Stelling

Excuses maken voor het (verre) verleden is onzinnig.

Stem

Agenda

Rotterdamse 'beroepsouwehoer'
Hallo, meneer de Uil - Waar brengt u ons naartoe? - Naar Fabeltjesland? - Eh, ja, naar Fabeltjesland. Velen zullen deze woorden van het kinderprogramma de Fabeltjeskrant kennen. De eerste afleveringen met Meneer de Uil en de andere dieren uit Fabeltjesland stammen uit 1968. Het programma werd inclusief herhalingen tot 1993 uitgezonden. Jong en oud voor de buis: ongekend.
Alex – De Kunst van Jacques Martin
Van alle helden die het pantheon van de stripwereld bevolken, is Alex een van de meest bijzondere personages. In 2018 viert Alex zijn zeventigjarige bestaan. Op 16 september 1948 was hij voor het eerst te zien in het weekblad Kuifje. Sindsdien werden twaalf miljoen albums verkocht met vertalingen naar vijftien talen. Al die tijd droeg hij eerlijkheid en rechtvaardigheid hoog in het vaandel, idealen die zijn geestelijke vader zeer dierbaar waren.

De rijkste vrouw

16 april 2018 S. Krul

De Amsterdamse Elisabeth Tiellens, geboren in 1652 en gestorven in 1724, was in de Gouden Eeuw de rijkste vrouw. Elisabeth was de oudste dochter van de zijdelakenkoopman Michiel Tiellens (1620-1679) en Catharina van der Ghiessen (1626-1671). Het fortuin kwam van Catharina’s vader, de zeepzieder Philips van der Ghiessen. Bij haar overlijden in 1724 liet Elisabeth het onwaarschijnlijke vermogen na van 1.900.000 gulden, nu zo’n zestien miljoen euro, 6.365 jaarlonen van een ambachtsman.

In 1675 trouwde Elisabeth met de koopman en reder Benjamin Poulle, de trotse bezitter van de nog bestaande buitenplaats Gunterstein aan de Vecht bij Breukelen. In 1691 kocht het echtpaar de heerlijke rechten van het landgoed Berkenrode bij Heemstede. Op de fundamenten van het oude kasteel aldaar lieten zij een fraaie buitenplaats bouwen. Tien jaar later overleed Poulle waardoor de nog steeds kinderloze Elisabeth zich vrouwe van Gunterstein, Tienhoven en Berkenrode mocht noemen. In 1713 hertrouwde zij op 61-jarige leeftijd met de weduwnaar Jan Trip (1664-1732), een zeer invloedrijk man in zijn dagen, die liefst vijftien keer het ambt van burgemeester van Amsterdam heeft bekleed.

 

Elisabeth Tiellens geschilderd door Nicolaes Maes in 1677.

 

Met haar nalatenschap van 1.900.000 gulden neemt zij de derde plaats in op de door Kees Zandvliet samengestelde lijst van ‘De 250 rijksten van de Gouden Eeuw’. Alleen de familie Oranje en Hans Willem Bentinck (1649-1709), de vertrouweling van Willem III, gaan haar voor met een geschat vermogen van respectievelijk 25 en 11 miljoen gulden. Zandvliet heeft berekend dat omstreeks 1700 200.000 gulden vergelijkbaar is met 1,7 miljoen euro nu. Anders gezegd, de nalatenschap van Elisabeth is dus grofweg gelijk aan ruim 16 miljoen euro, die van stadhouder-koning Willem III, die in 1702 overleed, aan 212 miljoen euro. Maar op zich zeggen deze getallen weinig, omdat het ons niets vertelt over de koopkracht.

 

Het nog bestaande buitenhuis Gunterstein.

 

In Holland verdiende een ambachtsman in 1700 zo’n 300 gulden per jaar. Een vermogen van 1.900.000 gulden stond dus globaal gelijk aan 6.365 van dergelijke jaarlonen. Heden ten dage verdient een vergelijkbare ambachtsman minstens 21.000 euro per jaar. Op deze manier gerekend is een vermogen van 200.000 gulden gelijk aan ruim 14 miljoen euro nu. Elisabeth liet dus geen 16 maar 133 miljoen euro na; prins Willem III zelfs 1,75 miljard euro.
Ik verwijs graag naar het in 2006 uitgegeven boek van Zandvliet getiteld De 250 rijksten van de Gouden Eeuw. Kapitaal, macht, familie en levensstijl. Daarin
Staat te lezen dat Louis de Geer, Louis Trip en Elias Trip in de toptienlijst de nummers 4, 7 en 8 innemen. Elisabeth mocht hen tot haar familie rekenen.
(Ben Speet)

(Openingsbeeld: Het goed Berkenrode.)

 

Lees nog meer boeiende geschiedenisverhalen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Drinken, slapen, praten, lachen en huilen

Een boek van bijna vijfhonderd bladzijden over drieëneenhalve eeuw geschiedenis van de Amsterdamse herbergen is, dat zal duidelijk zijn, niet een boek dat men in één adem uitleest. Hell moet over een engelengeduld beschikken omdat hij zich als een mol door tientallen meters archiefstukken van diverse herkomst heeft moeten vreten op zoek naar bruikbare gegevens.

Lees verder

Kroniek

Willeskop eigen baas

Tweehonderd jaar geleden, op 30 september 1818 krijgt Willeskop zelfstandigheid en een eigen wapen. Wat een eer, zeker vergeleken met tegenwoordig: het buurtschap Willeskop ligt verdeeld in de gemeenten Montfoort en Oudewater. Het telt wat boerderijen en huizen langs de N228. Maar Willeskop was van 1818 tot 1989 een zelfstandige gemeente.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder