Stelling

Erdogan-nationalisme is niet erger dan Trump-nationalisme

Stem

Agenda

Weg naar de stad
Als hoofdstad van de Europese Unie telt het stedelijk gebied Brussel op dit moment 1,8 miljoen inwoners. Met 180 nationaliteiten is het met recht een wereldstad. De tentoonstelling Gastvrij Brussel? / Bruxelles terre d’accuil? in het Joods Museum van België belicht de geschiedenis en actualiteit van de Brusselse migratie.
Dansen met de vijand
De Joodse Roosje Glaser is een jonge vrijgevochten vrouw: mooi, sportief, uitdagend, intelligent en ambitieus. Ze is een succesvolle danseres. Tijdens de eerste jaren van de oorlog probeert Roosje haar beroemde dansschool lang overeind te houden en ze trekt zich zo min mogelijk aan van anti-Joodse maatregelen. Dan wordt ze verraden door zowel haar ex-man als door haar minnaar, en wordt gedeporteerd.

Spectaculaire woestijnvondst

27 september 2017 skrul

Een gezamenlijk archeologisch onderzoeksteam van de Amerikaanse Yale Universiteit en de Brusselse Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis onder leiding van John Darnell en Dirk Huyge heeft onlangs in de Egyptische woestijn een verrassende ontdekking gedaan die een nieuw licht werpt op de ontstaansgeschiedenis van het Egyptische hiërogliefenschrift. Dat lijkt een stuk alledaagser dan gedacht.

In de rotsachtige vlakte van El Khawy nabij de aan de oostoever van de Nijl gelegen stad El Kab, zo’n tachtig kilometer ten zuiden van Luxor, in wat vroeger Opper-Egypte heette, vonden zij uitgebeiteld in een rotswand een tableau met vier figuren: een kop van een stier, twee ooievaars die met hun rug tegenover elkaar staan en tussen beide vogels in een kale ibisvogel. Dergelijke afbeeldingen, die volgens deskundigen symbool staan voor de harmonieuze ordening van de kosmos en de farao als de belichaming van deze orde, zijn vaker gevonden, maar deze vier tekens zijn om verschillende reden bijzonder. Allereerst dateren zij uit ongeveer 3200 v.Chr., de tijd waarin vanuit Opper-Egypte begonnen wordt aan de eenwording van Egypte, de eerste faraodynastieën aan de macht komen en de eerste hiërogliefen verschijnen. Ook bijzonder zijn de afmetingen; liefst een halve meter groot. Tenslotte de locatie. El Kab, het vroegere Nekheb, was samen met Nekhem, gelegen aan de andere kant van de Nijl, en daarom samen de tweelingsteden genoemd, in die tijd de belangrijkste politieke en religieuze en daarmee de dichtstbevolkte centra van Egypte.

 

 

Darnell en Huyge zijn dan ook van mening dat deze rotsinscriptie diende als een soort markeringspunt of wegwijzer voor de reizigers van en naar beide steden, en wel omdat veel van dergelijke inscripties uit latere tijden aangetroffen zijn op plaatsen waar wegen langs de Nijl of elders elkaar kruisen of zich splitsen. Mocht dit zo zijn, dan is het hiërogliefenschrift niet enkel en alleen de uitvinding van een bureaucratische elite die het schrift gebruikte om zijn macht te vestigen, zoals vaak wordt beweerd, maar heeft dit schrift vanaf het begin meerdere functies gehad waaruit ook de ‘gewone man’ zijn voordeel uit kon halen.
Interessant om nog te vermelden is dat het archeologische team vlakbij de vindplaats van dit tableau nog een andere inscriptie heeft gevonden uit omstreeks 4000-3500 v.Chr. Het betreft hier een kudde olifanten met, heel bijzonder, een vrouwtjesolifant met in haar buik een piepklein jong; een ongelooflijk zeldzaam vroeg voorbeeld van een manier om een zwanger dier af te beelden.
(Ben Speet)

Lees het volledige artikel en nog veel meer interessant historisch nieuws in de jongste G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Rosa Luxemburg van Hoorn

‘Het is niet nodig te hopen om te ondernemen noch te slagen om te volharden’. Deze gevleugelde uitspraak dringt zich op bij kennismaking met dit strijdbare leven. Tegen een overmacht van ‘linkse verraders’ en ‘rechtse onderdrukkers’ houdt Trien de revolutionaire strijd hoog. Tegen de argwaan van haar omgeving in propageert ze ijverig gezinsplanning als noodzakelijke weg naar emancipatie.

Lees verder

Kroniek

Rusland Gregoriaans

Honderd jaar geleden, op 14 februari 1918, voerde als een van de laatste landen ook Rusland de Gregoriaanse kalender in, zo’n 340 jaar nadat de paus met die naam de kalenderafwijking in de Juliaanse kalender had rechtgezet. De christelijke kalender moet, om het seizoensritme (‘tropische kalender’) secuur te volgen, schrikkeljaren gebruiken voor correctie. De Gregoriaanse kalender doe dat beter dan de Juliaanse. Als een land overstapte, sloeg het meteen een aantal dagen over, in het begin tien, bij de Russen al dertien.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder