Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Rosa Luxemburg van Hoorn

12 februari 2018 Siebrand Krul

‘Het is niet nodig te hopen om te ondernemen noch te slagen om te volharden’. Deze gevleugelde uitspraak dringt zich op bij kennismaking met dit strijdbare leven. Tegen een overmacht van ‘linkse verraders’ en ‘rechtse onderdrukkers’ houdt Trien de revolutionaire strijd hoog. Tegen de argwaan van haar omgeving in propageert ze ijverig gezinsplanning als noodzakelijke weg naar emancipatie.

Trien de Haan (Hauwert 1891-Hoorn 1986) krijgt met dit verrassende boek een plaats tussen de vele namen van het opkomend socialisme. Na een jeugd van ‘nette armoe’ en maatschappelijke betrokkenheid raakt zij door haar huwelijk met Bart de Haan, Friese volgeling van Domela Nieuwenhuis, aangestoken door het revolutionaire socialisme. Ze wordt activist en spoort haar seksegenoten aan in beweging te komen. Ze speelt een bepalende rol in de Revolutionair Socialistische Partij van Henk Sneevliet. Als vanzelfsprekend gaat ze tijdens de oorlog in het verzet maar belandt door verraad in Ravensbrück. Beschadigd naar lichaam en geest vat ze de strijd na de oorlog weer op, maar de revolutie blijft uit. Ook de seksuele hervorming vordert maar moeizaam. Waarschijnlijk is de Koude Oorlog er debet aan dat haar, linkse activist, lange tijd een verzetspensioen wordt onthouden en uiteindelijk moeizaam gegund. De jaren gaan tellen, haar strijdbare geest verflauwt om na bijna 95 jaar, uitgeblust, te doven.
Bart Lankester heeft met volhardend speurwerk in een imposante hoeveelheid bronnen het leven van zijn oudtante knap gereconstrueerd. Daarbij hielp dat Trien, deze selfmade revolutionair, ook zelf het woord en de pen hanteerde. Het is een integere schets geworden van een integere vrouw aan wie, ‘gelouterd en veredeld’ door kampervaring en tegenslag, haat vreemd was: een baken van grootmoedigheid in een benauwd en benepen Nederland.
[Jan van der Meer]

Bart Lankester
Kom vrouwen, aangepakt! De revolutie van socialiste Trien de Haan
Prometheus, Amsterdam 2017
344 blz., € 24,99 ISBN 978 90 351 4381 4

Lees nog veel meer recensies van interessante geschiedenisboeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder