Stelling

Moeten vakbonden niet radicaler worden?

Stem

Agenda

Welluidend erfgoed
Bij de naam Gilbert d’Haen gaat er niet onmiddellijk een belletje rinkelen. Nochtans hebben veel Vlamingen – in het bijzonder ouderen – werk van de Antwerpse fotograaf (geb. 1932) gezien. Vooral in de jaren zestig verschenen zijn foto’s in katholieke publicaties in Vlaanderen. Hij maakte talloos veel communieportretten en huwelijksreportages. In 2012 schonk hij 280.000 negatieven aan het Antwerpse Fotomuseum.
Bakermat van de beschaving
Het is alsof je rondstruint in een sprookjesachtige bazaar in Isfahan en stuit op allerlei exclusieve koopwaar. In de tentoonstelling Iran – Bakermat van de beschaving sta je oog in oog met 200 unieke vondsten uit Iran. Aan de hand van kleitabletten met spijkerschrift, gouden drinkbekers en sieraden, bronzen wapens en prachtig beschilderd aardewerk volg je het spoor van de geschiedenis van een van de oudste en meest bijzondere culturen ter wereld.

Scheepswerf geeft moed op

16 april 2018 S. Krul

Een onophoudelijke stroom klachten van buurtbewoners heeft een eind gemaakt aan scheepswerf Koning William in Amsterdam. De familie Kerkelaan is moegestreden, ook door de onwil van gemeente en politie om de historische werf in stand te houden. En dat terwijl in 1997 voor liefst een miljoen gulden is geïnvesteerd om het bedrijf naar de nieuwe milieunormen aan te passen.

Tot december hield Coen Kerkelaan (71) de boel draaiende op Koning William. Hij begon als ambitieuze 25-jarige in 1971 de scheepswerf aan de Hoogte Kadijk. Hij wijst naar een zwart-witprent aan de wand van zijn voormalig kantoortje. ‘Zie je dat onkruid in dat hoekje? Op het hele terrein stond het zo hoog. De gemeente wilde dat er weer leven in de werf werd geblazen.’ Met zoons Vincent en Mitchel en twee andere medewerkers beheerde Kerkelaan de scheepswerf sindsdien 46 jaar. Maar hij zag nu geen andere toekomst meer dan de boel te verkopen. ‘Er waren constant klachten uit de buurt over geluidsoverlast. Elke week stond er iemand van de milieudienst voor de deur, of een politieauto. Werken werd onmogelijk. Vergelijk het maar met een toko in de stad. Als de buren daar niet blij met je zijn, dan leg je het af hoor.’

 

De Hoogte Kadijk op een foto van Jacob Olie. (Stadsarchief)

 

Van de investering van 1997 sponserde de gemeente een kwart, maar desondanks bleven omwonenden klagen. De werkzaamheden op de werf mochten niet meer dan 75 decibel geluid veroorzaken, eisten zij. Een scheepswerf vlakbij? Leuk, maar graag geen geluid, geen geurtjes, geen stof, geen verkeer. Lastig, legt Kerkelaan uit: ‘Geluid wordt gemeten in golfbewegingen. Stel dat wij met een moker op een plaat slaan. Op het moment van die klap wordt het topje van de geluidsgolf met een tiende overschreden. Daar gingen die klachten over. Lekker dan! Je hoort dat maar een halve seconde. En we deden het niet voor negen uur ’s ochtends.’
Een groep van veertig bewoners daagde de werf in 2011 voor het gerecht. De zaak kwam tot de Raad van State, maar die besloot dat de Koning William werf door mocht gaan.
Kerkelaan heeft de lijst met namen nog: ‘Deze veertig wilden me weg hebben. Zelfs de eigenaar van de werf hier tegenover, ’t Kromhout, staat erop.’ De voormalig eigenaar meent goed te weten wie precies klaagden over zijn werf. ‘Die oude Amsterdammers hebben er geen last van gehad. Het zijn die nieuwe. Eerst denken ze: goh, wat romantisch, zo’n scheepswerf. Maar dan komt er geluid uit en is het opeens niet leuk meer.’

 

 

In 1986 stond de gemeente woningbouw toe in het gebied rondom de werf en mochten er woonboten komen bij de scheepshelling. ‘Het was levensgevaarlijk,’ zegt Kerkelaan. ‘Je gaat toch ook geen huis bouwen aan het einde van de Bulderbaan op Schiphol. Wij moesten gedwongen maatregelen nemen, airbags plaatsen voor als er iets mis zou gaan. Maar als er een schip te water gaat en een woonark in vliegt, dan helpt zo’n maatregel niet. Het was volkomen onveilig, maar de gemeente gedoogde het.’
Rond 1650 lagen er zeker tweehonderd scheepswerven tussen de Hoogte Kadijk en de Dam. De ¬Koning William werf was een van de laatste. Nog wel in functie zijn Bierenbroodspot in de Haarlemmerbuurt en de Kromhoutwerf aan de Hoogte Kadijk.
Bierenbroodspot bestaat sinds 1627 en is daarmee mogelijk de oudste scheepswerf van Amsterdam.
Kerkelaan verloor de gemeente ook nog eens als klant. ‘Amsterdam heeft honderd boten,’ zegt Kerkelaan. ‘Om te baggeren bijvoorbeeld. Die verdeelden ze over drie werven. Op een gegeven moment stopten ze bij ons. Ze zouden een voorbeeldfunctie hebben en wilden niet geassocieerd worden met geluidsoverlast. Dan valt er werk weg.’ Het ervaren onrecht zit hem nog steeds hoog: ‘De gemeente subsidieert de Kromhoutwerf hiertegenover ook. Daar hebben wij altijd last van gehad.’
De 71-jarige Amsterdammer lijkt nogal eens terug te verlangen naar het simpeler leven in vroegere tijden. ‘Als je destijds een bout nodig had, reed je verderop naar het magazijn. Auto aan de kant van de weg. Dat kan niet meer. Kost gelijk vijf piekies met dat nieuwe parkeerbeleid. De gemeente had eigenlijk in 1998 moeten zeggen: ‘Hier heb je je centjes en ga maar weg’. Dat had ze een kwart miljoen gulden bespaard.’

 

De oude electriciteitscentrale aan de Hoogte Kadijk.

 

De Koning William scheepswerf repareerde schepen tot veertig meter, een formaat dat volgens Kerkelaan nu niet meer in de stad wordt bediend. ‘Op de werven die nog in functie zijn, is het meer doe-het-zelfwerk. En voor kleine scheepjes. Ik heb al woonbootbewoners horen zeggen: ‘Waar moeten we nou heen?’ Die zullen naar Zaandam moeten. Daar gaat alles heen.’ Zoon Mitchel Kerkelaan (50) vindt het jammer dat het nu voorbij is door het besluit van zijn vader om te verkopen. ‘Ik weet niet beter. Ik liep hier als klein jongetje al rond, maar het wordt je gewoon onmogelijk gemaakt.’ Zelf had Kerkelaan senior ook best nog even verder willen gaan. ‘Waarom niet? Natuurlijk vind ik het jammer, maar ik hoop voor de buurt dat ze nu rustig kunnen leven.’
De Koning William wordt door twee partijen verdeeld. Bootservice Amsterdam is van plan op een deel van het terrein een werf voor kleine elektrische boten in te richten. Daaromheen laat Hubstudios negentig appartementen bouwen. Tien ervan zijn voor 55-plussers, in de 80 andere komen studenten en starters met wooncontracten van maximaal vijf jaar.
(Parool/Tessa Thepen)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Vlaanderens mooisten

Irene Smets schreef een verbazend boek voor hen die menen dat het Vlaamse erfgoed wordt verkwanseld. Wat een enorme rijkdom aan woongebouwen! En over het algemeen prima onderhouden. Daar schuilt niet alleen een dikke portemonnee achter, maar ook liefde voor historisch cultuurgoed.

Lees verder

Kroniek

Eerste hitparade

Discjockeys, radiozenders zijn ermee vergeven. Soms lijkt het alsof de ‘plaatjesdraaier’ belangrijker is dan de muziek. 69 Jaar geleden, op zaterdag 2 juli 1949, was dat wel anders. Toen presenteerde Jaap Albert Louis Sidney (‘Pete’) Felleman de allereerste hitparade op de Nederlandse radio, simpelweg ‘Hitparade’ genaamd.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder