Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Oorlog in Vlaanderen

06 september 2017 Siebrand Krul

Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.

In 1917 begon de 20ste eeuw eigenlijk pas goed. De zich maar voortslepende oorlog werd steeds massaler en internationaler, waarbij de modernste artillerietechnieken werden ingezet om de doorbraak te forceren. Tevens moesten grote, nationalistische propagandacampagnes het moreel van zowel militairen als burgers hooghouden. De oorlog werd zo een grootschalige industrie, die het landschap definitief zou veranderen. Even voor de juiste proporties: tussen juni en december sneuvelden er meer dan 160.000 militairen in de Westhoek, een regio die kleiner is dan de provincie Utrecht.
Ondanks deze grootschalige drang tot breken en vernietigen wordt de expositie te Ieper juist gedragen door kleingrut als enkele identificatieplaatjes, geschreven dagboekfragmenten en het theeservies van de Britse veldmaarschalk Douglas Haig. De kunst van het weglaten is hier de norm, de beste manier om het onzegbare te vertellen. Veel indruk maakt de grote kalender waarop de aantallen slachtoffers van de diverse legerdivisies staan vermeld. Juist de precieze verliezen bij de precieze data maken duidelijk hoe massaal en internationaal de oorlog was – uit het Gemenebest kwamen onder andere Nieuw-Zeelanders, Australiërs, Ieren, Zuid-Afrikanen en Canadezen. Anno 2017 worden er nog altijd namen toegevoegd aan de slachtofferlijst, net zoals er nog altijd munitie wordt gevonden.
Speciale aandacht verdienen de foto’s van de Australische fotograaf en avonturier Frank Hurley, die in 1917 als lid van Ernest Schackletons bijna rampzalige poolexpeditie met de Endurance net was teruggekeerd uit Antarctica. Hurley zag het als zijn missie om de ultieme oorlogsfoto te maken, die de werkelijkheid het dichtst zou benaderen. Hoewel hij geregeld gebruik maakte van trucage om het beeld verhalender te maken, wordt zijn beste werk gekenmerkt door veelzeggende leegtes. Juist die bijna abstracte weergave maakt zijn foto’s zo indringend. Kleine waarschuwing: sommige afbeeldingen zijn niet geschikt voor gevoelige geesten en kleine kinderen.
De overige tentoonstellingen zijn te zien in Langemark-Poelkapelle, Zonnebeke, Mesen en Kemmel, ieder met weer een eigen thematiek. Verder zijn er in de Westhoek zeven infomodules te bekijken.
(Jaap Krol)

IEPER (B)
In Flanders Fields Museum. Lakenhalle – Grote Markt 34. 0032-57 23 92 20
www.inflandersfields.be
1917. Totale Oorlog in Vlaanderen. Tot en met 31december, ma-zo 10-18

Lees nog veel meer tentoonstellingstips in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder