Stelling

Hobby-archeologen verrijken onze geschiedenis

Stem

Agenda

Oorlog in Vlaanderen
Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.
Gewoon puissant rijk
Twee bijzondere exposities in Noord-Nederland over welstand en fortuin. De oude academiestad Franeker en de voormalige Hanzestad Groningen laten hun voorouders pronken met familiewapens, zilver en kostbare schilderijen. De vooraanstaande leden van de Groningse bestuurderselite hadden doorgaans een huis in de stad en een borg in de Ommelanden of Veenkoloniën. De provincie Groningen telde zo ooit 200 borgen, riante paleisvilla’s met een lange bouwgeschiedenis en een exclusief interieur. Veel huizen zijn gesloopt (er zijn nog zestien te bewonderen), waarmee ook veel kunstschatten op drift raakten.

Middernachtzending

11 augustus 2017 skrul

De Middernachtzending was een vereniging van veelal mannen van protestants-christelijke signatuur uit de werkende en middenstand die tot doel hadden het zedelijk peil van de Nederlanders te verhogen en in het bijzonder de prostitutie te bestrijden. Initiatiefnemers waren twee Haarlemmers, Gerard Velthuysen en Johannes van der Steur. Begin jaren tachtig van de 19de eeuw postten ze ‘s nachts bij bordelen om eventuele bordeelbezoekers hun voornemen uit het hoofd te praten.

In 1888 verplaatste het werk zich naar Amsterdam, volgens hen het Sodom en Gomorra van Nederland. Aanvankelijk reageerden bordeelhouders en hoerenlopers lacherig op de stijve zedenpredikers, maar toen hun gepreek effect had, sloeg de stemming om en vielen er rake klappen. Op politiebescherming hoefden Velthuysen en Van der Steur en hun volgelingen echter niet te rekenen: prostitutie was legaal. Steun kregen ze van de formidabele predikant Hendrik Pierson (1834-1923), onder andere oprichter van de Nederlandsche Vereeniging tegen de Prostitutie, en mede daardoor de onbetwiste leider van het christelijk zedelijkheidsoffensief. In 1890 richtte hij de Middernachtzending-Vereeniging op om overal in Nederland de kruistocht te beginnen tegen alles wat vies en voos was op zedelijk gebied. Het was niet voor niets: ze maakten pijnlijk duidelijk dat een prostituee geen zondig en gevallen wezen was dat bewust koos voor een leven in ontucht, maar vaak het slachtoffer van meedogenloze souteneurs, koppelaars, bordeelhouders en politiemensen die hun geen strobreed in de weg legden. Voor veel steden was dit reden hun Algemene Politieverordening aan te passen en bordelen te sluiten, zoals in 1902 in Amsterdam. Op 20 mei 1911 regelde de zedelijkheidswet een algeheel landelijk bordeelverbod. Hierdoor verloor de Middernachtzending-Vereeniging zijn bestaansrecht. Pas in 2000 is het bordeelverbod opgeheven en vervangen door een vergunningstelsel, net zoals in de 19de eeuw.
(Ben Speet)

 

(Openingsbeeld: Hendrik Pierson.)

 

Lees nog veel meer leuke geschiedenisverhalen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Klanktovenaar in de schaduw

Toen Ry Cooder in 2009 zijn (hoogstwaarschijnlijk) laatste concerten in de Lage Landen gaf, was de cirkel rond. In Nederland boekte hij namelijk in 1972 zijn eerste commerciële succes met een album dat gaat over de Dust Bowl en de Grote Depressie. Zijn empathie voor de kleine man had hij thuis – een communistisch nest van Europese migranten- meegekregen. Gitaar spelen leerde hij al zeer jong na een ongeluk waarbij hij een oog verloor.

Lees verder

Kroniek

Ont-brekend glas

De kranten melden begin september 1947, nu zeventig jaar geleden, dat drie jaar na de bevrijding van Nijmegen, een groot deel van de inwoners nog altijd verstoken is van glas in hun woningen. Dezer dagen echter, kreeg de gemeente de beschikking over 1.500 m2 glas. Hiervan kunnen alle woningen voor de winter van glas worden voorzien. Rijk en gemeente zullen hen, die de direct te maken kosten niet kunnen betalen, financieel tegemoet komen. Op de foto de door gallieerde bommen verwoeste binnenstad met op de achtergrond de Waalburg.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder