Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Domein Zellaer

04 januari 2018 Siebrand Krul

Neogotische kastelen zijn gezichtsbepalend in het Europese landschap, maar waar je tegenwoordig ook Europese regelgeving tegenkomt, niet op erfgoedgebied. Elk land bedenkt zijn eigen manier van behoud, of niet. Neogotische kastelen hebben gemeen dat ze vaak een belangrijke plaats in de relatief recente geschiedenis van hun omgeving innemen. Vera Kuijpers studeerde in Antwerpen af op onderzoek naar herbestemming van Domein Zellaer.

Het Domein in Bonheiden, oostelijk van Mechelen, bestaat uit een parkachtig bos, een jeugdhuis, een kapel, de combinatie van het koetshuis en een duiventil en het neogotische kasteel. Het bos is ongeveer achttien hectare groot en op het terrein zijn nog landschapsrelicten te zien die meer dan driehonderd jaar oud zijn. Het Domein Zellaer heeft de afgelopen 54 jaar een gezichtsbepalende functie gehad als Foyer de Charité, als enige in Vlaanderen.
Begin van Kuijpers onderzoek was uitzoeken wat nu eigenlijk de context van het Europese neogotische kastelenlandschap is, en hoe ontwikkelde zich dit? Dat ging met literatuurstudie, case-studies en interviews met mensen die kastelen beheren en restaureren. Vervolgens moest worden vastgesteld wat de plaats van Kasteel Zellaer binnen dit landschap is.

 

 

Het doel is om in 2018 het domein open te stellen. Door het Kempens Landschap vzw wordt gezocht naar een herbestemming voor het kasteelgebouw, koetshuis met aangebouwde kapel en het landschap. De herbestemming moet een zachte, recreatieve functie vervullen. Met zacht wordt bedoeld dat het domein commercieel uit te baten moet zijn maar de functie geen schadelijke effecten mag hebben op de erfgoedwaarden van de gebouwen en het landschap. Het onderzoek wijst uit dat een functie in de samenleving de beste methode is om het verlies van erfgoedwaarden te voorkomen. Een cultureel centrum derhalve, wat voorkomt dat er geen verbouwingen nodig zijn.

 

 

In Engeland, Frankrijk, Duitsland, België en Nederland wordt op verschillende manieren met de herwaardering van neogotische kastelen omgegaan. Hier is op Europees niveau geen eenduidig beleid voor. Zelfs op nationaal niveau gelden geen duidelijke richtlijnen. In elk land is een organisatie actief die strijdt voor het behoud van deze kastelen, wat er op wijst dat dit zeker belangrijk wordt geacht. Er zijn richtlijnen vastgelegd in het Charter van Venetië (1964), maar deze zijn niet bindend; elk land handelt naar eigen goeddunken. Verder bestaan grote verschillen in de rol van de overheid. In Duitsland is ze erg actief, in Frankrijk juist terughoudend. In Duitsland gaat men wel weer makkelijker om met het reconstrueren van interieurelementen. Bij Schloß Drachenburg is de eerste prioriteit om de bezoeker een idee te geven van bewoning in de 19de eeuw, dan pas de historische correctheid. In België zal dit eerder omgedraaid worden, zoals de te zien was bij het Kasteel van Caloen.
Het is een feit dat het voortbestaan van kastelen op een verstandige wijze wordt bevorderd wanneer een professionele organisatie zich er in mengt en eventueel adviseert.

 

Vera Kuijpers, afgestudeerd in Antwerpen, werkend in Leiden.

 

Vera Kuijpers werkt bij Erfgoed Leiden en Omstreken als projectondersteuner Duurzame Monumentenzorg. Ze heeft in september (2017) de master Monumenten- en Landschapszorg aan de Universiteit Antwerpen afgerond, waar de nadruk voor haar lag op de restauratie en herbestemming van kastelen en landgoederen. Sinds kort is Vera als vrijwilliger betrokken bij de stichting Kastelen, historische buitenplaatsen en landgoederen.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder