Stelling

Erdogan-nationalisme is niet erger dan Trump-nationalisme

Stem

Agenda

Weg naar de stad
Als hoofdstad van de Europese Unie telt het stedelijk gebied Brussel op dit moment 1,8 miljoen inwoners. Met 180 nationaliteiten is het met recht een wereldstad. De tentoonstelling Gastvrij Brussel? / Bruxelles terre d’accuil? in het Joods Museum van België belicht de geschiedenis en actualiteit van de Brusselse migratie.
Dansen met de vijand
De Joodse Roosje Glaser is een jonge vrijgevochten vrouw: mooi, sportief, uitdagend, intelligent en ambitieus. Ze is een succesvolle danseres. Tijdens de eerste jaren van de oorlog probeert Roosje haar beroemde dansschool lang overeind te houden en ze trekt zich zo min mogelijk aan van anti-Joodse maatregelen. Dan wordt ze verraden door zowel haar ex-man als door haar minnaar, en wordt gedeporteerd.

Vechten voor de paus

12 februari 2018 skrul

Een grote groep Belgen, zo’n 1.700, trok in de jaren 1860 naar de Pauselijke Staten, een gebied in Midden-Italië waar de paus soeverein was. Pius IX (1848-1878) werd daar in het defensief gedrongen door Victor Emanuel II (1820-1878) en Giuseppe Garibaldi (1807-1882) in hun strijd voor de eenmaking van Italië.

De paus kon onvoorwaardelijk rekenen op vele vrijwilligers, zowel boerenzonen als adellijke jonkheren, vooral uit Frankrijk, Nederland en België. Zij werden zoeaven genoemd en konden, dankzij de steun van het Franse leger van Napoleon III (1808-1873), de paus enige jaren beschermen tegen Garibaldi’s roodhemden. Hun grootste overwinning was die in Mentana, een twintigtal kilometer ten noordoosten van Rome, op 3 november 1867. Drie jaar later viel Rome toch en trok de paus zich terug in zijn Vaticaan. De overlevende zoeaven keerden weer naar huis. Ze koesterden hun heldenrol en bleven de paus trouw.

 

 

Voor de Stoel

In het zelfde jaar 1870, op 6 november, al zag Pro Petri Sedi, Latijn voor ‘Voor de Stoel van Petrus’, het licht. Deze vereniging richtte zich tot de oud-zoeaven en hun afstammelingen en later tot alle pauselijk gedecoreerden. Eind 2017 droeg ze haar archief, inclusief het eigen tijdschrift, over aan KADOC, het katholieke documentatiecentrum in Leuven. Het overstijgt evenwel de eigen werking en omvat een brede documentatie over de zoeaven, niet alleen de Belgische: boeken en tijdschriften (onder meer het Franse L’Avant Garde. Bulletin des zouaves pontificaux, vanaf 1895), platen en prenten, foto’s (onder meer zoeavenportretten) en zelfs kledij en wapens. KADOC zal het archief toegankelijk maken en wil het fenomeen van de ‘pauselijke soldaten’ (en bij uitbreiding Belgen in buitenlandse legers) verder kenbaar maken en het onderzoek erover stimuleren.
En er is meer: KADOC bereidt tegen 2020 – 150 jaar na de val van Rome – een tentoonstelling voor over de zoeaven. Het KADOC staat open voor meer documenten over de zoeaven.

(Openingsbeeld: Het zoeavenkamp bij Rocca di Papa, ten zuiden van Rome, 1868.)

Een zoeaaf getekend door Vincent van Gogh in 1888.

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Rosa Luxemburg van Hoorn

‘Het is niet nodig te hopen om te ondernemen noch te slagen om te volharden’. Deze gevleugelde uitspraak dringt zich op bij kennismaking met dit strijdbare leven. Tegen een overmacht van ‘linkse verraders’ en ‘rechtse onderdrukkers’ houdt Trien de revolutionaire strijd hoog. Tegen de argwaan van haar omgeving in propageert ze ijverig gezinsplanning als noodzakelijke weg naar emancipatie.

Lees verder

Kroniek

Rusland Gregoriaans

Honderd jaar geleden, op 14 februari 1918, voerde als een van de laatste landen ook Rusland de Gregoriaanse kalender in, zo’n 340 jaar nadat de paus met die naam de kalenderafwijking in de Juliaanse kalender had rechtgezet. De christelijke kalender moet, om het seizoensritme (‘tropische kalender’) secuur te volgen, schrikkeljaren gebruiken voor correctie. De Gregoriaanse kalender doe dat beter dan de Juliaanse. Als een land overstapte, sloeg het meteen een aantal dagen over, in het begin tien, bij de Russen al dertien.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder