Stelling

Erdogan-nationalisme is niet erger dan Trump-nationalisme

Stem

Agenda

Weg naar de stad
Als hoofdstad van de Europese Unie telt het stedelijk gebied Brussel op dit moment 1,8 miljoen inwoners. Met 180 nationaliteiten is het met recht een wereldstad. De tentoonstelling Gastvrij Brussel? / Bruxelles terre d’accuil? in het Joods Museum van België belicht de geschiedenis en actualiteit van de Brusselse migratie.
Dansen met de vijand
De Joodse Roosje Glaser is een jonge vrijgevochten vrouw: mooi, sportief, uitdagend, intelligent en ambitieus. Ze is een succesvolle danseres. Tijdens de eerste jaren van de oorlog probeert Roosje haar beroemde dansschool lang overeind te houden en ze trekt zich zo min mogelijk aan van anti-Joodse maatregelen. Dan wordt ze verraden door zowel haar ex-man als door haar minnaar, en wordt gedeporteerd.

Slaven bevrijd

27 september 2017 skrul

Op de foto de HMS Daphne in 1868, het Britse marineschip dat werd ingezet om de slavenhandel te frustreren. Ze voer toen langs de kust van Zanzibar om af te dwingen dat de sultan van Zanzibar ook daadwerkelijk de Arabische slavenhandlaren onder controle hield, zoals hij per verdrag had toegezegd. Dat bleek niet zo te zijn. Sterker nog: de sultan profiteerde flink van de slavenhandel.

De Slavery Abolition Act van 1833 maakte een officieel einde aan de slavernij in het Britse wereldrijk en de Royal Navy begon toen ook aan patrouilles om de afspraak af te dwingen, wat vooral bij Portugezen en Spanjaarden nodig werd geacht.
De anti-slavernijcampagne kwam in Groot-Brittannië in de jaren zestig van de 18de eeuw goed op gang, aangevuurd door zowel blanke als zwarte activisten. Het werd een lange en taaie strijd. De voorstanders beweerden dat de Britse economie voor een fiks deel van de slavernij afhankelijk was, dat Afrikaanse slaven gelukkig waren, dat goed voor hen werd gezorgd. Het tegendeel bleek telkens opnieuw en vooral het hemelschreiende transport over de oceaan ging steeds meer mensen tegenstaan. Uiteindelijk keurde het parlement in 1807 een wet goed die het Britten verbood in slaven te handelen tussen Afrika, West-Indië en Amerika. Voorstanders, althans degenen die dan wel instemden met het stoppen van de handel, maar niet de slavernij op zich wilden verbieden, argumenteerden dat in dit geval de slavenhouders hun slaven veel beter zouden behandelen, nu ze immers wisten dat ze niet door verse aanvoer konden worden vervangen.

 

De Daphne met de bevrijde slaven, begin november 1868.

 

Eind 19de eeuw: een slavenvrouw in Mogadishu.

 

Dat bleek geenszins het geval, bijvoorbeeld uit allerlei slavanopstanden. In 1833 werd een volgende stap gezet met het verbod op slavernij in West-Indië, Canada en de Kaap (Afrika), in die zin dat het werd verboden een mens te kopen of te bezitten.
Desondanks bleef slavernij een hardnekkig verschijnsel in andere delen van het Britse rijk, zoals in de gebieden waar de East India Company het voor het zeggen had, op Ceylon (Sri Lanka) en Sint Helena. Tussen 1808 en 1869 enterde het West Africa Squadron van de Royal Navy meer dan 1.600 slavenschepen en bevrijdde ongeveer 150.000 Afrikanen. Geschat wordt dat gedurende de 19de eeuw toch nog een miljoen mensen als slaaf naar Amerika werden getransporteerd.

(Openingsbeeld: In Atlanta, Georgia, werd in 1864 nog openlijk op straat geadverteerd met slavenhandel.)

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Rosa Luxemburg van Hoorn

‘Het is niet nodig te hopen om te ondernemen noch te slagen om te volharden’. Deze gevleugelde uitspraak dringt zich op bij kennismaking met dit strijdbare leven. Tegen een overmacht van ‘linkse verraders’ en ‘rechtse onderdrukkers’ houdt Trien de revolutionaire strijd hoog. Tegen de argwaan van haar omgeving in propageert ze ijverig gezinsplanning als noodzakelijke weg naar emancipatie.

Lees verder

Kroniek

Rusland Gregoriaans

Honderd jaar geleden, op 14 februari 1918, voerde als een van de laatste landen ook Rusland de Gregoriaanse kalender in, zo’n 340 jaar nadat de paus met die naam de kalenderafwijking in de Juliaanse kalender had rechtgezet. De christelijke kalender moet, om het seizoensritme (‘tropische kalender’) secuur te volgen, schrikkeljaren gebruiken voor correctie. De Gregoriaanse kalender doe dat beter dan de Juliaanse. Als een land overstapte, sloeg het meteen een aantal dagen over, in het begin tien, bij de Russen al dertien.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder