Stelling

Het oprukkend gebruik van de Engelse taal in musea is publieksvijandig

Stem

Agenda

Naar de Oost en de West
In het Nationaal Archief te Den Haag ligt 1,2 kilometer aan archiefstukken van de Verenigde Oost-Indische Compagnie opgeslagen. De tentoonstelling ‘De wereld van de VOC’ is dus slechts een fractie, die niettemin een wijde wereld opent. Geen romantisch jongensboek, wel een duizelingwekkende reis.
Het kleine leven
Het Brusselse Hallepoortmuseum neemt met de nieuwe tentoonstelling Little Life de bezoeker mee naar een kleine wereld, die op wonderlijke wijze het huiselijk leven van de burgerlijke milieus uit de 19de en het begin van de 20ste eeuw verbeeldt. Koken, poetsen, de tafel dekken, het bed opmaken, bezoek ontvangen, een huis inrichten,… het dagelijkse leven blijkt voor het kinderspel een onuitputtelijke inspiratiebron.

Rijke boeren

16 november 2017 skrul

Brabantse boeren waren na het vertrek van de Romeinen veel rijker dan altijd werd gedacht. Dat weten we dankzij speurwerk van amateurarcheologe Hanneke van Alphen. Een scherp paar ogen, twee stevige handen en soms een fototoestel. Ziedaar het belangrijkste gereedschap van Hanneke van Alphen (64). Bijna dagelijks trekt de Udense er wel even op uit om ergens in de regio de bodem te onderzoeken.

Archeologie is haar hartstochtelijk beleden hobby sinds ze als kind op de akker bij de ouderlijke boerderij een vuurstenen mesje ontdekte. Het was lange tijd een van haar meest bijzondere ondergrondse vondsten. Tot februari 2014. De stukken metaal die ze op een dag mee naar huis nam, bleken samen een oud zwaard te zijn. Hanneke kon haar ogen niet geloven.
Nog steeds moet ze zichzelf regelmatig in haar arm knijpen om te beseffen dat het echt is. Aan de rand van Uden stuitten professionele archeologen, die het werk na haar vondst overnamen, op 29 graven van 1500 jaar geleden. Het meest bijzondere is dat de overledenen allerlei kostbaarheden bij zich droegen: zwaarden, gouden munten, zilveren spelden, paardentuig, bijzondere sieraden. Blijkbaar waren de eerste kolonisten in het verlaten Brabant, zoals projectleider Fokko Kortlang de gemeenschap noemt, veel rijker dan we dachten. Het werpt een nieuw licht op de geschiedenis tussen het Romeinse Rijk en de Middeleeuwen.

 

De Merovigische schat die in Uden is gevonden. Periode 500-700 n.Chr. (Beeld RV)

 

Koppigheid

En dat allemaal dankzij de koppigheid van Hanneke van Alphen. Ze geloofde niets van de conclusies van een gemeentelijk bodemonderzoek op de plek waar een nieuwbouwwijk moest verrijzen. Niets bijzonders in de grond? Dat zou ze nog weleens zien.
Toen de bouwwerkzaamheden begonnen en een graafmachine een weg uitgroef, zag ze haar kans schoon. ‘Het was intuïtie. Ik zag meteen heel veel verkleuringen in het gele zand. Dat zegt al veel. Na een beetje spitten, kon ik de scherven uit de 14de eeuw zo oprapen. Andere vrijwilligers van onze groep gingen daarop meedoen. We haalden steeds meer naar boven. En een maand later vonden we dat zwaard.’
Tijdens een vakantie in IJsland kreeg Hanneke later dat jaar een telefoontje. Onderzoekers van de Universiteit van Leiden waren op dezelfde plek op elf graven gestuit. Later vonden ze er nog achttien. ‘Ik was zo gelukkig. Het was de bevestiging dat mijn gevoel klopte. Na de vondst van het zwaard en een gaaf potje dachten we wel dat er meer moest zijn. Zulke grote dingen tref je niet vaak. Sterker, ik denk niet dat ik ooit in mijn leven nog zoiets zal vinden.’

Hanneke graaft vrolijk verder. Twintig uur per week trekt ze ervoor uit. Meestal te voet of op de fiets. Heeft ze een schop nodig, dan pakt ze de auto. ‘Vroeger deed ik het meestal met mijn man. Hij had er oog voor, we praatten er ook veel over. Zes jaar geleden ben ik weduwe geworden. Sindsdien moet ik het alleen doen.’
(Trouw/Orkun Akinci)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Tussen medailles en pantserauto’s

Militaire attachés zijn deels diplomaat, deels spion. In vredestijd kan het een luxueus leventje zijn, in oorlogstijd wat minder. Andrej Prezjbjano (1885-1963), kapitein van de tsaristische gardecavalerie, werd begin september 1914 door de Russische militaire attaché in Frankrijk doorgestuurd naar het hoofdkwartier van het Belgisch leger. Hij kon natuurlijk in zijn raarste dromen niet bevroeden dat een paar jaar later in zijn vaderland de hel zou losbreken, en zijn positie dramatisch veranderde.

Lees verder

Kroniek

Held van Peotillos

Tweehonderd jaar geleden, op 11 november 1817, stierf de vrijheidsstrijder Francisco Javier Mina voor het vuurpeloton. Mina was een Spaanse militair die vocht als guerrillastrijder in de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog en later de kant koos van Mexico in de Mexicaanse Onafhankelijkheidsoorlog.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder