Stelling

Moeten vakbonden niet radicaler worden?

Stem

Agenda

Welluidend erfgoed
Bij de naam Gilbert d’Haen gaat er niet onmiddellijk een belletje rinkelen. Nochtans hebben veel Vlamingen – in het bijzonder ouderen – werk van de Antwerpse fotograaf (geb. 1932) gezien. Vooral in de jaren zestig verschenen zijn foto’s in katholieke publicaties in Vlaanderen. Hij maakte talloos veel communieportretten en huwelijksreportages. In 2012 schonk hij 280.000 negatieven aan het Antwerpse Fotomuseum.
Bakermat van de beschaving
Het is alsof je rondstruint in een sprookjesachtige bazaar in Isfahan en stuit op allerlei exclusieve koopwaar. In de tentoonstelling Iran – Bakermat van de beschaving sta je oog in oog met 200 unieke vondsten uit Iran. Aan de hand van kleitabletten met spijkerschrift, gouden drinkbekers en sieraden, bronzen wapens en prachtig beschilderd aardewerk volg je het spoor van de geschiedenis van een van de oudste en meest bijzondere culturen ter wereld.

Verslag van een helletocht

11 augustus 2017 S. Krul

Waarom hebben zij het niet overleefd en ik wèl? Die ene vraag heeft overlevenden van de nazi-kampen de rest van hun leven bezig gehouden. Zo ook Tobias Schiff (1925-2000), een Joodse tiener uit Antwerpen die in augustus 1942 op transport werd gezet. Acht van de duizend gedeporteerden overleefden de nazi-gruwel. God kon Schiff alvast geen antwoord (meer) geven, na alles wat hij gezien had.

Hij schrijft zijn overleving toe aan een reeks van toevalligheden zodat hij telkens de fatale selectie ontliep. Maar toeval kan een mens in de hand werken, meent Schiff. Zijn talenkennis, zijn optimisme, zijn mensenkennis en zijn gave om te anticiperen op onverwachte situaties hebben hem op cruciale ogenblikken het leven gered.
Grondslag van dit boek is een documentaire uit 1988 die te kort was om recht te doen aan een helletocht van 33 maanden langs een reeks kleinere kampen, Birkenau en ten slotte Bergen-Belsen. Arnon Grunberg plaatst in het voorwoord de tekst op het niveau van de grote, ‘echte’ schrijvers van de kampliteratuur zoals Primo Levi en Imre Kertész. Schiff heeft geen stilistische trucjes nodig om zijn hallucinante ervaringen vast te (laten) leggen in een tekst die de spreektaal benadert: zonder franjes, zonder leestekens maar kort, ritmisch, bijna staccato waar hij het heeft over gevoelens die alleen kampbewoners gekend hebben. De obsessie van honger bijvoorbeeld (‘honger heeft geen verhaal verhaal benodigt hersenen’) of het ontroerende afscheid nemen van zijn vader. Wie dit boek gelezen heeft, is medegetuige geworden en kan dus niet langer de gruwel ontkennen. De heruitgave komt op het juiste ogenblik in een verdeeld Europa dat lijkt te kiezen tussen nationalisme en populisme.
(Luc Minten)

Tobias Schiff
Terug op de plaats die ik nooit heb verlaten
EPO, Antwerpen 2017. 215 blz., € 19,90, ISBN 978 94 626 7104 1


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Vlaanderens mooisten

Irene Smets schreef een verbazend boek voor hen die menen dat het Vlaamse erfgoed wordt verkwanseld. Wat een enorme rijkdom aan woongebouwen! En over het algemeen prima onderhouden. Daar schuilt niet alleen een dikke portemonnee achter, maar ook liefde voor historisch cultuurgoed.

Lees verder

Kroniek

Eerste hitparade

Discjockeys, radiozenders zijn ermee vergeven. Soms lijkt het alsof de ‘plaatjesdraaier’ belangrijker is dan de muziek. 69 Jaar geleden, op zaterdag 2 juli 1949, was dat wel anders. Toen presenteerde Jaap Albert Louis Sidney (‘Pete’) Felleman de allereerste hitparade op de Nederlandse radio, simpelweg ‘Hitparade’ genaamd.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder