Stelling

Erdogan-nationalisme is niet erger dan Trump-nationalisme

Stem

Agenda

Weg naar de stad
Als hoofdstad van de Europese Unie telt het stedelijk gebied Brussel op dit moment 1,8 miljoen inwoners. Met 180 nationaliteiten is het met recht een wereldstad. De tentoonstelling Gastvrij Brussel? / Bruxelles terre d’accuil? in het Joods Museum van België belicht de geschiedenis en actualiteit van de Brusselse migratie.
Dansen met de vijand
De Joodse Roosje Glaser is een jonge vrijgevochten vrouw: mooi, sportief, uitdagend, intelligent en ambitieus. Ze is een succesvolle danseres. Tijdens de eerste jaren van de oorlog probeert Roosje haar beroemde dansschool lang overeind te houden en ze trekt zich zo min mogelijk aan van anti-Joodse maatregelen. Dan wordt ze verraden door zowel haar ex-man als door haar minnaar, en wordt gedeporteerd.

Rosa Luxemburg van Hoorn

12 februari 2018 skrul

‘Het is niet nodig te hopen om te ondernemen noch te slagen om te volharden’. Deze gevleugelde uitspraak dringt zich op bij kennismaking met dit strijdbare leven. Tegen een overmacht van ‘linkse verraders’ en ‘rechtse onderdrukkers’ houdt Trien de revolutionaire strijd hoog. Tegen de argwaan van haar omgeving in propageert ze ijverig gezinsplanning als noodzakelijke weg naar emancipatie.

Trien de Haan (Hauwert 1891-Hoorn 1986) krijgt met dit verrassende boek een plaats tussen de vele namen van het opkomend socialisme. Na een jeugd van ‘nette armoe’ en maatschappelijke betrokkenheid raakt zij door haar huwelijk met Bart de Haan, Friese volgeling van Domela Nieuwenhuis, aangestoken door het revolutionaire socialisme. Ze wordt activist en spoort haar seksegenoten aan in beweging te komen. Ze speelt een bepalende rol in de Revolutionair Socialistische Partij van Henk Sneevliet. Als vanzelfsprekend gaat ze tijdens de oorlog in het verzet maar belandt door verraad in Ravensbrück. Beschadigd naar lichaam en geest vat ze de strijd na de oorlog weer op, maar de revolutie blijft uit. Ook de seksuele hervorming vordert maar moeizaam. Waarschijnlijk is de Koude Oorlog er debet aan dat haar, linkse activist, lange tijd een verzetspensioen wordt onthouden en uiteindelijk moeizaam gegund. De jaren gaan tellen, haar strijdbare geest verflauwt om na bijna 95 jaar, uitgeblust, te doven.
Bart Lankester heeft met volhardend speurwerk in een imposante hoeveelheid bronnen het leven van zijn oudtante knap gereconstrueerd. Daarbij hielp dat Trien, deze selfmade revolutionair, ook zelf het woord en de pen hanteerde. Het is een integere schets geworden van een integere vrouw aan wie, ‘gelouterd en veredeld’ door kampervaring en tegenslag, haat vreemd was: een baken van grootmoedigheid in een benauwd en benepen Nederland.
[Jan van der Meer]

Bart Lankester
Kom vrouwen, aangepakt! De revolutie van socialiste Trien de Haan
Prometheus, Amsterdam 2017
344 blz., € 24,99 ISBN 978 90 351 4381 4

Lees nog veel meer recensies van interessante geschiedenisboeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Rosa Luxemburg van Hoorn

‘Het is niet nodig te hopen om te ondernemen noch te slagen om te volharden’. Deze gevleugelde uitspraak dringt zich op bij kennismaking met dit strijdbare leven. Tegen een overmacht van ‘linkse verraders’ en ‘rechtse onderdrukkers’ houdt Trien de revolutionaire strijd hoog. Tegen de argwaan van haar omgeving in propageert ze ijverig gezinsplanning als noodzakelijke weg naar emancipatie.

Lees verder

Kroniek

Rusland Gregoriaans

Honderd jaar geleden, op 14 februari 1918, voerde als een van de laatste landen ook Rusland de Gregoriaanse kalender in, zo’n 340 jaar nadat de paus met die naam de kalenderafwijking in de Juliaanse kalender had rechtgezet. De christelijke kalender moet, om het seizoensritme (‘tropische kalender’) secuur te volgen, schrikkeljaren gebruiken voor correctie. De Gregoriaanse kalender doe dat beter dan de Juliaanse. Als een land overstapte, sloeg het meteen een aantal dagen over, in het begin tien, bij de Russen al dertien.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder