Stelling

De zwarte Zwarte Piet verdwijnt - uiteindelijk

Stem

Agenda

Saskia eventjes thuis
Een van de meest persoonlijke meesterwerken van Rembrandt van Rijn, ‘Saskia en profil in kostbaar kostuum’ komt voor het eerst in ruim 250 jaar naar Nederland. Rembrandt voltooide het portret van zijn vrouw Saskia Uylenburgh kort na haar dood in 1642. Vanaf 24 november is het werk te zien in de tentoonstelling ‘Rembrandt & Saskia: Liefde in de Gouden Eeuw’ in het Fries Museum.
Schilder tussen de mensen
Van de Vlaamse schilder Adriaen Brouwer (ca. 1605-1638) is eigenlijk niet veel bekend. Hij werd geboren in Oudenaarde als zoon van een kartonschilder, maar woonde daar niet lang. Tijdens zijn turbulente leven zwierf hij door zowel de Noordelijke Nederlanden (Gouda, Amsterdam, Haarlem) als Zuidelijke Nederlanden. Hij stierf berooid in Antwerpen, waar hij ook nog enige tijd vastzat.

Rijke boeren

16 november 2017 Siebrand Krul

Brabantse boeren waren na het vertrek van de Romeinen veel rijker dan altijd werd gedacht. Dat weten we dankzij speurwerk van amateurarcheologe Hanneke van Alphen. Een scherp paar ogen, twee stevige handen en soms een fototoestel. Ziedaar het belangrijkste gereedschap van Hanneke van Alphen (64). Bijna dagelijks trekt de Udense er wel even op uit om ergens in de regio de bodem te onderzoeken.

Archeologie is haar hartstochtelijk beleden hobby sinds ze als kind op de akker bij de ouderlijke boerderij een vuurstenen mesje ontdekte. Het was lange tijd een van haar meest bijzondere ondergrondse vondsten. Tot februari 2014. De stukken metaal die ze op een dag mee naar huis nam, bleken samen een oud zwaard te zijn. Hanneke kon haar ogen niet geloven.
Nog steeds moet ze zichzelf regelmatig in haar arm knijpen om te beseffen dat het echt is. Aan de rand van Uden stuitten professionele archeologen, die het werk na haar vondst overnamen, op 29 graven van 1500 jaar geleden. Het meest bijzondere is dat de overledenen allerlei kostbaarheden bij zich droegen: zwaarden, gouden munten, zilveren spelden, paardentuig, bijzondere sieraden. Blijkbaar waren de eerste kolonisten in het verlaten Brabant, zoals projectleider Fokko Kortlang de gemeenschap noemt, veel rijker dan we dachten. Het werpt een nieuw licht op de geschiedenis tussen het Romeinse Rijk en de Middeleeuwen.

 

De Merovigische schat die in Uden is gevonden. Periode 500-700 n.Chr. (Beeld RV)

 

Koppigheid

En dat allemaal dankzij de koppigheid van Hanneke van Alphen. Ze geloofde niets van de conclusies van een gemeentelijk bodemonderzoek op de plek waar een nieuwbouwwijk moest verrijzen. Niets bijzonders in de grond? Dat zou ze nog weleens zien.
Toen de bouwwerkzaamheden begonnen en een graafmachine een weg uitgroef, zag ze haar kans schoon. ‘Het was intuïtie. Ik zag meteen heel veel verkleuringen in het gele zand. Dat zegt al veel. Na een beetje spitten, kon ik de scherven uit de 14de eeuw zo oprapen. Andere vrijwilligers van onze groep gingen daarop meedoen. We haalden steeds meer naar boven. En een maand later vonden we dat zwaard.’
Tijdens een vakantie in IJsland kreeg Hanneke later dat jaar een telefoontje. Onderzoekers van de Universiteit van Leiden waren op dezelfde plek op elf graven gestuit. Later vonden ze er nog achttien. ‘Ik was zo gelukkig. Het was de bevestiging dat mijn gevoel klopte. Na de vondst van het zwaard en een gaaf potje dachten we wel dat er meer moest zijn. Zulke grote dingen tref je niet vaak. Sterker, ik denk niet dat ik ooit in mijn leven nog zoiets zal vinden.’

Hanneke graaft vrolijk verder. Twintig uur per week trekt ze ervoor uit. Meestal te voet of op de fiets. Heeft ze een schop nodig, dan pakt ze de auto. ‘Vroeger deed ik het meestal met mijn man. Hij had er oog voor, we praatten er ook veel over. Zes jaar geleden ben ik weduwe geworden. Sindsdien moet ik het alleen doen.’
(Trouw/Orkun Akinci)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Wilhelmina niet, Hendrik wel

Sporthistoricus Jurryt van de Vooren heeft een buitengewoon aangenaam boek geschreven over de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam. Tal van deels onbekende aspecten passeren de revue. Die Spelen wekten bij mij altijd de indruk dat ze gericht waren op Amsterdam en omgeving. Niet helemaal ten onrecht, zo blijkt uit het boek.

Lees verder

Kroniek

IJsberende keizer

Het is zes uur in de ochtend wanneer de dienstdoende sergeant bij de Limburgse grenspost Witte Huis te Eijsden een stoet van negen auto’s ziet naderen. Groot is zijn verbazing wanneer één van de inzittenden zich bekendmaakt als Wilhelm II von Hohenzollern, dat Nederland hem asiel wil verlenen en dat hij graag verder wil.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder