grond van art. 38 Auteurswet door verloop van zeventig jaar na publicatie was vervallen. De kantonrechter oordeelde echter dat het niet gaat om anonieme foto’s omdat de fotograaf destijds een stempel met zijn naam gezet zou hebben op de exemplaren van de foto’s die hij aan de uitgever van de prentbriefkaarten beschikbaar stelde. Dat de prentbriefkaarten vervolgens zonder de naam van de fotograaf werden gepubliceerd, doet volgens de kantonrechter niet ter zake. Hij volgt de letter van de wet. Zo is er een geval bekend van een uitgever die een foto publiceerde van een fotograaf in het jaar waarin deze 75 jaar dood was. Toch volgde veroordeling, want in de kleine lettertjes staat: ’gerekend vanaf 31 december volgend op de sterfdatum’.

H.A. Voet, als exploitant van een antiquariaat gespecialiseerd in historische foto’s en ansichtkaarten, kocht in 1982 een collectie van vele duizenden opnamen van stads- en straatgezichten die J.F.H. Roovers (1912-2000) tussen 1935 en 1965 in Rotterdam en omgeving gemaakt had. Bij deze transactie verkreeg Voet ook het auteursrecht op deze opnamen. Momenteel is hij dus ook met succes bezig dit te gelde te maken. Dat Erfgoed Leiden uit voorzorg een regeling met auteursrechtenorganisatie Pictoright had gesloten (en waaraan zij jaarlijks € 12.5000 betaalt voor het online plaatsen van de tienduizenden foto’s waarvan de makers niet achterhaald kunnen worden) bood in dit geval geen soelaas.
Zo worden door één gewiekste handelaar met één juridische procedure de resultaten van vele jaren digitaliseringsbeleid tenietgedaan. Een groot deel van het met veel geld en moeite ontsloten en toegankelijk gemaakte cultureel erfgoed verdwijnt weer achter slot en grendel. De branchevereniging van archiefinstellingen Brain slaat alarm. Vraag is hoe lang de praktijk van de dagelijkse stortvloed van historisch materiaal op het internet kan worden geblokkeerd. Wordt vast en zeker vervolgd.
(Cor van der Heijden)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Roomse wonderkamer

‘De verscheidenheid aan historische getuigenissen is vrijwel onbeperkt. Alles wat de mens zegt of schrijft, alles wat hij maakt of aanraakt, kan en moet ons iets over hem vertellen’. Die passage uit Geschiedenis als ambacht, het essay van de Franse historicus en Annales-stichter Marc Bloch, weerklinkt als een riedel na lectuur van dit alleraardigst boek(je).

Lees verder

Kroniek

Zijn garnalen vis?

Op 12 oktober 1928, negentig jaar geleden, doet de kantonrechter te Lemmer uitspraak in de zaak tegen de Lemster vissers, die vervolgd waren omdat zij garnalen buiten de afslag om verkocht hadden. Dat mag niet, zo wordt gezegd, want de gemeenteverordening bepaalt dat alle vis aan de afslag moet worden verkocht. De betrokken vissers zijn van rechtsvervolging ontslagen, omdat, zo zegt de kantonrechter, de garnaal geen vis is.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder