Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Savannah niet welkom

25 juli 2017 Siebrand Krul

Eenstemmig meent de Gezondheidsraad in 1966 een bezoek van het NS Savannah aan de haven van Amsterdam te moeten ontraden. Achter dit advies, te vinden in een document in het Nationaal Archief, blijkt een in Nederland grotendeels vergeten droom schuil te gaan. Een scenario met sciencefiction allure, gekoesterd in de jaren zestig, maar daarna al snel verbleekt.

Het is president Eisenhower die eind jaren vijftig, in het kader van het Atoms for Peace-project, de ontwikkeling van een nucleair aangedreven schip stimuleert. In 1962 komt de NS (Nucleair Schip) Savannah in de vaart, met een eigen kernreactor aan boord. Ook al is het de bedoeling in de toekomst vooral koopvaardijschepen uit te rusten met atoomenergie, dit eerste schip is bedoeld als showmodel en kan behalve vracht ook passagiers vervoeren. Met aan boord een bibliotheek, bioscoop, zwembad en hutten voorzien van eigen badkamer en airconditioning, concurreert de Savannah moeiteloos met conventionele luxe cruiseschepen. En het publiek is onder de indruk; het schip is een wonder van modern design, luxe en technisch vernuft.

 

Aankomst van het atoomkoopvaardijschip Savannah aan de Parkkade in Rotterdam, 1964. (Foto Eric Koch, Anefo/Nationaal Archief)

 

‘Eén brok vredelievendheid’

In 1964 krijgt Nederland de kans zich aan de NS Savannah te vergapen. Dat jaar begint een tour langs Europese havens om de bevolking warm te maken voor het aanstaande atoomtijdperk. ‘Woensdag 30 september valt de Rotterdamse haven de eer te beurt ’s wereld eerste atoom-vracht-passagiersschip, de NS Savannah, te mogen ontvangen. Zorgvuldig getrokken door sleepboten en dus niet varend op atoomkracht, zal het witte, ranke luxe-schip afmeren aan de Parkhaven, waar het vervolgens geruime tijd als drijvende tentoonstelling zal fungeren’, meldt het Algemeen Handelsblad trots. Maar liefst vier ministers wachten op de kader het schip op, waaronder Van Aartsen van Verkeer en Waterstaat. Hij heet, opgeluisterd door de Marinierskapel, de bemanning hartelijk welkom en spreekt van ‘één brok vredelievendheid’.
De bevolking is al net zo enthousiast als de kranten en de hoogwaardigheidsbekleders. Een week na de luisterrijke ontvangst met muziek en waterkannonnen, weten de kranten een recordaantal bezoekers te melden: er zijn in Rotterdam meer dan 50.000 mensen aan boord geweest. De laatste in de rij, voordat de Savannah op 6 oktober koers zet naar Antwerpen, is het gezin Kunst uit Rotterdam. Dochter Marlène wordt beloond met een grote foto van het schip, voorzien van een persoonlijke opdracht van de kapitein. De massale belangstelling heeft alle verwachtingen overtroffen, hoewel minister Van Aartsen al wel een grote toestroom had voorspeld: ‘Al was het alleen maar, omdat velen wel eens de sensatie willen ondergaan vlak bij een werkende atoomreactor te staan.’

De droom spat uiteen

De eventuele angst voor de gevaren van zo’n atoomreactor heeft de pers tevoren zorgvuldig ontmanteld. ‘De kernreactor van de “Savannah” — het “atoomvuur” dat de stoom levert voor de enorme, rood geschilderde turbines, die de schroefas doen draaien — is zo veilig afgeschermd, dat de deskundigen het schip als volmaakt onschuldig beschouwen,’ weet De Telegraaf. Toch houden de autoriteiten wel degelijk rekening met calamiteiten. En dat is precies de reden waarom de Gezondheidsraad in 1966 het aanmeren in Amsterdam van de hand wijst.
(Karin van den Born, eindredacteur Geschiedenisafdeling NTR)

(Openingsbeeld: Het atoomkoopvaardijschip Savannah bij Hoek van Holland, 1964. (Foto Eric Koch, Anefo/ Nationaal Archief))

 

Lees de rest van dit artikel, en nog veel meer interessants, in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder