Stelling

Erdogan-nationalisme is niet erger dan Trump-nationalisme

Stem

Agenda

Weg naar de stad
Als hoofdstad van de Europese Unie telt het stedelijk gebied Brussel op dit moment 1,8 miljoen inwoners. Met 180 nationaliteiten is het met recht een wereldstad. De tentoonstelling Gastvrij Brussel? / Bruxelles terre d’accuil? in het Joods Museum van België belicht de geschiedenis en actualiteit van de Brusselse migratie.
Dansen met de vijand
De Joodse Roosje Glaser is een jonge vrijgevochten vrouw: mooi, sportief, uitdagend, intelligent en ambitieus. Ze is een succesvolle danseres. Tijdens de eerste jaren van de oorlog probeert Roosje haar beroemde dansschool lang overeind te houden en ze trekt zich zo min mogelijk aan van anti-Joodse maatregelen. Dan wordt ze verraden door zowel haar ex-man als door haar minnaar, en wordt gedeporteerd.

Oorlog in Vlaanderen

06 september 2017 skrul

Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.

In 1917 begon de 20ste eeuw eigenlijk pas goed. De zich maar voortslepende oorlog werd steeds massaler en internationaler, waarbij de modernste artillerietechnieken werden ingezet om de doorbraak te forceren. Tevens moesten grote, nationalistische propagandacampagnes het moreel van zowel militairen als burgers hooghouden. De oorlog werd zo een grootschalige industrie, die het landschap definitief zou veranderen. Even voor de juiste proporties: tussen juni en december sneuvelden er meer dan 160.000 militairen in de Westhoek, een regio die kleiner is dan de provincie Utrecht.
Ondanks deze grootschalige drang tot breken en vernietigen wordt de expositie te Ieper juist gedragen door kleingrut als enkele identificatieplaatjes, geschreven dagboekfragmenten en het theeservies van de Britse veldmaarschalk Douglas Haig. De kunst van het weglaten is hier de norm, de beste manier om het onzegbare te vertellen. Veel indruk maakt de grote kalender waarop de aantallen slachtoffers van de diverse legerdivisies staan vermeld. Juist de precieze verliezen bij de precieze data maken duidelijk hoe massaal en internationaal de oorlog was – uit het Gemenebest kwamen onder andere Nieuw-Zeelanders, Australiërs, Ieren, Zuid-Afrikanen en Canadezen. Anno 2017 worden er nog altijd namen toegevoegd aan de slachtofferlijst, net zoals er nog altijd munitie wordt gevonden.
Speciale aandacht verdienen de foto’s van de Australische fotograaf en avonturier Frank Hurley, die in 1917 als lid van Ernest Schackletons bijna rampzalige poolexpeditie met de Endurance net was teruggekeerd uit Antarctica. Hurley zag het als zijn missie om de ultieme oorlogsfoto te maken, die de werkelijkheid het dichtst zou benaderen. Hoewel hij geregeld gebruik maakte van trucage om het beeld verhalender te maken, wordt zijn beste werk gekenmerkt door veelzeggende leegtes. Juist die bijna abstracte weergave maakt zijn foto’s zo indringend. Kleine waarschuwing: sommige afbeeldingen zijn niet geschikt voor gevoelige geesten en kleine kinderen.
De overige tentoonstellingen zijn te zien in Langemark-Poelkapelle, Zonnebeke, Mesen en Kemmel, ieder met weer een eigen thematiek. Verder zijn er in de Westhoek zeven infomodules te bekijken.
(Jaap Krol)

IEPER (B)
In Flanders Fields Museum. Lakenhalle – Grote Markt 34. 0032-57 23 92 20
www.inflandersfields.be
1917. Totale Oorlog in Vlaanderen. Tot en met 31december, ma-zo 10-18

Lees nog veel meer tentoonstellingstips in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Rosa Luxemburg van Hoorn

‘Het is niet nodig te hopen om te ondernemen noch te slagen om te volharden’. Deze gevleugelde uitspraak dringt zich op bij kennismaking met dit strijdbare leven. Tegen een overmacht van ‘linkse verraders’ en ‘rechtse onderdrukkers’ houdt Trien de revolutionaire strijd hoog. Tegen de argwaan van haar omgeving in propageert ze ijverig gezinsplanning als noodzakelijke weg naar emancipatie.

Lees verder

Kroniek

Rusland Gregoriaans

Honderd jaar geleden, op 14 februari 1918, voerde als een van de laatste landen ook Rusland de Gregoriaanse kalender in, zo’n 340 jaar nadat de paus met die naam de kalenderafwijking in de Juliaanse kalender had rechtgezet. De christelijke kalender moet, om het seizoensritme (‘tropische kalender’) secuur te volgen, schrikkeljaren gebruiken voor correctie. De Gregoriaanse kalender doe dat beter dan de Juliaanse. Als een land overstapte, sloeg het meteen een aantal dagen over, in het begin tien, bij de Russen al dertien.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder