Stelling

Het bombardement op Dresden was genocide.

Stem

Agenda

Luchtvaartdagen Soesterberg
Op 25 en 26 augustus vinden de Soesterberg Luchtvaartdagen (niet te verwarren met de Luchtmachtdagen die in 2019 worden gehouden) plaats bij het Nationaal Militair Museum (NMM) op Park Vliegbasis Soesterberg. Unieke vliegtuigen en straaljagers, waaronder de F-4 Phantom, worden uit het depot gehaald en voor het publiek tentoongesteld. Meer dan twintig vliegtuigen kunnen van dichtbij worden bekeken, in sommige kun je plaatsnemen in de cockpit. Ook is er een theatervoorstelling van het Flying Circus.
Resist!
In mei 1968 gaan in Parijs de studenten de straat op uit protest tegen conservatisme en moralisme. De tentoonstelling met de Engelstalige (?) naam Resist! The 1960s Protests, Photography & Visual Legacy in Bozar in Brussel blikt terug op dat protest, uitwaaierend naar de Praagse Lente, de Vietnamoorlog, de burgerrechtenbeweging in de VS en de Afrikaanse onafhankelijkheidsstrijd.

Tussen medailles en pantserauto’s

16 november 2017 S. Krul

Militaire attachés zijn deels diplomaat, deels spion. In vredestijd kan het een luxueus leventje zijn, in oorlogstijd wat minder. Andrej Prezjbjano (1885-1963), kapitein van de tsaristische gardecavalerie, werd begin september 1914 door de Russische militaire attaché in Frankrijk doorgestuurd naar het hoofdkwartier van het Belgisch leger. Hij kon natuurlijk in zijn raarste dromen niet bevroeden dat een paar jaar later in zijn vaderland de hel zou losbreken, en zijn positie dramatisch veranderde.

Doordat de legerattaché voor de Lage Landen voor de zekerheid naar Nederland was uitgeweken, was er geen officiële Russische militaire vertegenwoordiger meer bij het Belgisch leger, een bondgenoot in deze Eerste Wereldoorlog. De Russische attaché nestelde zich in het Belgisch militaire establishment en verbleef op Belgisch grondgebied. Informatie van het front naar Rusland en Russische informatie aan koning Albert, de minister van oorlog De Broqueville en de Belgische generale staf overbrengen, waren zijn belangrijke taken.
Het aanhalen van de banden tussen beide bondgenoten door het gul uitdelen van Russische onderscheidingen aan Belgische militairen en het begeleiden van Russische delegaties langs het rustige Belgische front, waren standaardopdrachten. Belangrijker was wel de bemiddelingsrol die kapitein Prezjbjano speelde in het uitlenen van een detachement gepantserde automitrailleurs aan tsaristisch Rusland. In de stellingenoorlog was het voor de Belgen nutteloos. ter beschikking stellen van het door de stellingenoorlog inactief Belgisch detachement gepantserde automitrailleurs aan tsaristisch Rusland. Hij herhaalde dat met bij het Belgische leger gedetacheerde Britse gepantserde auto-eenheden van de luchtvaartafdeling van de Royal Navy. Beide buitenlandse eenheden werden in Galicië ingezet en na de Russische Revolutie teruggetrokken.

 

30 januari 1915: kroonprins Leopold heeft zojuist het Sint-Joriskruis door kapitein Prezjbjano opgespeld gekregen.

 

Genaturaliseerde Belg

Het werd spannend voor Prezjbjano toen de revolutie in Rusland ervoor zorgde dat hij onder een communistisch regime zou moeten werken. Zover kwam het evenwel niet, hij kon als vertegenwoordiger van de Witte Legers nog enkele jaren als kolonel militair attaché spelen. Uiteindelijk kreeg het Rode Leger de overhand en kon Prezjbjano niet anders dan de eer aan zichzelf houden en verder als burger door het leven gaan. Als genaturaliseerde Belg bouwde hij uiteindelijk in Parijs een postzegelhandel uit. Zijn relaties met andere uitgeweken Russische militairen gebruikte hij om tsaristisch militair erfgoed aan het Belgisch Koninklijk Legermuseum in Brussel te schenken.

 

 

Door buitenlandse bril

Via de memoires van Prezjbjano wordt een ander beeld van het Belgisch front geschetst. De auteur vult dat verder aan met een integere kijk op de Belgische oorlogsinspanning, de twijfels en de langdurige bereidwilligheid om afzonderlijke vredesopties te bewandelen zonder Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk daarover te raadplegen. Het relaas over de Belgische eenheid aan het Russisch front wordt hier tot de essentie herleid en in het ruimer kader van de relaties tussen Rusland en de West-Europese geallieerden geplaatst. Coudenys verwerkte het leven van Prezjbjano, zijn carrière en sympathie voor koning Albert tot een uitmuntende biografie. Het Belgische front bekeken door een buitenlandse bril, is een van de betere resultaten van alle recente publicaties over de Grote Oorlog.
(Harry van Royen)

(Openingsbeeld: De Russische Zaal in het Brusselse Legermuseum).

 

Wim Coudenys, Voor Vorst, voor Vrijheid en voor Recht. Kolonel Andrej Prezjbjano, een Rus aan het IJzerfront. Polis, Kalmthout 2017. 373 blz., € 24,99. ISBN 978 94 631 0092 3

Bezoektip: Koninklijk Belgisch Legermuseum

Bekijk nog veel meer boekbesprekingen in de nieuwste G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Op naar de Zoo!

De Zoo naast het Centraal Station in Antwerpen staat voor veel Vlamingen gelijk met minstens een schoolreis tijdens de lagere schooltijd. Tegenwoordig scoort de buitenafdeling van de Zoo in Planckendael bij Mechelen beter. Het wandelparcours en de aankleding zijn er dan ook pastoraler dan in het centrum van Antwerpen. In de 19de eeuw was, voor elke grote Europese stad die zichzelf respecteerde, het hebben van een zoo vanzelfsprekend.

Lees verder

Kroniek

Hou maar op!

Honderd jaar geleden, op 14 augustus 1918, besprak de Oberste Heeresleitung (OHL) van de Duitsers de militaire toestand van de slopende en slepende oorlog met de keizers Wilhelm II van Duitsland en Karl I van Habsburg. De OHL concludeerde dat verder vechten ‘aussichtslos’ was. Karl was erop gebrand de strijd voort te zetten, Wilhelm, die al een poos niks meer te zeggen had, berustte in de situatie. Op de foto de OHL in november 1918 voor slot Wilhelmshöhe nabij Kassel.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder