Stelling

Erdogan-nationalisme is niet erger dan Trump-nationalisme

Stem

Agenda

Weg naar de stad
Als hoofdstad van de Europese Unie telt het stedelijk gebied Brussel op dit moment 1,8 miljoen inwoners. Met 180 nationaliteiten is het met recht een wereldstad. De tentoonstelling Gastvrij Brussel? / Bruxelles terre d’accuil? in het Joods Museum van België belicht de geschiedenis en actualiteit van de Brusselse migratie.
Dansen met de vijand
De Joodse Roosje Glaser is een jonge vrijgevochten vrouw: mooi, sportief, uitdagend, intelligent en ambitieus. Ze is een succesvolle danseres. Tijdens de eerste jaren van de oorlog probeert Roosje haar beroemde dansschool lang overeind te houden en ze trekt zich zo min mogelijk aan van anti-Joodse maatregelen. Dan wordt ze verraden door zowel haar ex-man als door haar minnaar, en wordt gedeporteerd.

Rijke boeren

16 november 2017 skrul

Brabantse boeren waren na het vertrek van de Romeinen veel rijker dan altijd werd gedacht. Dat weten we dankzij speurwerk van amateurarcheologe Hanneke van Alphen. Een scherp paar ogen, twee stevige handen en soms een fototoestel. Ziedaar het belangrijkste gereedschap van Hanneke van Alphen (64). Bijna dagelijks trekt de Udense er wel even op uit om ergens in de regio de bodem te onderzoeken.

Archeologie is haar hartstochtelijk beleden hobby sinds ze als kind op de akker bij de ouderlijke boerderij een vuurstenen mesje ontdekte. Het was lange tijd een van haar meest bijzondere ondergrondse vondsten. Tot februari 2014. De stukken metaal die ze op een dag mee naar huis nam, bleken samen een oud zwaard te zijn. Hanneke kon haar ogen niet geloven.
Nog steeds moet ze zichzelf regelmatig in haar arm knijpen om te beseffen dat het echt is. Aan de rand van Uden stuitten professionele archeologen, die het werk na haar vondst overnamen, op 29 graven van 1500 jaar geleden. Het meest bijzondere is dat de overledenen allerlei kostbaarheden bij zich droegen: zwaarden, gouden munten, zilveren spelden, paardentuig, bijzondere sieraden. Blijkbaar waren de eerste kolonisten in het verlaten Brabant, zoals projectleider Fokko Kortlang de gemeenschap noemt, veel rijker dan we dachten. Het werpt een nieuw licht op de geschiedenis tussen het Romeinse Rijk en de Middeleeuwen.

 

De Merovigische schat die in Uden is gevonden. Periode 500-700 n.Chr. (Beeld RV)

 

Koppigheid

En dat allemaal dankzij de koppigheid van Hanneke van Alphen. Ze geloofde niets van de conclusies van een gemeentelijk bodemonderzoek op de plek waar een nieuwbouwwijk moest verrijzen. Niets bijzonders in de grond? Dat zou ze nog weleens zien.
Toen de bouwwerkzaamheden begonnen en een graafmachine een weg uitgroef, zag ze haar kans schoon. ‘Het was intuïtie. Ik zag meteen heel veel verkleuringen in het gele zand. Dat zegt al veel. Na een beetje spitten, kon ik de scherven uit de 14de eeuw zo oprapen. Andere vrijwilligers van onze groep gingen daarop meedoen. We haalden steeds meer naar boven. En een maand later vonden we dat zwaard.’
Tijdens een vakantie in IJsland kreeg Hanneke later dat jaar een telefoontje. Onderzoekers van de Universiteit van Leiden waren op dezelfde plek op elf graven gestuit. Later vonden ze er nog achttien. ‘Ik was zo gelukkig. Het was de bevestiging dat mijn gevoel klopte. Na de vondst van het zwaard en een gaaf potje dachten we wel dat er meer moest zijn. Zulke grote dingen tref je niet vaak. Sterker, ik denk niet dat ik ooit in mijn leven nog zoiets zal vinden.’

Hanneke graaft vrolijk verder. Twintig uur per week trekt ze ervoor uit. Meestal te voet of op de fiets. Heeft ze een schop nodig, dan pakt ze de auto. ‘Vroeger deed ik het meestal met mijn man. Hij had er oog voor, we praatten er ook veel over. Zes jaar geleden ben ik weduwe geworden. Sindsdien moet ik het alleen doen.’
(Trouw/Orkun Akinci)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Rosa Luxemburg van Hoorn

‘Het is niet nodig te hopen om te ondernemen noch te slagen om te volharden’. Deze gevleugelde uitspraak dringt zich op bij kennismaking met dit strijdbare leven. Tegen een overmacht van ‘linkse verraders’ en ‘rechtse onderdrukkers’ houdt Trien de revolutionaire strijd hoog. Tegen de argwaan van haar omgeving in propageert ze ijverig gezinsplanning als noodzakelijke weg naar emancipatie.

Lees verder

Kroniek

Rusland Gregoriaans

Honderd jaar geleden, op 14 februari 1918, voerde als een van de laatste landen ook Rusland de Gregoriaanse kalender in, zo’n 340 jaar nadat de paus met die naam de kalenderafwijking in de Juliaanse kalender had rechtgezet. De christelijke kalender moet, om het seizoensritme (‘tropische kalender’) secuur te volgen, schrikkeljaren gebruiken voor correctie. De Gregoriaanse kalender doe dat beter dan de Juliaanse. Als een land overstapte, sloeg het meteen een aantal dagen over, in het begin tien, bij de Russen al dertien.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder