Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Lot werpen

12 februari 2018 Siebrand Krul

Het lot werpen was oudtijds een plechtig religieus ritueel waarbij men de goden (God) aanriep om duidelijkheid te krijgen over wat deze van de mens(en) verwachtten of wat zij voor hen in petto hadden. In de Bijbel komt het lot werpen dertien keer voor, onder andere in Handelingen 1:23-26. Daarin wordt verteld hoe na de zelfmoord van de Judas de overgebleven elf apostelen God aanriepen om via het lot kenbaar te maken wie hem moest opvolgen. Het lot viel toen op Mattias.

Volgens Tacitus praktiseerden ook de Germanen het lotwerpen. In zijn Germania vertelt hij dat de priesters bij deze nobele wilden in hoog aanzien staan. Zij spelen een belangrijke rol bij het lotwerpen om zo erachter te zien te komen wat de goden met de stam voor hadden. Ze snijden een dunne tak in kleine staafjes en voorzien vervolgens elk staafje met een merkteken. Daarna strooien zij de staafjes uit op een witte doek. Na eerst tot de goden gebeden te hebben, raapt één van hen drie staafjes, onderzoekt de merktekens en vertelt dan aan de omstanders wat de goden willen dat er moet gebeuren.
Het bekendste voorbeeld van lotwerpen is natuurlijk de uitspraak van de Romeinse veldheer Julius Caesar. In januari 49 keerde hij met zijn leger terug uit Gallië om zijn gezag in Rome te herstellen. Aangekomen bij het riviertje de Rubicon, dat de grens vormde tussen de provincie Gallia Cisalpina en Italië, stond hij voor een dilemma: niets doen en afwachten of de Rubicon oversteken. Dat laatste was strikt verboden omdat alleen met toestemming van de senaat een generaal zijn leger Italië mocht betreden. Maar juist in de senaat zaten zijn grootste vijanden. Zou hij dus de Rubicon oversteken, dan betekende dat burgeroorlog. Volgens zijn biograaf Suetonius (69-na 122) gebeurde toen het volgende. Terwijl Caesar almaar twijfelde, greep plotseling iemand een trompet, sprong in de rivier, gaf op het instrument een harde stoot als aanvalsteken en zwom naar de overkant. Daarop zei Caesar: ‘Laat ons gaan waarheen de tekens der goden en de kwaadwilligheid onzer vijanden ons roepen. De teerling (dobbelsteen) is geworpen’.
[Ben Speet]

(Beeld: Caesar steekt de Rubicon over.)

 

Lees nog veel meer interessante historische verhalen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder