Stelling

Het oprukkend gebruik van de Engelse taal in musea is publieksvijandig

Stem

Agenda

Naar de Oost en de West
In het Nationaal Archief te Den Haag ligt 1,2 kilometer aan archiefstukken van de Verenigde Oost-Indische Compagnie opgeslagen. De tentoonstelling ‘De wereld van de VOC’ is dus slechts een fractie, die niettemin een wijde wereld opent. Geen romantisch jongensboek, wel een duizelingwekkende reis.
Het kleine leven
Het Brusselse Hallepoortmuseum neemt met de nieuwe tentoonstelling Little Life de bezoeker mee naar een kleine wereld, die op wonderlijke wijze het huiselijk leven van de burgerlijke milieus uit de 19de en het begin van de 20ste eeuw verbeeldt. Koken, poetsen, de tafel dekken, het bed opmaken, bezoek ontvangen, een huis inrichten,… het dagelijkse leven blijkt voor het kinderspel een onuitputtelijke inspiratiebron.

Verslag van een helletocht

11 augustus 2017 skrul

Waarom hebben zij het niet overleefd en ik wèl? Die ene vraag heeft overlevenden van de nazi-kampen de rest van hun leven bezig gehouden. Zo ook Tobias Schiff (1925-2000), een Joodse tiener uit Antwerpen die in augustus 1942 op transport werd gezet. Acht van de duizend gedeporteerden overleefden de nazi-gruwel. God kon Schiff alvast geen antwoord (meer) geven, na alles wat hij gezien had.

Hij schrijft zijn overleving toe aan een reeks van toevalligheden zodat hij telkens de fatale selectie ontliep. Maar toeval kan een mens in de hand werken, meent Schiff. Zijn talenkennis, zijn optimisme, zijn mensenkennis en zijn gave om te anticiperen op onverwachte situaties hebben hem op cruciale ogenblikken het leven gered.
Grondslag van dit boek is een documentaire uit 1988 die te kort was om recht te doen aan een helletocht van 33 maanden langs een reeks kleinere kampen, Birkenau en ten slotte Bergen-Belsen. Arnon Grunberg plaatst in het voorwoord de tekst op het niveau van de grote, ‘echte’ schrijvers van de kampliteratuur zoals Primo Levi en Imre Kertész. Schiff heeft geen stilistische trucjes nodig om zijn hallucinante ervaringen vast te (laten) leggen in een tekst die de spreektaal benadert: zonder franjes, zonder leestekens maar kort, ritmisch, bijna staccato waar hij het heeft over gevoelens die alleen kampbewoners gekend hebben. De obsessie van honger bijvoorbeeld (‘honger heeft geen verhaal verhaal benodigt hersenen’) of het ontroerende afscheid nemen van zijn vader. Wie dit boek gelezen heeft, is medegetuige geworden en kan dus niet langer de gruwel ontkennen. De heruitgave komt op het juiste ogenblik in een verdeeld Europa dat lijkt te kiezen tussen nationalisme en populisme.
(Luc Minten)

Tobias Schiff
Terug op de plaats die ik nooit heb verlaten
EPO, Antwerpen 2017. 215 blz., € 19,90, ISBN 978 94 626 7104 1


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Tussen medailles en pantserauto’s

Militaire attachés zijn deels diplomaat, deels spion. In vredestijd kan het een luxueus leventje zijn, in oorlogstijd wat minder. Andrej Prezjbjano (1885-1963), kapitein van de tsaristische gardecavalerie, werd begin september 1914 door de Russische militaire attaché in Frankrijk doorgestuurd naar het hoofdkwartier van het Belgisch leger. Hij kon natuurlijk in zijn raarste dromen niet bevroeden dat een paar jaar later in zijn vaderland de hel zou losbreken, en zijn positie dramatisch veranderde.

Lees verder

Kroniek

Held van Peotillos

Tweehonderd jaar geleden, op 11 november 1817, stierf de vrijheidsstrijder Francisco Javier Mina voor het vuurpeloton. Mina was een Spaanse militair die vocht als guerrillastrijder in de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog en later de kant koos van Mexico in de Mexicaanse Onafhankelijkheidsoorlog.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder