Stelling

De Britten blijven Europees - als het hun zo uitkomt

Stem

Agenda

Stalins dood
Nadat Josef Stalin in maart 1953 bewusteloos wordt aangetroffen in zijn datsja, reageert de resterende top van de Communistische Partij als verlamd. Niemand durft er een dokter bij te halen, wat ook lastig zou zijn, want Stalin heeft al zijn dokters laten verbannen. In het machtsvacuüm dat ontstaat, probeert iedereen vooral zijn eigen hachje te redden. Op meesterlijke wijze verfilmd.
Noorderkempenfeest
Tien gemeenten in de Belgische Noorderkempen doen dit jaar mee aan Erfgoeddag en presenteren trots hun rijkdom. Thema is 'Kiezen'. Deelnemers zijn Arendonk, Beerse, Hoogstraten, Kasterlee, Merksplas, Oud-Turnhout, Ravels, Rijkevorsel, Turnhout en Vosselaar. Er zijn tentoonstellingen, vertellingen, muziek, films, demonstraties, dans, rondleidingen. Tal van musea, heemkundige kringen en verenigingen zetten hun erfgoed in de kijker.

De rijkste vrouw

16 april 2018 S. Krul

De Amsterdamse Elisabeth Tiellens, geboren in 1652 en gestorven in 1724, was in de Gouden Eeuw de rijkste vrouw. Elisabeth was de oudste dochter van de zijdelakenkoopman Michiel Tiellens (1620-1679) en Catharina van der Ghiessen (1626-1671). Het fortuin kwam van Catharina’s vader, de zeepzieder Philips van der Ghiessen. Bij haar overlijden in 1724 liet Elisabeth het onwaarschijnlijke vermogen na van 1.900.000 gulden, nu zo’n zestien miljoen euro, 6.365 jaarlonen van een ambachtsman.

In 1675 trouwde Elisabeth met de koopman en reder Benjamin Poulle, de trotse bezitter van de nog bestaande buitenplaats Gunterstein aan de Vecht bij Breukelen. In 1691 kocht het echtpaar de heerlijke rechten van het landgoed Berkenrode bij Heemstede. Op de fundamenten van het oude kasteel aldaar lieten zij een fraaie buitenplaats bouwen. Tien jaar later overleed Poulle waardoor de nog steeds kinderloze Elisabeth zich vrouwe van Gunterstein, Tienhoven en Berkenrode mocht noemen. In 1713 hertrouwde zij op 61-jarige leeftijd met de weduwnaar Jan Trip (1664-1732), een zeer invloedrijk man in zijn dagen, die liefst vijftien keer het ambt van burgemeester van Amsterdam heeft bekleed.

 

Elisabeth Tiellens geschilderd door Nicolaes Maes in 1677.

 

Met haar nalatenschap van 1.900.000 gulden neemt zij de derde plaats in op de door Kees Zandvliet samengestelde lijst van ‘De 250 rijksten van de Gouden Eeuw’. Alleen de familie Oranje en Hans Willem Bentinck (1649-1709), de vertrouweling van Willem III, gaan haar voor met een geschat vermogen van respectievelijk 25 en 11 miljoen gulden. Zandvliet heeft berekend dat omstreeks 1700 200.000 gulden vergelijkbaar is met 1,7 miljoen euro nu. Anders gezegd, de nalatenschap van Elisabeth is dus grofweg gelijk aan ruim 16 miljoen euro, die van stadhouder-koning Willem III, die in 1702 overleed, aan 212 miljoen euro. Maar op zich zeggen deze getallen weinig, omdat het ons niets vertelt over de koopkracht.

 

Het nog bestaande buitenhuis Gunterstein.

 

In Holland verdiende een ambachtsman in 1700 zo’n 300 gulden per jaar. Een vermogen van 1.900.000 gulden stond dus globaal gelijk aan 6.365 van dergelijke jaarlonen. Heden ten dage verdient een vergelijkbare ambachtsman minstens 21.000 euro per jaar. Op deze manier gerekend is een vermogen van 200.000 gulden gelijk aan ruim 14 miljoen euro nu. Elisabeth liet dus geen 16 maar 133 miljoen euro na; prins Willem III zelfs 1,75 miljard euro.
Ik verwijs graag naar het in 2006 uitgegeven boek van Zandvliet getiteld De 250 rijksten van de Gouden Eeuw. Kapitaal, macht, familie en levensstijl. Daarin
Staat te lezen dat Louis de Geer, Louis Trip en Elias Trip in de toptienlijst de nummers 4, 7 en 8 innemen. Elisabeth mocht hen tot haar familie rekenen.
(Ben Speet)

(Openingsbeeld: Het goed Berkenrode.)

 

Lees nog meer boeiende geschiedenisverhalen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Vlaamse frontbeweging

De pamfletten die de Vlaamse Frontbeweging gedurende de Eerste Wereldoorlog achter de frontlinie verspreidde, worden geregeld aangehaald in de geschiedschrijving van de Vlaamse Beweging. Alle bewaarde druksels worden in dit boek integraal gepubliceerd, elk voorzien van een deftige inleiding en een ruim voorafgaande situering van de context van deze open brieven.

Lees verder

Kroniek

Von Richthofen valt

Op 21 april 1918, honderd jaar geleden, kan Manfred Freiherr von Richthofen zijn tachtigste vijandelijk toestel neerhalen. Zijn eskader dat inmiddels zijn naam draagt, is in de nabijheid van Vaux-sur-Somme verwikkeld geraakt in een luchtgevecht met geallieerde vliegtuigen. Bij het achtervolgen van een Canadeze jachtvlieger wordt de Rode Baron door een schot in zijn borst dodelijk getroffen. Of de kogel van een tweede Canadeze jager kwam, of van Australisch luchtafweergeschut, is nooit duidelijk geworden.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder