Stelling

Hobby-archeologen verrijken onze geschiedenis

Stem

Agenda

Oorlog in Vlaanderen
Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.
Gewoon puissant rijk
Twee bijzondere exposities in Noord-Nederland over welstand en fortuin. De oude academiestad Franeker en de voormalige Hanzestad Groningen laten hun voorouders pronken met familiewapens, zilver en kostbare schilderijen. De vooraanstaande leden van de Groningse bestuurderselite hadden doorgaans een huis in de stad en een borg in de Ommelanden of Veenkoloniën. De provincie Groningen telde zo ooit 200 borgen, riante paleisvilla’s met een lange bouwgeschiedenis en een exclusief interieur. Veel huizen zijn gesloopt (er zijn nog zestien te bewonderen), waarmee ook veel kunstschatten op drift raakten.

Tweede kans voor gevangenissen

25 juli 2017 skrul

In verschillende Nederlandse gevangenissen word je niet langer opgesloten. Ze zijn omgetoverd tot woonhuizen, werkplekken en bieden plaats aan paintballfeestjes en zelfs een stadsstrand.De metamorfoses zijn verklaarbaar. Er zitten in Nederland simpelweg steeds minder mensen in de gevangenis. In 2015 waren het er nog zo'n 40.000, tien jaar daarvoor nog 50.000. Door die daling zijn veel gevangenissen gesloten en door de Rijksvastgoeddienst te koop gezet.

Wat gebeurt er nu met de voormalige gevangenissen die – net als hun oud-bewoners – een tweede kans hebben gekregen?

Utrecht – Wolvenplein

De voormalige gevangenis aan het Wolvenplein in de Utrechtse binnenstad stamt uit 1856. In 2014 werd de gevangenis gesloten. Het gebouw doet sinds die tijd dienst als café en zijn er werkplekken voor zzp’ers. Begin 2016 zat er een pop-up museum in het gebouw. In juli en augustus is een van de voormalige luchtplaatsen voor de gevangenen een tijdelijk stadstrand genaamd Copacabajes.

 

Het voormalige cellencomplex in de Blokhuispoort, geschilderd in de kleuren van de stad Leeuwarden. (Foto Hindrik Sijens)

 

Leeuwarden – Blokhuispoort

De Blokhuispoort in het centrum van Leeuwarden was sinds 1580 een gevangenis. In december 2007 vertrokken de laatste gevangenen, maar de nacht doorbrengen in het gebouw kan nog steeds. Een deel van de voormalige gevangenis is nu een hotel. In een ander gedeelte zijn werkplekken voor kunstenaars en volgend jaar gaat de centrale bibliotheek van Leeuwarden zich in het gebouw vestigen. Ook zit hier het hoofdkwartier van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018.

 

De Bijlmerbajes in Amsterdam. (ANP)

 

Amsterdam – Bijlmerbajes

De Bijlmerbajes in Amsterdam heette officieel de Penitentiaire Inrichting Amsterdam Over-Amstel. De zes torens werden opgeleverd in 1978 en gesloten in juni 2016. Op dit moment doet een deel van het complex dienst als asielzoekerscentrum en pop-up hotel. Het grootste deel van de Bijlmerbajes gaat uiteindelijk tegen de vlakte om plaats te maken voor een woonwijk.

 

De Bijlmerbajes doet dienst als asielzoekerscentrum. (ANP)

 

Rotterdam – Noordsingel
De Noordsingel van de Penitentiaire Inrichting Rotterdam werd voltooid in 1866. In 2012 werd het gesloten en omgebouwd. Op dit moment zitten er woonhuizen, werkplekken en een escape room in het gebouw.
Andere gevangenissen die een tweede leven krijgen zijn onder andere de Haarlemse Koepelgevangenis. Daar komt een University College. Uit de Koepelgevangenis in Breda kan je ontsnappen zo vaak je wilt bij een spelletje Prison Escape. De Lunette in Zutphen is, nadat er tijdelijk een paintballcentrum heeft gezeten, uiteindelijk gesloopt. De woningen in de voormalige gevangenis Oostereiland in Hoorn worden aangeprezen met de tekst: ‘Een prachtplek, die vrijheid ademt.’
(NOS online/ Mitchell van de Klundert)

(Openingsbeeld: De Blokhuispoort in Leeuwarden. Hier heeft meer dan 500 jaar een gevangenis gestaan. Sedert 2007 huisvest het allerlei culturele instellingen en binnenkort ook de Stadsbibliotheek en het hoofdkwartier van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018.)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Klanktovenaar in de schaduw

Toen Ry Cooder in 2009 zijn (hoogstwaarschijnlijk) laatste concerten in de Lage Landen gaf, was de cirkel rond. In Nederland boekte hij namelijk in 1972 zijn eerste commerciële succes met een album dat gaat over de Dust Bowl en de Grote Depressie. Zijn empathie voor de kleine man had hij thuis – een communistisch nest van Europese migranten- meegekregen. Gitaar spelen leerde hij al zeer jong na een ongeluk waarbij hij een oog verloor.

Lees verder

Kroniek

Ont-brekend glas

De kranten melden begin september 1947, nu zeventig jaar geleden, dat drie jaar na de bevrijding van Nijmegen, een groot deel van de inwoners nog altijd verstoken is van glas in hun woningen. Dezer dagen echter, kreeg de gemeente de beschikking over 1.500 m2 glas. Hiervan kunnen alle woningen voor de winter van glas worden voorzien. Rijk en gemeente zullen hen, die de direct te maken kosten niet kunnen betalen, financieel tegemoet komen. Op de foto de door gallieerde bommen verwoeste binnenstad met op de achtergrond de Waalburg.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder