Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Vechten voor de paus

12 februari 2018 Siebrand Krul

Een grote groep Belgen, zo’n 1.700, trok in de jaren 1860 naar de Pauselijke Staten, een gebied in Midden-Italië waar de paus soeverein was. Pius IX (1848-1878) werd daar in het defensief gedrongen door Victor Emanuel II (1820-1878) en Giuseppe Garibaldi (1807-1882) in hun strijd voor de eenmaking van Italië.

De paus kon onvoorwaardelijk rekenen op vele vrijwilligers, zowel boerenzonen als adellijke jonkheren, vooral uit Frankrijk, Nederland en België. Zij werden zoeaven genoemd en konden, dankzij de steun van het Franse leger van Napoleon III (1808-1873), de paus enige jaren beschermen tegen Garibaldi’s roodhemden. Hun grootste overwinning was die in Mentana, een twintigtal kilometer ten noordoosten van Rome, op 3 november 1867. Drie jaar later viel Rome toch en trok de paus zich terug in zijn Vaticaan. De overlevende zoeaven keerden weer naar huis. Ze koesterden hun heldenrol en bleven de paus trouw.

 

 

 

Voor de Stoel

In het zelfde jaar 1870, op 6 november, al zag Pro Petri Sedi, Latijn voor ‘Voor de Stoel van Petrus’, het licht. Deze vereniging richtte zich tot de oud-zoeaven en hun afstammelingen en later tot alle pauselijk gedecoreerden. Eind 2017 droeg ze haar archief, inclusief het eigen tijdschrift, over aan KADOC, het katholieke documentatiecentrum in Leuven. Het overstijgt evenwel de eigen werking en omvat een brede documentatie over de zoeaven, niet alleen de Belgische: boeken en tijdschriften (onder meer het Franse L’Avant Garde. Bulletin des zouaves pontificaux, vanaf 1895), platen en prenten, foto’s (onder meer zoeavenportretten) en zelfs kledij en wapens. KADOC zal het archief toegankelijk maken en wil het fenomeen van de ‘pauselijke soldaten’ (en bij uitbreiding Belgen in buitenlandse legers) verder kenbaar maken en het onderzoek erover stimuleren.
En er is meer: KADOC bereidt tegen 2020 – 150 jaar na de val van Rome – een tentoonstelling voor over de zoeaven. Het KADOC staat open voor meer documenten over de zoeaven.

(Openingsbeeld: Het zoeavenkamp bij Rocca di Papa, ten zuiden van Rome, 1868.)

Een zoeaaf getekend door Vincent van Gogh in 1888.

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder