Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Karakteristiek kavelland

05 maart 2018 Siebrand Krul

Door de eeuwen heen is het Nederlandse landschap ingepolderd, opgehoogd, afgegraven, onder water gezet, drooggemaakt, bedijkt en verkaveld. Van oudsher is landbouw de drijvende kracht achter deze inrichtingsprocessen. De Agrarische landschappenkaart die de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed online zette, brengt dat proces in beeld. De kaart laat zich lezen als een geschiedenisboek.

Je ontdekt een schat aan informatie over zaken als bevolkingstoename en -afname, veranderingen in grondbezit en waterhuishouding, verschillende manieren van agrarisch gebruik, verkavelingstypen en eigendomssituaties.
Zo is de 17de-eeuwse droogmakerij de Beemster sinds 1999 werelderfgoed vanwege de bijzondere schoonheid, rationele opzet, rechte lijnen en openheid van het landschap. De Agrarische landschappenkaart toont alle droogmakerijen in combinatie met de gemalen en molens waarmee de droogmaking tot stand is gekomen. Een ander oer-Hollands schouwspel zijn de uitgestrekte, smalle kavels van middeleeuwse veenweide-ontginningen. De veenpakketten verdwijnen in een rap tempo en ingrijpen om (verdere) bodemdaling tegen te gaan, is onontkoombaar, al verzetten met name de boeren zich daar fel tegen omdat zij dan in hun bedrijfsvoering worden belemmerd.

 

Kaart van de Beemster na de drooglegging, Pieter van der Keere, 1617. (Rijksmuseum)

De kaart laat zien waar en in welke vorm deze karakteristieke landschappen nog wel zijn te vinden. Ook bundelt de kaart voor het eerst alle grootschalige landinrichtingsprojecten van de 20ste eeuw. Ten slotte ontsluit de kaart de kadastrale kaarten van de periode 1811-1832. Deze waren tot vorig jaar te vinden op de website WatWasWaar. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft deze omvangrijke collectie overgenomen.

 

De Beemster in 1606, voor de drooglegging. (Nationaal Archief)

 

Naar een digitale landschapsatlas
Deze kaart biedt inspiratie voor nieuwe inrichtingsplannen in gebieden die continu veranderen door onder meer schaalvergroting, energietransitie en ruimtelijke druk vanuit steden en industriegebieden. Ook is het een wetenschappelijke kennisbron voor historici, archeologen en historisch geografen.
De kaart is te vinden op www.landschapinnl.nl. Op deze website publiceert de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed thematische kaarten die laten zien hoe het Nederlandse cultuurlandschap zich heeft gevormd. Al eerder verschenen kaarten over verstedelijking, verdedigingswerken en groen erfgoed. Al deze kaarten zijn volop in ontwikkeling en worden regelmatig met nieuwe informatie uitgebreid.
Zie ook www.collectienederland.nl

(Openingsbeeld: Kaartbeeld ten noorden van Gouda.)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder