Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Middernachtzending

11 augustus 2017 Siebrand Krul

De Middernachtzending was een vereniging van veelal mannen van protestants-christelijke signatuur uit de werkende en middenstand die tot doel hadden het zedelijk peil van de Nederlanders te verhogen en in het bijzonder de prostitutie te bestrijden. Initiatiefnemers waren twee Haarlemmers, Gerard Velthuysen en Johannes van der Steur. Begin jaren tachtig van de 19de eeuw postten ze ‘s nachts bij bordelen om eventuele bordeelbezoekers hun voornemen uit het hoofd te praten.

In 1888 verplaatste het werk zich naar Amsterdam, volgens hen het Sodom en Gomorra van Nederland. Aanvankelijk reageerden bordeelhouders en hoerenlopers lacherig op de stijve zedenpredikers, maar toen hun gepreek effect had, sloeg de stemming om en vielen er rake klappen. Op politiebescherming hoefden Velthuysen en Van der Steur en hun volgelingen echter niet te rekenen: prostitutie was legaal. Steun kregen ze van de formidabele predikant Hendrik Pierson (1834-1923), onder andere oprichter van de Nederlandsche Vereeniging tegen de Prostitutie, en mede daardoor de onbetwiste leider van het christelijk zedelijkheidsoffensief. In 1890 richtte hij de Middernachtzending-Vereeniging op om overal in Nederland de kruistocht te beginnen tegen alles wat vies en voos was op zedelijk gebied. Het was niet voor niets: ze maakten pijnlijk duidelijk dat een prostituee geen zondig en gevallen wezen was dat bewust koos voor een leven in ontucht, maar vaak het slachtoffer van meedogenloze souteneurs, koppelaars, bordeelhouders en politiemensen die hun geen strobreed in de weg legden. Voor veel steden was dit reden hun Algemene Politieverordening aan te passen en bordelen te sluiten, zoals in 1902 in Amsterdam. Op 20 mei 1911 regelde de zedelijkheidswet een algeheel landelijk bordeelverbod. Hierdoor verloor de Middernachtzending-Vereeniging zijn bestaansrecht. Pas in 2000 is het bordeelverbod opgeheven en vervangen door een vergunningstelsel, net zoals in de 19de eeuw.
(Ben Speet)

 

(Openingsbeeld: Hendrik Pierson.)

 

Lees nog veel meer leuke geschiedenisverhalen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder